> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

16 września

  • Franciszek Żwirko. 1929 r. Fot. NAC

    W Święcianach na Litwie urodził się Franciszek Żwirko, pilot; wspólnie ze Stanisławem Wigurą zwyciężył w Międzynarodowych Zawodach Samolotów Turystycznych Challenge 1932 r.; 11 września 1932 r. obaj zginęli w katastrofie samolotu RWD-6 pod Cierlickiem Górnym koło Cieszyna.

  • Stanisław Żółkiewski. Źródło: CBN Polona

    Pod Cecorą wojska polskie, dowodzone przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego, rozpoczęły bitwę z Turkami. Zakończyła się 19 września klęską Polaków i śmiercią hetmana.

  • W Kijowie porwany został Georgij Gongadze, dziennikarz śledczy, zajmujący się korupcją na szczytach ukraińskich władz, założyciel gazety internetowej „Ukrainska Prawda”; dwa miesiące później w okolicach Kijowa odnaleziono jego ciało; do zamordowania Gongadzego przyznał się były generał MSW Ołeksij Pukacz, skazany w 2013 r. na dożywotnie więzienie.

  • W Warszawie zmarł Andrzej Trzaskowski, kompozytor, pianista, dyrygent, krytyk muzyczny, współtwórca polskiego jazzu.

  • Utworzono Park Narodowy Gór Stołowych.

  • Parlament Europejski ratyfikował układ o stowarzyszeniu Polski ze Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi.

  • Lech Wałęsa. 1989 r. Fot. PAP/G. Rogiński

    Początek rozmów przedstawicieli władz PRL, opozycji i Episkopatu w ośrodku MSW w podwarszawskiej Magdalence.

  • PRL nawiązała stosunki dyplomatyczne ze Wspólnotami Europejskimi.

  • W Warszawie odsłonięto pomnik premiera Ignacego Jana Paderewskiego.

  • Maria Callas. Fot. PAP/CAF

    W Paryżu zmarła Maria Callas, śpiewaczka operowa.

  • Początek procesu wysokich funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa: Romana Romkowskiego, Józefa Różańskiego i Anatola Fejgina.

  • W Zielonej Górze urodziła się Maria Gładkowska, aktorka.

  • Janusz Rewiński. Fot. PAP/A. Reszko

    W Żarach urodził się Janusz Rewiński, aktor, satyryk, znany m.in. z Kabaretu Olgi Lipińskiej oraz ról w komediach Juliusza Machulskiego „Kiler” i „Kiler-ów 2-óch”; założyciel Partii Przyjaciół Piwa, poseł w latach 1991–1993.

  • Gen. Zygmunt Berling. Fot. PAP/CAF

    Początek walk 3. Dywizji Piechoty 1. Armii WP o przyczółki warszawskie na lewym brzegu Wisły (16–23 września).

  • Kampania polska: Nieudany szturm niemiecki na twierdzę w Brześciu nad Bugiem; wobec braku amunicji nocą nastąpiła ewakuacja polskiej załogi.

  • Kampania polska: Sztab Naczelnego Wodza przeniósł się do Kołomyi.

  • Gen. Kazimierz Sosnkowski, dowódca Armii „Małopolska”. Fot. NAC

    Kampania polska: natarcie oddziałów Armii „Małopolska” pod Jaworowem zadało ciężkie straty elitarnemu pułkowi SS „Germania”.

  • Gen. Józef Kustroń. Fot. NAC

    Kampania 1939: Pod Koziejówką w okolicach Lubaczowa w walce z Niemcami, prowadząc atak na bagnety, poległ gen. Józef Kustroń, dowódca 21. Dywizji Piechoty Górskiej.

  • Wojska sowieckie zwyciężyły oddziały japońskie w trwającej od 11 maja bitwie nad Chałchin-Goł w Mongolii.

  • Michał Waszyński. Fot. NAC

    Premiera filmu „Znachor” w reżyserii Michała Waszyńskiego.

  • Polska została ponownie wybrana do Rady Ligi Narodów.

  • Jerzy Bajan i Gustaw Pokrzywka na międzynarodowych zawodach lotniczych Challenge 1934 r. W Warszawie. Fot. NAC

    W Warszawie Jerzy Bajan (pilot myśliwski i sportowy) oraz Gustaw Pokrzywka (mechanik) wygrali na samolocie RWD-9 międzynarodowe zawody lotnicze Challenge 1934 r.

  • Abp Tadeusz Gocłowski. Fot. PAP/J. Bednarczyk

    W Piskach niedaleko Ostrołęki urodził się Tadeusz Gocłowski, arcybiskup metropolita gdański (1992–2008).

  • W Galicji Wschodniej oddziały policji i wojska rozpoczęły trwającą do końca listopada akcję pacyfikacyjną wymierzoną przeciwko ukraińskim nacjonalistom z OUN; akcja objęła około 450 ukraińskich wsi.

  • Zwycięzca I wyścigu kolarskiego Tour de Pologne Feliks Więcek (C). Źródło: CBN Polona

    W Warszawie zakończył się pierwszy wyścig kolarski Tour de Pologne. Zwyciężył Feliks Więcek, czeladnik rzeźnicki z Bydgoszczy. 

  • W Nowym Jorku urodziła się Lauren Bacall, aktorka, laureatka honorowego Oscara za całokształt twórczości (2010); od 1944 r. żona Humphreya Bogarta, z którym przez 12 kolejnych lat tworzyli w życiu i na ekranie legendarną parę, grając wspólnie w filmach złotej ery Hollywood, takich jak „Wielki sen”, „Koralowa wyspa”, „Mroczne przejście”.

  • Wacław Kuchar. Fot. NAC

    W Łańcucie urodził się Wacław Kuchar, sportowiec, olimpijczyk, oficer WP; uczestnik wojny polsko-ukraińskiej, a także wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r.

  • Obraz Matki Boskiej Gietrzwałdzkiej. Fot. PAP/T. Waszczuk

    W Gietrzwałdzie na Warmii miało miejsce ostatnie objawienie Matki Boskiej.

  • Maksymilian Gierymski. Źródło: CBN Polona

    W Bad Reichenhall w Bawarii zmarł Maksymilian Gierymski, malarz, pejzażysta, wywodzący się ze szkoły monachijskiej.

  • Edward Puchalski. Fot. NAC

    W Warszawie urodził się Edward Puchalski, reżyser i scenarzysta filmowy; autor filmów „Trędowata”, „Pod Twoją Obronę”, „Przeor Kordecki – obrońca Częstochowy”.

  • Powstanie Styczniowe: zwycięstwo wojsk rosyjskich nad oddziałem powstańczym pod dowództwem Władysława Sokołowskiego „Iskry” w II bitwie pod Małogoszczem.

  • Po zajęciu Warszawy przez wojska rosyjskie francuski minister spraw zagranicznych Horace Sébastiani wygłosił przed Izbą Deputowanych deklarację zakończoną słowami: „porządek panuje w Warszawie”.

  • W majątku Chorowszczyzna w pow. wołkowyskim zmarł Franciszek Karpiński, poeta, czołowy liryk polskiego sentymentalizmu.

  • W Paryżu zmarł Ludwik XVIII, król Francji panujący od 1814 r.

  • W Meksyku wybuchło powstanie narodowe przeciwko władz hiszpańskiej; na czele powstańców stanął ksiądz Miguel Hidalgo; 16 września w Meksyku obchodzony jest Dzień Niepodległości.

  • W Petersburgu urodził się Michaił Kutuzow, feldmarszałek, dowódca wojsk rosyjskich w okresie wojen napoleońskich.

  • Jan II Kazimierz Waza - cykl Jana Matejki „Poczet królów i książąt polskich”. Fot. PAP/Reprodukcja

    Abdykacja króla Jana II Kazimierza Wazy, panującego od 1648 r.

  • Pomiędzy Rzeczpospolitą a hetmanem zaporoskim Iwanem Wyhowskim zawarta została tzw. ugoda hadziacka – zakładająca unię Królestwa Polskiego, Wielkiego Księstwa Litewskiego i Księstwa Ruskiego.

  • Darłowo zostało zalane przez tsunami wywołane eksplozją metanu uwolnionego z dna morskiego.