> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

31 stycznia

  • Eligiusz Niewiadomski. Źródło: Wikimedia Commons

    Na stokach warszawskiej Cytadeli wykonano wyrok śmierci na Eligiuszu Niewiadomskim, zabójcy prezydenta RP Gabriela Narutowicza.

  • Gen. Mariusz Zaruski. Fot. NAC

    W Dumanowie koło Kamieńca urodził się Mariusz Zaruski, żołnierz Legionów Polskich, generał WP, założyciel Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (TOPR), jeden z pionierów polskiego narciarstwa i taternictwa zimowego, organizator polskiego żeglarstwa morskiego; aresztowany przez NKWD zmarł w 1941 r. sowieckim więzieniu.

  • W Warszawie zmarł Jerzy Jedlicki, socjolog, historyk, badacz dziejów polskiej inteligencji i działacz opozycji w okresie PRL-u, autor takich książek jak "Źle urodzeni, czyli o doświadczeniu historycznym" czy "Jakiej cywilizacji Polacy potrzebują".

  • Zmarł Zbigniew Kurtycz, piosenkarz, kompozytor, żołnierz 2 Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa, wykonawca wielu przebojów, m.in. piosenki "Cicha woda".

  • Nina andrycz. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie zmarła Nina Andrycz, aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, nazywana "wielką damą polskiego teatru"; autorka tomików poezji i powieści.

  • Jan Mulak. Fot. PAP/R. Pietruszka

    W Warszawie zmarł Jan Mulak, lekkoatleta, trener, działacz RPPS i PPS, uczestnik Powstania Warszawskiego; współtwórca polskiej reprezentacji lekkoatletycznej, tzw. Wunderteamu; działacz PKOl.

  • Andrzej Szczepkowski. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie zmarł Andrzej Szczepkowski, aktor, reżyser teatralny, pedagog warszawskiej PWST; zagrał m.in. w filmach „Obywatel Piszczyk”, „Awantura o Basię”, „Jezioro Bodeńskie” oraz w serialu telewizyjnym „Wojna domowa”.

  • Mieczysław Voit. Fot. PAP/M. Belina Prażmowski

    W Warszawie zmarł Mieczysław Voit, aktor, znany m.in. z ról w filmach „Krzyżacy”, „Matka Joanna od Aniołów” oraz serialu „Alternatywy 4”.

  • Julian Antoniszczak z chropografem - urządzeniem wykonującym fotografie dla niewidomych. Kraków, 1984 r. Fot. PAP/CAF/M. Sochor

    W Warszawie zmarł Julian Antonisz (właśc. Antnoniszczak), plastyk, kompozytor, twórca eksperymentalnych filmów animowanych.

  • Józef Mackiewicz. Fot. NAC

     W Monachium zmarł Józef Mackiewicz, prozaik, publicysta, autor książek "Kontra", "Droga donikąd", "Nie trzeba głośno mówić", "Lewa wolna"; w maju 1943 r., po odkryciu w Katyniu grobów oficerów polskich zamordowanych przez Sowietów, na zaproszenie niemieckie i za zgodą władz Polskiego Państwa Podziemnego udał się do Katynia jako obserwator ekshumacji zwłok, opisał to w książce "Katyń: zbrodnia bez sądu i kary".

  • Reżyser Andrzej Wajda podczas konferencji po premierze filmu „Danton”; z tyłu od lewej: scenograf Allan Starski, producent towarzyszący Barbara Pec-Ślesicka (zespół filmowy X). Warszawa, 01.1983. Fot. PAP/PAI/M. Musiał

    Premiera filmu Andrzeja Wajdy „Danton” z Gerardem Depardieu w roli tytułowej i Wojciechem Pszoniakiem w roli Maksymiliana Robespierre.

  • Stan wojenny: Władze podjęły decyzję o wznowieniu sprzedaży benzyny właścicielom prywatnych samochodów.

  • Stan wojenny - niezależny pochód-demonstracja zorganizowany przez Solidarność. Gdańsk 01.05.1982. Fot. PAP/L. J. Pękalski

    Przeprowadzona została satelitarna transmisja filmu "Let Poland be Poland" („Żeby Polska była Polską”), wyprodukowanego przez US Departament of Information; film obejrzało ok. 185 milionów ludzi z 50 krajów.

  • Kadr z filmu Robotnicy 80. Źródło: WFDiF

    Premiera filmu dokumentalnego "Robotnicy `80" Andrzeja Chodakowskiego i Andrzeja Zajączkowskiego, przedstawiającego sierpniowy strajk w Stoczni Gdańskiej i negocjacje z Komisją Rządową.

  • Sejm powołał Naczelny Sąd Administracyjny.

  • Jacek Bocheński. Fot. PAP/T. Abramowicz

    Do Komisji Nadzwyczajnej Sejmu przesłany został przez Jerzego Andrzejewskiego "Memoriał 101", zwierający protest środowiska twórców przeciwko zmianom w Konstytucji PRL ograniczającym prawa obywatelskie.

  • W Los Angeles zmarł Samuel Goldwyn, urodzony w Warszawie, producent filmowy, współzałożyciel wytwórni Metro-Goldwyn-Mayer.

  • W Bydgoszczy urodził się Stefan Majewski, piłkarz, srebrny medalista mistrzostw świata w Hiszpanii (1982), trener, działacz sportowy.

  • W Łodzi urodził się Jacek Chmielnik, aktor, reżyser teatralny; znany m.in. z filmów Juliusza Machulskiego „Vabank” i „Kingsajz”.

  • W Warszawie zmarła Stefania Sempołowska, działaczka społeczna i oświatowa, pedagog, publicystka, pisarka.

  • Premiera filmu Henryka Szaro „Kłamstwo Krystyny” z Elżbietą Barszczewską, Kazimierzem Junoszą - Stępowskim i Jerzym Śliwińskim w rolach głównych.

  • W Radomiu rozpoczął się XXIV Kongres PPS.

  • W „Kurjerze Warszawskim” ukazała się pierwsza polska krzyżówka.

  • Katastrofa w kopalni "Heinitz" (Rozbark) w Bytomiu - w wyniku wybuchu metanu zginęło 145 górników.

  • W Wilnie urodziła się Danuta Bieńkowska, pisarka, autorka powieści dla młodzieży, tłumaczka.

  • Żołnierze Legionów w maskach przeciwgazowych. Stanowisko CKM Schwarzlose wz. 07/12 w okopach. Fot. NAC

    I wojna światowa: Pod Bolimowem Niemcy przeprowadzili pierwszy atak chemiczny, skierowany przeciwko wojskom rosyjskim.

  • Józef Piłsudski - szef Wydziału Spiskowo-Bojowego, kierujący Organizacją Bojową PPS. 1899 r. Fot. PAP/Archiwum

    W Warszawie Organizacja Bojowa PPS dokonała udanego zamachu na funkcjonariusza rosyjskiej tajnej policji politycznej Ochrany Wiktora Gruena.

  • W Dobrocicach w pow. sandomierskim urodził się Stanisław Młodożeniec, poeta, prozaik, współtwórca polskiego futuryzmu.

  • Naczelnik ZHP Stanisław Sedlaczek. Lata międzywojenne. Fot. NAC

    W Kołomyi urodził się Stanisław Sedlaczek, harcmistrz, w czasie II wojny światowej założyciel i naczelnik konspiracyjnego Harcerstwa Polskiego (Hufców Polskich); zamordowany w KL Auschwitz w sierpniu 1941 r.

  • Gen. Włodzimierz Bonawentura Krzyżanowski. Źródło: Wikimedia Commons

    Zmarł Włodzimierz Bonawentura Krzyżanowski, amerykański generał pochodzenia polskiego, uczestnik antypruskiego powstania w Wielkopolsce (1846) i amerykańskiej wojny secesyjnej, w tym bitwy pod Gettysburgiem.

  • Piotr Wilniewczyc. Źródło: Wikimedia Commons

    W guberni irkuckiej urodził się Piotr Wilniewczyc, inżynier, konstruktor broni strzeleckiej, współtwórca m.in. pistoletu Vis i pistoletu maszynowego Mors; po II wojnie światowej zaprojektował pistolety Wir i RAK.

  • Ksiądz Piotr Ściegienny. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Bilczy koło Kielc urodził się Piotr Ściegienny, katolicki ksiądz, działacz niepodległościowy i chłopski.

  • Jerzy Sebastian Lubomirski. Źródło: Wikimedia Commons

    We Wrocławiu zmarł książę Jerzy Sebastian Lubomirski, marszałek wielki koronny, hetman polny koronny, przywódca rokoszu.