> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

27 października

  • Posterunek Straży Granicznej w Kolibkach - granica Polski i Wolnego Miasta Gdańska. 1927 r. Źródło: NAC

    Rada Ambasadorów proklamowała Gdańsk Wolnym Miastem.

  • Płk Franciszek Niepokólczycki – fotografia przedwojenna z akt gestapo w Łodzi. Źródło: AIPN

    W Żytomierzu urodził się Franciszek Niepokólczycki, pułkownik WP, w czasie II wojny światowej oficer ZWZ-AK; od 1943 r. zastępca komendanta Kierownictwa Dywersji KG AK; w latach 1945–1946 prezes Zarządu Głównego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.

  • Głosowanie w wyborach parlamentarnych. Warszawa, 27.10.1991. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Polsce odbyły się pierwsze po upadku komunizmu w pełni demokratyczne wybory parlamentarne. Do Sejmu weszło 29 ugrupowań, najwięcej mandatów uzyskały: Unia Demokratyczna 62, Sojusz Lewicy Demokratycznej 60, Wyborcza Akcja Katolicka 49, Polskie Stronnictwo Ludowe 48, Konfederacja Polski Niepodległej 46, Porozumienie Obywatelskie Centrum 44, Kongres Liberalno-Demokratyczny 37, Porozumienie Ludowe 28 i NSZZ „Solidarność” 27. W wyborach do Senatu najwięcej miejsc zdobyła UD – 21, następnie NSZZ „S” 11, WAK 9, POC 9, PSL 7, KLD 6, PL 5, SLD 4 i KPN 4; pozostałe 24 miejsca przypadły innym ugrupowaniom. Frekwencja 43,2 proc.

  • Andrzej Panufnik. Fot. PAP/CAF/S. Dąbrowiecki

    W Londynie zmarł Andrzej Panufnik, kompozytor, dyrygent; pierwsze większe utwory, m.in. dwie symfonie, ukończył w czasie II wojny światowej; podczas wojny stworzył muzykę do piosenki „Warszawskie dzieci”; w 1954 r. wyemigrował do Wielkiej Brytanii, gdzie powstała większość jego znanych kompozycji, w tym symfonii i innych utworów orkiestrowych.

  • Maria Zbyszewska i Wacław Kowalski w filmie „Kochaj albo rzuć” w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego. Fot. PAP/CAF/A. Hawałej

    W Brwinowie pod Warszawą zmarł Wacław Kowalski, aktor; niezapomniany Pawlak z komedii „Sami swoi” i dozorca Popiołek z serialu „Dom”.

  • Tola Mankiewiczówna. Fot. NAC

    W Warszawie zmarła Tola Mankiewiczówna, jedna z najpopularniejszych aktorek w międzywojennej Polsce, piosenkarka, śpiewaczka operowa, znana m.in. z filmów „Co mój mąż robi w nocy...” i „Pani minister tańczy”.

  • Szef MSW gen. Czesław Kiszczak podał nazwiska funkcjonariuszy SB uczestniczących w porwaniu księdza Jerzego Popiełuszki. Byli oni pracownikami IV Departamentu MSW: Grzegorz Piotrowski, naczelnik jednego z wydziałów, oraz dwaj funkcjonariusze departamentu: Leszek Pękala i Waldemar Chmielewski.

  • Sejm przyjął ustawę o zaopatrzeniu emerytalnym i rentowym rolników.

  • W Jeleniej Górze urodził się Marek Napiórkowski, gitarzysta jazzowy, kompozytor.

  • Waldemar Baszanowski. Meksyk 1968. XIX Igrzyska Olimpijskie. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Meksyku zakończyły się XIX Letnie Igrzyska Olimpijskie; polscy reprezentanci zdobyli na nich 18 medali: pięć złotych, dwa srebrne i 11 brązowych.

  • W Chorzowie urodził się Andrzej Mastalerz, aktor; wystąpił m.in. w filmach „Pokłosie” i „Zmruż oczy”.

  • Wysiedlenie Żydów z getta (pl. Zgody, obecnie pl. Bohaterów Getta). Źróło: IPN

    Początek drugiej akcji deportacyjnej w krakowskim getcie. Do obozów zagłady w Bełżcu i Auschwitz Niemcy wywieźli około 7 tys. Żydów.

  • Stefan Starzyński. Fot. NAC

    W warszawskim ratuszu gestapo aresztowało prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego; aresztowany przez Niemców 27 października 1939 r. i przewieziony do więzienia na Pawiaku; jego dalsze losy przez wiele lat były nieznane, w 2014 r. pion śledczy IPN ustalił, że Starzyński został zamordowany przez gestapo między 21 a 23 grudnia 1939 r. w Warszawie lub w jej okolicach.

  • W Krakowie urodził się Andrzej Czeczot, grafik, autor rysunków satyrycznych, twórca filmów animowanych.

  • Premiera filmu „Szpieg w masce” w reżyserii Mieczysława Krawicza.

  • Tablica propagandowa Ligi Morskiej i Kolonialnej. 1936 r. Fot. NAC
  • W archikatedrze św. Jana w Warszawie odbyła się uroczystość złożenia szczątków Henryka Sienkiewicza, sprowadzonych z Vevey w Szwajcarii.

  • W Cieszynie odbył się wiec mieszkańców Śląska Cieszyńskiego, podczas którego zadeklarowano przynależność tego obszaru do Polski.

  • Kazimierz Brandys. Fot. PAP/CAF/E. Uchymiak

    W Łodzi urodził się Kazimierz Brandys, prozaik, eseista; autor m.in. „Matki Królów”, „Jak być kochaną” i „Nierzeczywistości”.

  • W Warszawie urodził się Jan Kott, krytyk literacki i teatralny, eseista, tłumacz.

  • Kornel Filipowicz. Źródło: Wikimedia Commons

    W Tarnopolu urodził się Kornel Filipowicz, pisarz, autor zbiorów opowiadań i mikropowieści, m.in. „Profile moich przyjaciół”, „Romans prowincjonalny”, „Pamiętnik antybohatera”, „Ogród pana Nietschke”, „Dzień wielkiej ryby”; autor i współautor scenariuszy filmowych.

  • Andrzej Bobkowski na rowerze pod Bayonne we wrześniu 1946 r. /ze zbiorów IBL PAN/. Źródło: MHP

    W Wiener Neustadt w Austrii urodził się Andrzej Bobkowski, pisarz, autor m.in. dziennika „Szkice piórkiem”; nazywany „chuliganem wolności” po tym, jak napisał: „Człowiek wolny, intelektualista, pisarz i poeta naprawdę wolny, który chce być wolny, będzie do końca tego świata miał coś z chuligana”.

  • Urodził się Leopold Loeffler, malarz, profesor Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie.

  • Zmarł Wacław Rzewuski, hetman wielki koronny, wojewoda krakowski; poeta, dramaturg.

  • W Lidzbarku Warmińskim zmarł Jan Dantyszek, biskup warmiński, dyplomata, poeta, bliski doradca króla Zygmunta I Starego.

  • W Trokach zmarł wielki książę litewski Witold Kiejstutowicz.