Kalendarz historyczny
10 czerwca
-
W Warszawie zmarł Ludwik Krzywicki, działacz socjalistyczny, więzień carski, wybitny socjolog, pedagog, współzałożyciel Głównego Urzędu Statystycznego.
-
Urodził się Wacław Gluth-Nowowiejski, powstaniec warszawski, uczestnik walk na Żoliborzu i Marymoncie. W latach 1948-1953 więziony za przynależność do AK. Po wyjściu na wolność dziennikarz i autor książek poświęconych Warszawie.
-
Urodził się Jerzy Ziętek, w latach 1945-1975 wojewoda i wicewojewoda katowicki, bliski współpracownik Edwarda Gierka. Wcześniej powstaniec śląski, a za sanacji naczelnik (burmistrz) Radzionkowa. Podczas II wojny światowej oficer polityczny w armii Berlinga. Na Śląsku szanowany jako dobry gospodarz. Jest jedynym członkiem PRL-owskich władz, któremu pomnik wzniesiono (częściowo ze społecznych składek) w III EP.
-
Urodził się Teodor Ryder - w okresie międzywojennym dyrygent Filharmonii Warszawskiej i Radiowej Orkiestry Symfonicznej. Działalność muzyczną prowadził też w czasie wojny (przesiedlony ze względu na swoje żydowskie pochodzenie do getta). W 1944 r. zamordowany w KL Auschwitz-Birkenau.
-
Były premier Marek Belka został wybrany przez Sejm RP na stanowisko prezesa NBP.
-
W Krośnie papież Jan Paweł II kanonizował Jana z Dukli.
-
W Warszawie zmarł Henryk Stażewski, malarz, współtwórca nurtu abstrakcji geometrycznej.
-
Premiera filmu „Yesterday” w reżyserii Radosława Piwowarskiego.
-
Zakończyła się pierwsza pielgrzymka do Polski papieża Jana Pawła II.
-
W Katowicach zmarł Grzegorz Fitelberg, dyrygent, kompozytor, skrzypek.
-
W Poznaniu urodziła się Anna Jantar, jedna z najpopularniejszych polskich piosenkarek w latach 70., wykonawczyni przebojów „Tyle słońca w całym mieście”, „Nic nie może wiecznie trwać”, „Staruszek świat” i „Za każdy uśmiech”.
-
Utworzono Wrocławskie Towarzystwo Naukowe.
-
Niemieccy żołnierze z 2. Dywizji Pancernej SS „Das Reich” zamordowali 624 mieszkańców Oradour-sur-Glane we Francji, wśród nich 254 kobiety i 207 dzieci.
-
W Warszawie urodził się Wojciech Eichelberger, psycholog, popularyzator psychoterapii, autor książek „Kobieta bez winy i strachu”, „Pomóż sobie, daj światu odetchnąć”, „Zdradzony przez ojca”.
-
KL Auschwitz: bunt i próba zbiorowej ucieczki około 350 więźniów polskich z karnej kompanii w Birkenau; ucieczka udała się siedmiu z nich, zginęło ponad 300.
-
Niemcy dokonali zagłady wsi Lidice pod Pragą w odwecie za śmierć gen. SS i policji Reinharda Heydricha, szefa Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy, który zmarł w wyniku ran odniesionych w czasie zamachu przeprowadzonego na niego przez wyszkolonych w Anglii czechosłowackich spadochroniarzy.
-
W Świrzu w woj. lwowskim urodziła się Alicja Grześkowiak, prawniczka, wykładowca KUL; w latach 1997–2001 marszałek Senatu.
-
W Liege w Belgii urodziła się Violetta Villas, właściwie Czesława Cieślak, piosenkarka, wykonawczyni przebojów „Do ciebie, mamo”, „Nie ma miłości bez zazdrości”, „Przyjdzie na to czas”, „Szczęście” i „Oczi cziornyje”.
-
W Wilnie urodziła się Magda Teresa Wójcik, aktorka, reżyserka, współzałożycielka Teatru Adekwatnego; znana m.in. z roli Łucji w filmie Janusza Zaorskiego „Matka Królów”.
-
W Olkuszu urodził się Jacek Trznadel, krytyk literacki, pisarz, poeta, eseista; autor prac z zakresu historii literatury, m.in. „Twórczość Leśmiana. Próba przekroju” i „Czytanie Norwida. Próby”; współpracował z paryską „Kulturą” i wydawnictwami tzw. drugiego obiegu; najbardziej znaną jego książką jest „Hańba domowa” – wydany w 1986 r. zbiór wywiadów z pisarzami tworzącymi w okresie stalinizmu.
-
Wojna polsko-bolszewicka: odwrót wojsk polskich z Kijowa.
-
W Warszawie urodził się Henryk Tomaszewski, grafik, ilustrator, współtwórca polskiej szkoły plakatu.
-
W Heidelbergu urodził się Piotr Zaremba, architekt, pierwszy polski prezydent Szczecina w latach 1945–1950.
-
W Monachium odbyła się premiera opery „Tristan i Izolda” Ryszarda Wagnera.
-
Na Tamizie rozegrano pierwsze regaty wioślarskie pomiędzy reprezentacjami uniwersytetów Cambridge i Oxford.
-
Bitwa pod Lidzbarkiem Warmińskim (wtedy Heilsbergiem), jedna z największych i najkrwawszych w dziejach wojen napoleońskich stoczonych na terenach dzisiejszej Polski. Stojący na czele 56-tysięcznej armii francuskiej Napoleon starł się z 90-tysięczną armią rosyjską, żadna ze stron nie zdobyła przewagi.
-
Książę łęczycki Kazimierz II zginął pod Trojanowem nad Bzurą w bitwie z litewskimi najeźdźcami pod wodzą księcia Witenesa.