> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz dat

1969

  • W klinice kardiochirurgii Akademii Medycznej w Łodzi prof. Jan Moll podjął próbę pierwszego w Polsce przeszczepu serca, pacjent zmarł po kilku godzinach.

  • Rolą lotnika w „Dobrym człowieku z Seczuanu” Bertolda Brechta w warszawskich „Rozmaitościach” na deskach teatralnych zadebiutował Olgierd Łukaszewicz.

  • Arkadiusz Jakubik. Fot. PAP/R. Guz

    W Strzelcach Opolskich urodził się Arkadiusz Jakubik, aktor, reżyser, scenarzysta teatralny; znany m.in. z ról w filmach Wojciecha Smarzowskiego „Dom zły”, „Drogówka” i „Pod Mocnym Aniołem”, „Wołyń” oraz „Jestem mordercą” Macieja Pieprzycy. 

  • Jacek Kuroń (C) i Karol Modzelewski (P). 1981 r. Fot. PAP/CAF/S. Kraszewski

    Zakończył się proces Jacka Kuronia i Karola Modzelewskiego, których uznano za głównych inspiratorów studenckich protestów z marca 1968 r. - obaj zostali skazani na 3,5 roku więzienia. 

  • Fotografia Jana Palacha wśród zapalonych zniczy. Parga, Vaclavskie Namesti. Fot. PAP/CTK/EPA

    W centrum Pragi w proteście przeciwko inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację podpalił się student Jan Palach; w wyniku poniesionych obrażeń zmarł 19 stycznia.

  • Jerzy Passendorfer. Fot. PAP/ADM/CAF/W. Rozmysłowicz

    Premiera filmu „Kierunek Berlin” w reżyserii Jerzego Passendorfera.

  • Grażyna Bacewicz. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie zmarła Grażyna Bacewicz, kompozytorka, skrzypaczka.

  • Jan Palach. Fot. PAP/CTK

    W Pradze zmarł Jan Palach, student, który 16 stycznia 1969 r. podpalił się w proteście przeciwko inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację.

  • Beata Tyszkiewicz w filmie "Wszystko na sprzedaż". Fot. PAP/CAF/M. Langda

    Premiera filmu "Wszystko na sprzedaż" w reżyserii Andrzeja Wajdy.

  • Robert Gonera. Fot. PAP/M. Chmiel

    W Sycowie w pow. oleśnickim urodził się Robert Gonera, aktor, znany m.in. z filmów "Samowolka", "Gry uliczne", "Dług".

  • Płk Adam Koc. 1937 r. Fot. NAC

    W Nowym Jorku zmarł płk Adam Koc, oficer I Brygady Legionów Polskich, komendant naczelny POW okupacji niemieckiej; w czasie wojny polsko-bolszewickiej dowódca dywizji ochotniczej; działacz BBWR; założyciel i red. naczelny „Gazety Polskiej”; poseł, senator; organizator i szef Obozu Zjednoczenia Narodowego (OZN) w latach 1937-1938.

  • Wiktor Dega. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Pierwszym kawalerem Orderu Uśmiechu został poznański chirurg-ortopeda dr Wiktor Dega.

  • W Lesznie urodziła się Renata Dancewicz, aktorka, znana m.in. z filmów „ Samowolka”, „Diabelska edukacja”, „Deborah” i „Pułkownik Kwiatkowski” oraz serialu „Ekstradycja”.

  • Adam Michnik. 1981 r. Fot. PAP/T. Michalak

    Zapadły wyroki w procesie oskarżonych o udział w protestach w Marcu` 68: Adam Michnik - 3 lata pozbawienia wolności, Barbara Toruńczyk i Henryk Szlajfer po 2 lata, Wiktor Górny 20 miesięcy. 

  • Kazimierz Wierzyński. Fot. NAC

    W Londynie zmarł Kazimierz Wierzyński, poeta, współtwórca grupy „Skamander”; naczelny redaktor „Przeglądu Sportowego” (1926-1931); złoty medalista olimpijskiego konkursu sztuki z 1928 r. za zbiór wierszy „Laur Olimpijski”.

  •  Oskarżony o odział w protestach w marcu 1968 r. Antoni Zambrowski skazany został na 2 lata więzienia. 

  • Premiera filmu "Człowiek z M-3" w reżyserii Leona Jeannota.

  • M/s "Batory". Fot. PAP/CAF

    Do Gdyni powrócił z ostatniego rejsu m/s "Batory"

  • Ryszard Wolny. Fot. PAP/G. Momot

    W Raciborzu urodził się Ryszard Wolny, zapaśnik, trener; pięciokrotny olimpijczyk, mistrz olimpijski z Atlanty (1996), medalista mistrzostw świata i Europy.

  • Magdalena Zawadzka w filmie "Pan Wołodyjowski". Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    Premiera filmu „Pan Wołodyjowski” w reżyserii Jerzego Hoffmana.

  • Szczątki samolotu An-24, który rozbił się pod Zawoją. Fot. PAP/CAF/J. Olszewski

    Katastrofa samolotu PLL LOT An 24 pod Zawoją. Zginęły 53 osoby.

  • Jerzy Antczak. Fot. PAP/J. Turczyk

    Premiera serialu telewizyjnego „Hrabina Cosel” w reżyserii Jerzego Antczaka.

  • Statek „Stefan Batory”. Fot. PAP/J. Uklejewski

    Statek pasażerski „Stefan Batory” wypłynął w swój pierwszy rejs transoceaniczny.

  • Renata Mauer-Różańska. Fot. PAP/T. Żmijewski

    W Nasielsku urodziła się Renata Mauer-Różańska, złota medalistka olimpijska w strzelectwie z Atlanty (1996) i Sydney (2000).

  • Krzysztof Komeda. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Warszawie zmarł Krzysztof Komeda, jeden z najbardziej znanych polskich kompozytorów i pianistów jazzowych, twórca muzyki m.in. do filmów „Niewinni czarodzieje” i „Dziecko Rosemary”.

  • Radosław Pazura. Fot. PAP/R. Guz

    W Tomaszowie Mazowieckim urodził się Radosław Pazura, aktor, wystąpił m.in. w filmach „Szwadron”, „Operacja Samum”, „Popiełuszko. Wolność jest w nas”, a także w serialu „Sfora”.

  • Premiera filmu „Ostatnie dni” w reżyserii Jerzego Passendorfera.

  • Gabriela Muskała. Fot. PAP/S.Leszczyński

    W Kłodzku urodziła się Gabriela Muskała, aktorka, dramatopisarka.

  • Marek Hłasko. Fot. PAP/CAF

    W Wiesbaden zmarł Marek Hłasko, pisarz, scenarzysta filmowy; autor powieści „Sonata marymoncka”, „Następny do raju”, „Sowa, córka piekarza”, opowiadań „Pierwszy krok w chmurach”, „Ósmy dzień tygodnia”, „Pętla”, a także książki „Piękni dwudziestoletni”.

  • W San Salwador rozegrano piłkarski mecz eliminacji mistrzostw świata Salwador-Honduras, po którym doszło do starć kibiców obu reprezentacji; wydarzenia te stały się jedną z bezpośrednich przyczyn wybuchu zbrojnego konfliktu pomiędzy Hondurasem i Salwadorem, opisanego przez Ryszarda Kapuścińskiego w książce „Wojna futbolowa”.

  • Jerzy Zawieyski. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie tragiczną śmiercią zmarł Jerzy Zawieyski, pisarz, dramaturg, publicysta i działacz katolicki związany ze środowiskiem „Tygodnika Powszechnego”, współzałożyciel i prezes Klubu Inteligencji Katolickiej, poseł na Sejm oraz wieloletni członek Rady Państwa.

  • Krzysztof Penderecki. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Hamburgu odbyła się prapremiera opery Krzysztofa Pendereckiego „Diabły z Loudun”.

  • W Londynie zmarła Judy Garland, amerykańska aktorka, piosenkarka; znana m.in. z roli w filmie „Czarnoksiężnik z Oz”; nagrodzona honorowym Oscarem.

  • Michał Znaniecki. Fot. PAP/A. Grygiel

    W Warszawie urodził się Michał Znaniecki, reżyser teatralny, dramaturg, scenograf, pedagog.

  • W Bostonie zmarł Walter Gropius, jeden z najwybitniejszych architektów XX w.; przedstawiciel funkcjonalizmu; założyciel Bauhausu – artystycznej uczelni, będącej szkołą nowoczesnego projektowania i wzornictwa.

  • Bogumił Kobiela. Fot. PAP/CAF/Kalenik

    W wyniku obrażeń doznanych w wypadku samochodowym zmarł Bogumił Kobiela, aktor, jeden z najwybitniejszych artystów w historii polskiego kina; niezapomniany Jan Piszczyk w „Zezowatym szczęściu” i sekretarz Drewnowski w „Popiele i diamencie”; znany również z ról w filmach „Eroica”, „Rękopis znaleziony w Saragossie”, „Małżeństwo z rozsądku”, „Ręce do góry”, „Człowiek z M-3” i „Wszystko na sprzedaż”; w latach 1955–1958, razem ze Zbigniewem Cybulskim, współtworzył w Gdańsku studencki teatrzyk Bim-Bom; występował w Teatrze Wybrzeże, Teatrze Ateneum i Teatrze Komedia, a także w kabaretach Wagabunda i Dudek.

  • Pomnik Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli. Fot. PAP/P. Kula

    W Żelazowej Woli odsłonięto pomnik Fryderyka Chopina.

  • W Olsztynie oddano do użytku liczący 358,55 m maszt radiowo-telewizyjny. Jest to obecnie najwyższy obiekt budowalny w Polsce.

  • Załoga Apollo 11 - Neil Armstrong, Michael Collins i Edwin Aldrin. Fot. PAP/EPA/NASA

    Rozpoczęła się misja amerykańskiego statku kosmicznego Apollo-11, pierwszej załogowej ekspedycji na Księżyc.

  • W Kutnie urodził się Jarosław Jakimowicz, aktor.

  • Edwin Aldrin na Księżycu. Fot. PAP/EPA/NASA

    Amerykański lądownik Apollo 11 z astronautami Neillem Armstrongiem i Buzzem Aldrinem wylądował na Księżycu.

  • Załoga Apollo 11 - Neil Armstrong, Michael Collins i Edwin Aldrin. Fot. PAP/EPA/NASA

    Neil Armstrong, jako pierwszy człowiek postawił stopę na Księżycu. Wraz z drugim astronautą Edwinem Aldrinem spędzili na powierzchni Srebrnego Globu ponad 21 godz., z czego 2,5 godz. poza lądownikiem.

  • Artur Partyka. Fot. PAP/G. Michałowski

    W Stalowej Woli urodził się Artur Partyka, lekkoatleta, brązowy (Barcelona 1992) i srebrny (Atlanta 1996) medalista olimpijski.

  • Witold Gombrowicz. Fot. PAP/Reprodukcja

    W Vence we Francji zmarł Witold Gombrowicz, prozaik, eseista, dramatopisarz; autor m.in. „Ferdydurke”, „Iwony, księżniczki Burgunda”, „Trans-Atlantyku”, „Pornografii” i „Operetki”.

  • Sharon Tate. Fot. PAP/Archiwum

    W Los Angeles członkowie sekty Charlesa Mansona zamordowali Sharon Tate, amerykańską aktorkę, żonę Romana Polańskiego (była w zaawansowanej ciąży) oraz cztery inne osoby przebywające w willi Polańskich.

  • Na farmie w Bethel w stanie Nowy Jork, rozpoczął się legendarny Festiwal Woodstock.

  • Premiera filmu „Polowanie na muchy” w reżyserii Andrzeja Wajdy.

  • W Gdańsku urodził się Tomasz Lipnicki, wokalista i gitarzysta rockowy.

  • W katastrofie lotniczej zginął Rocky Marciano, jeden z najlepszych bokserów w historii, mistrz świata wszechwag (1952–1956), niepokonany na zawodowym ringu; w latach 1946–1955 stoczył 49 walk, 43 z nich wygrał przez nokaut.

  • W Libii oddziały Muammara Kadafiego dokonały zamachu stanu.

  • Aktor Janusz Smoliński w serialu TVP pt. „Do przerwy 0:1” w reżyserii Stanisława Jędryki. Fot. TVP/PAP/Archiwum

    Premiera serialu telewizyjnego „Do przerwy 0:1” w reżyserii Stanisława Jędryki.

  • Premiera filmu „Bitwa o Anglię” w reżyserii Guy`a Hamiltona.

  • Jerzy Stempowski. Źródło: Wikimedia Commons

    W Bernie zmarł Jerzy Stempowski, eseista, krytyk literacki, epistolograf, publicysta.

  • BBC wyemitowało pierwszy odcinek satyrycznego programu „Latający cyrk Monty Pythona”.

  • Premiera filmu Janusza Majewskiego „Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię”, wg scenariusza Krzysztofa Kąkolewskiego. W roli głównej wystąpił Zygmunt Hübner.

  • Gen. Kazimierz Sosnkowski. Fot. NAC

    W Arudel w Kanadzie zmarł gen. Kazimierz Sosnkowski, szef sztabu I Brygady Legionów Polskich, minister spraw wojskowych oraz inspektor armii; Komendant Główny ZWZ (1939–1940); Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych w latach 1943–1944.

  • Premiera filmu „Struktura kryształu” w reżyserii Krzysztofa Zanussiego.

  • W Poznaniu zmarł prof. Józef Kostrzewski, archeolog, muzeolog, współtwórca uniwersytetu w Poznaniu; kierował m.in. badaniami w Biskupinie.

  • Willy Brandt. Fot. PAP/CAF/M. Szyperko

    Przewodniczący SPD Willy Brandt został kanclerzem Republiki Federalnej Niemiec.

  • Wacław Sierpiński. Fot. PAP/CAF/W. Kondracki

    W Warszawie zmarł Wacław Sierpiński, matematyk, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i Uniwersytetu Warszawskiego, wieloletni prezes Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.

  • W Jeleniej Górze urodził się Marek Napiórkowski, gitarzysta jazzowy, kompozytor.

  • W Warszawie zmarł Tadeusz Peiper, poeta, prozaik, dramatopisarz i krytyk literacki.

  • Premiera serialu telewizyjnego „Przygody Pana Michała” w reżyserii Pawła Komorowskiego.

  • W Helsinkach rozpoczęły się amerykańsko-sowieckie rokowania rozbrojeniowe SALT 1.

  • W Miliczu urodził się Marek Bukowski, aktor, wystąpił w filmach „Nad rzeką, której nie ma”, „Pożegnanie z Marią”, a także w serialu „Dom”.

  • W Moskwie zmarł Klimient Woroszyłow, sowiecki komisarz obrony (1925-1940); od 1926 r. członek Biura Politycznego KC WKP (b); w 1935 r. uzyskał stopień marszałka ZSRS; współodpowiedzialny za stalinowskie "czystki"; po wojnie fińskiej (1940) odwołany z Komisariatu Obrony i mianowany zastępcą przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych; następnie w składzie Państwowego Komitetu Obrony i Kwatery Głównej; po 1945 r. odsuwany na dalszy plan; w 1953 r. został przewodniczącym Prezydium Rady Najwyższej ZSRS; w 1960 r. odwołany ze wszystkich stanowisk.

  • Premiera filmu „Czyż nie dobija się koni?” w reżyserii Sydneya Pollacka.

  • W Madras urodził się Viswanathan Anand, indyjski szachista, mistrz świata FIDE (2000-2002) oraz mistrz świata w latach 2007-2013.

  • Premiera telewizyjnego spektaklu „Mieszczanin szlachcicem” Moliera w reżyserii Jerzego Gruzy, z Bogumiłem Kobielą w roli pana Jourdain.