> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

18 maja

  • Włada Majewska. Fot. PAP/P. Kula

    W Chislehurst pod Londynem zmarła Włada Majewska, aktorka, pieśniarka, legenda przedwojennej „Wesołej Lwowskiej Fali”, działaczka emigracyjna i wieloletnia pracowniczka Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa.

  • Polska flaga nad rumowiskiem klasztoru Monte Cassino. 18.05.1944. Fot. PAP/CAF

    Oddziały 2. Korpusu Polskiego zdobyły wzgórze Monte Cassino; w czasie walk zginęło 923 polskich żołnierzy, 2931 zostało rannych, a 345 uznano za zaginionych; kilka dni później wojska alianckie przełamały linię Gustawa w całym pasie natarcia – 4 czerwca 1944 r. do Rzymu wkroczyły oddziały amerykańskie.

  • Himalaistka Kinga Baranowska weszła na szczyt Kanczendzongi w Himalajach, dzięki czemu Polska została pierwszym krajem, którego przedstawicielki zdobyły wszystkie ośmiotysięczniki.

  • W Konstancinie zmarł prof. Stefan Świeżawski, filozof, tomista, historyk filozofii średniowiecznej i nowożytnej; autor publikacji „Dzieje filozofii europejskiej XV wieku” oraz „Dzieje europejskiej filozofii klasycznej”; przez wiele lat związany z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim.

  • Portret Urszuli Ledóchowskiej podczas nabożeństwa beatyfikacyjnego na placu św. Piotra w Watykanie. Fot. PAP/R. Koszowski

    Papież Jan Paweł II kanonizował Urszulę Ledóchowską, założycielkę Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego.

  • W Warszawie podpisany został polsko-ukraiński traktat o dobrym sąsiedztwie, przyjaznych stosunkach i współpracy. 

  • Premiera filmu „To tylko rock” w reżyserii Pawła Karpińskiego.

  • Bohdan Poręba. Fot. PAP/A. Zbraniecki

    Premiera filmu „Polonia Restituta” w reżyserii Bohdana Poręby.

  • W Ann Arbor w stanie Michigan zmarł Kazimierz Fajans, fizykochemik, pionier nauki o promieniotwórczości.

  • W Łodzi zmarł Menachem Bornsztajn, „Ślepy Maks”, słynny gangster przedwojennej Łodzi, nazywany królem Bałut, łódzkim Alem Capone.

  • Spektaklem „Bal w Operze" Richarda Heubergera rozpoczął działalność Teatr Muzyczny w Gdyni.

  • Władze sowieckie rozpoczęły akcję deportacyjną Tatarów krymskich; według raportów NKWD do 20 maja 1944 r. deportowanych zostało około 180 tys. Tatarów, głownie do Uzbekistanu; 82 proc. wysiedlonych stanowiły kobiety i dzieci.

  • Zdjęcie wykonane po pacyfikacji Szarajówki. 05.1943. Źródło: Wikimedia Commons

    Żandarmeria niemiecka i oddziały ukraińskiej policji pomocniczej dokonały pacyfikacji wsi Szarajówka na Zamojszczyźnie, podczas której co najmniej 58 mieszkańców, w tym wiele kobiet i dzieci, wepchnięto do kilku domów i stajni i spalono żywcem. 

  • Tadeusz Góra. Fot. NAC

    Tadeusz Góra ustanowił rekord długości lotu szybowcem, pokonując dystans 577,8 km z Bezmiechowej w Bieszczadach do Małych Solecznik pod Wilnem; za pokonanie bariery 500 km w locie swobodnym, jako pierwszy pilot na świecie wyróżniony został przez Międzynarodową Federację Lotniczą (FAI) – Medalem Lilienthala.

  • Barbara Wachowicz. Fot. PAP/M. Kłoś

    W Warszawie urodziła się Barbara Wachowicz, pisarka, scenarzystka, autorka reportaży historyczno-literackich, m.in. „Dom Sienkiewicza”, „Czas nasturcji”, „Ciebie jedną kocham. Tropami Stefana Żeromskiego w najściślejszej ojczyźnie”, „Marie jego życia”, „Malwy na lewadach” oraz cyklu „Wierna rzeka harcerstwa”.

  • Uroczystości pogrzebowe marszałka Józefa Piłsudskiego. Kraków, 18.05.1935. Fot. PAP/Reprodukcja Archiwum/M. Leśniewski.
  • Władysław Terlecki. Fot. PAP/CAF/Z. Matuszewski

    W Częstochowie urodził się Władysław Terlecki, pisarz, autor powieści i opowiadań historycznych, m.in. cyklu związanego z Powstaniem Styczniowym: „Spisek”, „Dwie głowy ptaka”, „Powrót z Carskiego Sioła”, „Rośnie las” i „Lament”.

  • Papież Jan Paweł II. Fot. PAP/P. Kopczyński

    W Wadowicach urodził się Karol Wojtyła, arcybiskup metropolita krakowski, kardynał; 16 października 1978 r. wybrany na papieża, przyjął imię Jana Pawła II (1978–2005); beatyfikowany w 2011 r., kanonizowany 27 kwietnia 2014 r.

  • Eliza Orzeszkowa. Fot. PAP/Reprodukcja/W. Kryński

    W Grodnie zmarła Eliza Orzeszkowa, pisarka, publicystka, autorka powieści „Nad Niemnem”, „Meir Ezofowicz”, „Marta”; jedna z pierwszych polskich kobiet, które publicznie zabierały głos w sprawie emancypacji.

  • Władysław Hańcza. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    W Łodzi urodził się Władysław Hańcza, aktor, reżyser teatralny, pedagog; niezapomniany odtwórca ról Kargula w komediach Sylwestra Chęcińskiego, Macieja Boryny w „Chłopach” Jana Rybkowskiego i księcia Janusza Radziwiłła w „Potopie” Jerzego Hoffmana.

  • Rozpoczęła się pierwsza haska konferencja pokojowa, w której uczestniczyło 26 państw.

  • W leśniczówce w Piersławku niedaleko Mrągowa urodził się Ernst Wiechert, niemiecki pisarz.

  • W Carskim Siole urodził się przyszły car Rosji Mikołaj II.

  • W Zamościu urodził się Icchok Lejb Perec, pisarz żydowski, tworzący w języku jidysz.

  • W Petersburgu zmarł Aleksandr Suworow, rosyjski feldmarszałek; uczestnik wojny siedmioletniej (1756–1763) i wojen z Turcją; walczył przeciwko konfederatom barskim; dowódca wojsk tłumiących Powstanie Kościuszkowskie, odpowiedzialny za rzeź warszawskiej Pragi; w 1799 r. pokonał wojska francuskie pod Cassano, nad Trebbią i pod Novi; uważany za jednego z najwybitniejszych rosyjskich dowódców.

  • Stanisław August Poniatowski. Źródło: Wikimedia Commons

    Wojska rosyjskie przekroczyły granice Rzeczypospolitej – początek wojny w obronie Konstytucji 3 maja.

  • W Hamburgu zmarł Stanisław Lubieniecki, astronom, historyk, działacz ariański.