> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

30 grudnia

  • SS „Sołdek”. Fot. PAP/Komorowski

    Opuszczono banderę na SS „Sołdek”, pierwszym polskim statku wybudowanym po II wojnie światowej.

  • Most Podgórski. ok. 1850 r. Litografia Franza J. Sandmanna. Źródło: Wikimedia Commons

    W Krakowie otwarto most Franciszka Józefa I zwany Mostem Podgórskim. Zbudowany na kamiennych filarach drewniany most łączył Kraków z położoną na drugim brzegu Wisły miejscowością Podgórze.

  • W Warszawie zmarł Longin Komołowski, działacz Solidarności, poseł na Sejm RP, wicepremier i minister pracy w rządzie Jerzego Buzka, prezes Wspólnoty Polskiej.

  • W Szczecinie zmarł Marian Jurczyk, działacz związkowy, przewodniczący Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Szczecinie w 1980 roku, przywódca związku zawodowego „Solidarność '80”, prezydent Szczecina.

  • W Bagdadzie odbyła się egzekucja byłego irackiego dyktatora Saddama Husajna, odpowiedzialnego za zbrodnie popełnione na szyitach, Kurdach, inwazję na Kuwejt, krwawe represje polityczne.

  • Stanisław Broniewski. Fot. PAP/CAF/A. Rybczyński

    W Warszawie zmarł Stanisław Broniewski, ps. Stefan Orsza, ppor. AK, harcmistrz, naczelnik Szarych Szeregów (1943–1944), dowódca Akcji pod Arsenałem.

  • Jan Mela (L) i Marek Kamiński podczas konferencji prasowej przed wyprawą na Biegun Północny. Fot. PAP/J. Turczyk

    W Gdańsku urodził się Jan Mela, polarnik; w 2004 r. wspólnie z Markiem Kamińskim zdobył oba bieguny Ziemi – najpierw Północny, później Południowy; tym samym został najmłodszym człowiekiem i jedynym niepełnosprawnym na świecie, który dokonał tego wyczynu.

  • Piotr Skarga (P), Wiesław Drzewicz (2P) i Marek Kondrat na planie serialu „W labiryncie”. Fot. PAP/W. Rozmysłowicz

    Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek pierwszej polskiej telenoweli „W labiryncie”.

  • Stan wojenny: Sąd Wojewódzki w Łodzi skazał przywódców łódzkiej Solidarności – Jerzego Kropiwnickiego i Andrzeja Słowika – na 4,5 roku więzienia za kierowanie 13 grudnia akcją protestacyjną.

  • Franciszek Macharski. Fot. PAP/J. Bednarczyk

    Franciszek Macharski został mianowany przez papieża Jana Pawła II metropolitą krakowskim.

  • W Cypress (USA) urodził się Tiger Woods, jeden z najlepszych golfistów wszechczasów.

  • W Warszawie zmarł Zbigniew Burzyński, pilot, konstruktor balonowy, rekordzista świata i dwukrotny zdobywca pucharu Gordona Benetta.

  • Marcin Koszałka. Fot. PAP/R. Guz

    W Krakowie urodził się Marcin Koszałka, operator i reżyser filmowy.

  • Powołana została Konferencja Narodów Zjednoczonych do spraw Handlu i Rozwoju (UNCTAD) z siedzibą w Genewie.

  • Karol Wojtyła został mianowany przez papieża Pawła VI arcybiskupem metropolitą krakowskim.

  • Jacek Wszoła podczas IO Montreal '76. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Warszawie urodził się Jacek Wszoła, lekkoatleta, mistrz (1976) i wicemistrz (1980) olimpijski w skoku wzwyż.

  • W Warszawie zmarł Tadeusz Trepkowski, plastyk, wybitny twórca polskiej szkoły plakatu powojennego.

  • W Warszawie urodził się Dariusz Kozakiewicz, gitarzysta zespołów Breakout, Test i Perfect.

  • W Vezelay zmarł Romain Rolland, francuski pisarz, autor powieści „Jan Krzysztof”; laureat literackiej Nagrody Nobla w 1915 r.

  • Władimir Bukowski. Fot. PAP/EPA

    W Bielebieju w Baszkirii urodził się Władimir Bukowski, rosyjski pisarz, dysydent i obrońca praw człowieka w Związku Sowieckim, więzień polityczny, wydalony z ZSRS w 1976 r.

  • Abp Aleksander Kakowski. Fot. PAP/Reprodukcja

    W Warszawie zmarł Aleksander Kakowski, arcybiskup metropolita warszawski, kardynał; ostatni prymas Królestwa Polskiego; członek Rady Regencyjnej.

  • W Polsce na mocy rozporządzenia prezydenta Stanisława Wojciechowskiego powstało przedsiębiorstwo Lasy Państwowe.

  • I Zjazd Rad zatwierdził utworzenie nowego państwa związkowego – Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich (ZSRS).

  • Eligiusz Niewiadomski. Źródło: Wikimedia Commons

    Przed Sądem Okręgowym w Warszawie stanął Eligiusz Niewiadomski – zabójca prezydenta RP Gabriela Narutowicza; po trwającej 17 godzin rozprawie skazany został na karę śmierci. Wyrok wykonano 31 stycznia 1923 r. na stoku warszawskiej Cytadeli.

  • Podpisane zostało polsko-łotewskie porozumienie wojskowe dotyczące wspólnej akcji zaczepnej przeciwko Armii Czerwonej w Łatgalii – dawnych Inflantach Polskich.

  • Grigorij Rasputin. Źródło: Wikimedia Commons

    W Petersburgu zginął w zamachu Grigorij Rasputin, mistyk i „cudotwórca” z dworu cara Mikołaja II; wpływowy ulubieniec carycy.

  • W Oakland w Kalifornii urodziła się Jo Van Fleet, aktorka, nagrodzona Oscarem za rolę w filmie „Na wschód od Edenu” (1955).

  • W Saratowie urodził się Eugeniusz Cękalski, reżyser, scenarzysta, teoretyk filmu, producent, reżyser filmu „Strachy” i „Jasne łany”, uznawany za pierwszy polski film socrealistyczny.

  • W wiedeńskim Theather an der Wien odbyła się prapremiera operetki Franciszka Lehara „Wesoła wdówka”.

  • Eugeniusz Kwiatkowski. Fot. NAC

    W Krakowie urodził się Eugeniusz Kwiatkowski, żołnierz Legionów Polskich, w okresie międzywojennym minister przemysłu i handlu, wicepremier oraz minister skarbu; przyczynił się do powstania i zrealizowania koncepcji budowy portu w Gdyni oraz fabryki związków azotowych w Mościcach pod Tarnowem; współtwórca Centralnego Okręgu Przemysłowego.

  • Gen. Wiktor Thommee.  1938 r. Fot. NAC

    W Święcianach na Wileńszczyźnie urodził się Wiktor Thommee, generał WP; w kampanii 1939 r. dowodził wsławioną walkami pod Mokrą i Borową Górą Grupą Operacyjną „Piotrków” oraz Armią „Łódź”; od 13 września przez ponad dwa tygodnie kierował bohaterską obroną Twierdzy Modlin.

  • W Dreźnie zmarł margrabia Aleksander Wielopolski, polityk, ziemianin; naczelnik rządu cywilnego Królestwa Polskiego (1862–1863); rozbudował szkolnictwo polskie, spolszczył administrację i sądownictwo, doprowadził do oczynszowania chłopów, równouprawnienia Żydów; przeciwnik antyrosyjskiej konspiracji i powstania zbrojnego.

  • W Bombaju w Indiach urodził się Rudyard Kipling, angielski pisarz i poeta, autor „Księgi dżungli”, „Kima” i "Światła, które zgasło”.

  • Zygmunt Balicki. Źródło: Wikimedia Commons

    W Lublinie urodził się Zygmunt Balicki, socjolog, publicysta, jeden z przywódców ruchu narodowo-demokratycznego, współtwórca Ligi Narodowej.

  • Ks. Stanisław Brzóska. Źródło: Wikimedia Commons

    W Dokudowie na Podlasiu urodził się Stanisław Brzóska, ksiądz, w czasie Powstania Styczniowego naczelny kapelan wojsk powstańczych na Podlasiu, dowódca ostatniego oddziału walczącego do grudnia 1864 r.; aresztowany i stracony przez władze carskie w maju 1865 r. 

  • Imperium Osmańskie wypowiedziało wojnę Cesarstwu Rosyjskiemu; w jej wyniku Besarabia (część Mołdawii i Ukrainy) została przyłączona do Rosji.

  • Prawa miejskie otrzymały Końskie.