Kalendarz historyczny
18 stycznia
-
W Warszawie zmarł ksiądz Jan Twardowski, poeta, autor słynnego zdania „Spieszmy się kochać ludzi, tak szybko odchodzą” (w wierszu dedykowanym Annie Kamieńskiej) i frazy „Aby żyć w zgodzie z innymi, człowiek musi się pogodzić najpierw z samym sobą”. Wieloletni rektor i i kaznodzieja kościoła wizytek przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Jako pierwszy został pochowany w podziemiach świątyni Opatrzności Bożej.
-
Sejm przyjął, a Bolesław Bierut zatwierdził ustawę o dniach wolnych od pracy. Na liście znalazło się 12 pozycji, w tym 9 związanych ze świętami kościelnymi: Trzech Króli, pierwszy i drugi dzień Wielkanocy, Zielone Świątki, Boże Ciało, Wniebowzięcie, Wszystkich Świętych, pierwszy i drugi dzień Bożego Narodzenia, a ponadto Nowy Rok, 1 maja i 22 lipca (Święto Odrodzenia Polski ustanowione na pamiątkę manifestu PKWN). Nie było za to ustanowionego tuż przed wojną Święta Niepodległości (11 listopada) oraz święta 3 Maja.
-
W Warszawie urodził się Jan Lityński, w PRL-u jeden z ważniejszych działaczy opozycji demokratycznej, organizator studenckich protestów w marcu 1968 r., później członek KOR, w stanie wojennym internowany i więziony (siedział też w więzieniu po protestach marcowych), w 1989 r. uczestnik obrad Okrągłego Stołu; w latach 1989–2001 poseł, a później doradca prezydenta Bronisława Komorowskiego.
-
W Bielsku-Białej zmarła Maria Koterbska, piosenkarka, znana z takich przebojów jak "Karuzela", "Złoty pierścionek", "Serduszko puka w rytmie cza-cza", "Augustowskie noce" i "Parasolki".
-
W Szczecinie zmarła Helena Majdaniec, jedna z najpopularniejszych piosenkarek w latach 60., znana z przebojów „Jutro będzie dobry dzień”, „Wesoły twist”, „Czarny Ali-Baba”, „Rudy rydz” oraz „Zakochani są wśród nas”.
-
W Korczynie niedaleko Krosna urodził się Wojciech Smarzowski, reżyser i scenarzysta; autor takich filmów jak „Wesele”, „Dom zły”, „Róża”, „Drogówka”, „Pod Mocnym Aniołem”, „Wołyń”, „Kler” i „Dom dobry”.
-
W warszawskiej Zachęcie otwarto wystawę prac Katarzyny Kobro i Władysława Strzemińskiego.
-
Urodził się Janusz Panasewicz, wokalista, autor tekstów, członek zespołu Lady Pank.
-
W Poznaniu zmarł Feliks Nowowiejski, kompozytor, dyrygent, organista, pedagog; autor opery „Legenda Bałtyku” oraz melodii do wiersza Marii Konopnickiej „Rota”.
-
W Warszawie urodziła się Helena Łuczywo, dziennikarka, działaczka opozycji demokratycznej; współzałożycielka i redaktorka niezależnego pisma „Robotnik”; współpracowniczka KOR i KSS „KOR”; redaktor naczelna powstałej w 1981 r. Agencji Prasowej „Solidarność”; w latach 1982–1989 kierowała zespołem podziemnego „Tygodnika Mazowsze”; uczestniczka obrad Okrągłego Stołu; w latach 1989–2009 zastępca redaktora naczelnego „Gazety Wyborczej”.
-
Armia Czerwona zajęła Kraków.
-
Oddział AK dowodzony przez por. Jana Piwnika przeprowadził brawurową akcję rozbicia niemieckiego więzienia w Pińsku, skąd uwolnił m.in. cichociemnego – Alfreda Paczkowskiego „Wanię”.
-
W warszawskim getcie doszło do pierwszego zbrojnego wystąpienia Żydów, które było reakcją na rozpoczęcie przez Niemców kolejnej akcji wysiedleńczej.
-
W Warszawie zmarł Kazimierz Przerwa-Tetmajer, poeta, prozaik, dramaturg, publicysta i krytyk sztuki.
-
W Suwałkach urodził się Leszek Aleksander Moczulski, poeta, autor tekstów piosenek i książek dla dzieci.
-
W Mościcach pod Tarnowem uruchomiono Państwową Fabrykę Związków Azotowych.
-
W Godowie na Górnym Śląsku urodził się Franciszek Pieczka, jeden z najbardziej cenionych i lubianych polskich aktorów, przez wiele lat związany z Teatrem Powszechnym w Warszawie; odtwórca głównych ról m.in. w filmach „Żywot Mateusza”, „Austeria”, „Jańcio Wodnik”, niezapomniany Gustlik z serialu „Czterej pancerni i pies”.
-
Pierwszy polski oddział przybył do Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte.
-
W Paryżu z udziałem delegacji polskiej rozpoczęły się obrady konferencji pokojowej.
-
Założono Polski Czerwony Krzyż.
-
W Poznaniu urodził się Kazimierz Wichniarz, aktor; niezapomniany Zagłoba z filmowego „Potopu”.
-
I wojna światowa: Początek walk II Brygady Legionów Polskich i wojsk austro-węgierskich z armią rosyjską pod Kirlibabą na Bukowinie.
-
W Szacunach koło Kiejdan urodził się Stanisław Stomma, publicysta, działacz katolicki; redaktor naczelny miesięcznika „Znak” (1946–1953), członek redakcji „Tygodnika Powszechnego”; prezes krakowskiego Klubu Inteligencji Katolickiej (1958–1964); poseł na Sejm (1957–1976); jeden z inicjatorów polsko-niemieckiego pojednania; przewodniczący Prymasowskiej Rady Społecznej (1981–1985); uczestnik obrad Okrągłego Stołu; senator RP (1989–1991).
-
W „Tygodniku Ilustrowanym” opublikowano pierwszy odcinek powieści „Chłopi” Władysława Reymonta.
-
W Krakowie zmarł Józef Dietl, lekarz, pionier balneologii w Polsce, działacz społeczny i polityczny, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i jego rektor; poseł na galicyjski Sejm Krajowy (1861); w latach 1866–1875 prezydent Krakowa.
-
W Stoczku Łukowskim na Podlasiu urodził się Aleksander Świętochowski, pisarz, publicysta, filozof i historyk, główny ideolog polskiego pozytywizmu.
-
W Perejasławiu Kozacy podpisali ugodę z Rosją, uznając zwierzchnictwo cara.