> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

2 STYCZNIA

  • 2006 / 20 lat
    Lidia Wysocka. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie zmarła Lidia Wysocka, aktorka, piosenkarka, reżyser, założycielka kabaretu literacko-artystycznego „Wagabunda”.

  • 1971 / 55 lat
    Jerzy Zarzycki. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie zmarł Jerzy Zarzycki, reżyser takich filmów jak Miasto nieujarzmione oraz Żołnierz królowej Madagaskaru. W czasie powstania warszawskiego kierował produkcją kronik powstańczych. Wykonane wtedy przez niego zdjęcia zostały w 2014 r. wykorzystane (po komputerowej obróbce) w fabularyzowanym filmie dokumentalnym zrealizowanym przez Muzeum Powstania Warszawskiego.

  • 2022 / 4 lata

    W Warszawie zmarł Mirosław Kowalski, współpracownik KOR i podziemnej „Solidarności”, dziennikarz m.in. tygodnika „Solidarność”, „Financial Times” i „Jazz Forum” oraz szef działu fantastyki w Wydawnictwie Iskry. Doprowadził do przekształcenia podziemnej NOW-ej w tzw. „SuperNową”.

  • 2018 / 8 lat

    W Rzymie zmarł Ferdinando Imposimato, włoski sędzia śledczy, który zajmował się w wyjaśnieniem okoliczności i ujawnieniem zleceniodawców zamachu na Jana Pawła II z 13 maja 1981 roku.

  • 2013 / 13 lat
    Teresa Torańska. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie zmarła Teresa Torańska, dziennikarka i pisarka, była współpracowniczką tygodnika „Kultura” oraz „Kultury” paryskiej. Autorka wielu wywiadów, m.in. z komunistycznymi działaczami, przeprowadzonymi podczas stanu wojennego.

  • 2013 / 13 lat

    W Montevideo zmarł Ladislao Mazurkiewicz Iglesias, bramkarz reprezentacji Urugwaju polskiego pochodzenia, uczestnik mistrzostw świata w piłce nożnej w 1966, 1970 i 1974 roku. 

  • 1982 / 44 lata
    „Tygodnik Wojenny”. Źródło: portal Biura Edukacji Publicznej IPN www.polska1918-89.pl

    Stan wojenny: w Warszawie ukazał się pierwszy numer podziemnego „Tygodnika Wojennego”.

  • 1982 / 44 lata
    Andrzej Szczepkowski, szef ZASP od 17 kwietnia 1981 do 1 grudnia 1982. Fot. PAP/L. Łożyński

    Stan wojenny: władze PRL rozwiązały Związek Artystów Scen Polskich.

  • 1981 / 45 lat
    Strajk okupacyjny w siedzibie byłej Wojewódzkiej Rady Związków Zawodowych (WRZZ). Rzeszów, 01.1981. Fot. PAP/J. Ochoński

    W Rzeszowie grupa rolników rozpoczęła strajk okupacyjny w gmachu byłej WRZZ, domagając się rejestracji NSZZ Rolników „Solidarność Wiejska”.

  • 1980 / 46 lat

    W Opolu zmarł Jacek Zejdler, aktor, zagrał główną rolę w serialu „Stawiam na Tolka Banana”.

  • 1978 / 48 lat

    Program I Polskiego Radia rozpoczął nadawanie audycji „Cztery pory roku”.

  • 1977 / 49 lat
    Patryk Vega. Fot. PAP/M. Gorczyński

    W Warszawie urodził się Patryk Vega, reżyser, scenarzysta, producent; twórca m.in. filmów „Służby specjalne”, „Pitbull”, „Pitbull. Nowe porządki”, „Pitbull. Niebezpieczne kobiety”, „Botoks” oraz seriali „Pitbull”, „Instynkt”.

  • 1976 / 50 lat

    Nadawanie rozpoczął IV Program Polskiego Radia.

  • 1973 / 53 lata

    Władze PRL wprowadziły książeczki walutowe – rejestrowano w nich zakupy dewiz dokonywane przez obywateli na zagraniczne wyjazdy prywatne.

  • 1973 / 53 lata

    Polskie Radio rozpoczęło całodobową emisję programów. 

  • 1963 / 63 lata
    Krzysztof Myszkowski. Fot. PAP/A. Ciereszko

    W Złocieńcu urodził się Krzysztof Myszkowski, kompozytor, wokalista, lider zespołu Stare Dobre Małżeństwo.

  • 1957 / 69 lat

    Utworzony został tygodnik „Polityka”.

  • 1957 / 69 lat
    Joanna Pacuła. Fot.  PAP/CAF/Z. Matuszewski

    W Tomaszowie Lubelskim urodziła się Joanna Pacuła, w latach 1979–81 aktorka Teatru Dramatycznego w Warszawie; w 1982 r. wyjechała do USA, gdzie wystąpiła u boku Lee Marvina w filmie „Gorki Park”.

  • 1955 / 71 lat
    Tadeusz Bradecki. Fot. PAP/A. Grygiel

    W Zabrzu urodził się Tadeusz Bradecki, aktor, reżyser teatralny; dyrektor naczelny i artystyczny Starego Teatru w Krakowie (1990–1996); w 2007 r. objął funkcję dyrektora artystycznego Teatru Śląskiego w Katowicach.

  • 1951 / 75 lat

    Utworzone zostały Polskie Linie Oceaniczne i Polska Żegluga Morska.

  • 1948 / 78 lat
    Janusz Pałubicki. Fot. PAP/T. Gzell

    Urodził się Janusz Pałubicki, w PRL-u działacz opozycji demokratycznej i „Solidarności”. W stanie wojennym internowany i więziony. W 1989 r. brał udział w obradach Okrągłego Stołu, a od 1997 r. w rządzie Jerzego Buzka był ministrem - koordynatorem służb specjalnych.

  • 1947 / 79 lat
    Andrzej Bachleda. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Zakopanem urodził się Andrzej Bachleda-Curuś, narciarz, srebrny (1974) i brązowy medalista (1970) mistrzostw świata w kombinacji alpejskiej, laureat nagrody UNESCO „Fair Play” (1969).

  • 1943 / 83 lata

    Niemieccy żandarmi zamordowali we wsi Boiska-Kolonia koło Solca nad Wisłą dwie polskie rodziny udzielające pomocy Żydom.

  • 1943 / 83 lata
    Edward Kłosiński. Fot. PAP/G. Michałowski

    W Warszawie urodził się Edward Kłosiński, operator filmowy, autor zdjęć do filmów „Barwy ochronne”, „Człowiek z marmuru”, „Pestka” i „Vinci”.

  • 1940 / 86 lat

    W Warszawie urodził się Tomasz Szarota, historyk, profesor Instytutu Historii PAN; badacz dziejów II wojny światowej.

  • 1940 / 86 lat
    Zbigniew Romaszewski (1940-2014), zdjęcie z 2013 r., fot. PAP/L. Szymański

    Urodził się Zbigniew Romaszewski, w PRL-u czołowy działacz opozycji demokratycznej (m.in. w Komitecie Obrony Robotników, a potem w „Solidarności”). W stanie wojennym organizował podziemne Radio „S” i był więziony. W III RP został senatorem (w latach 1989–2011).

  • 1940 / 86 lat

    Urodziła się Grażyna Kuroń, działaczka opozycji demokratycznej, żona Jacka Kuronia; po ogłoszeniu stanu wojennego internowana.

  • 1939 / 87 lat
    Roman Dmowski. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Zmarł Roman Dmowski, przywódca obozu narodowego, współtwórca niepodległej Polski, główny ideolog polskiego nacjonalizmu, przeciwnik i rywal polityczny Józefa Piłsudskiego.

  • 1934 / 92 lata

    W Kolonii urodził się Leopold Rene Nowak, reżyser, scenarzysta, aktor.

  • 1923 / 103 lata
    „Król Lear” Szekspira w reżyserii Zygmunta Huebnera w Teatrze Polskim: Henryk Bąk jako Hrabia Kent (L) i Bronisław Pawlik jako Błazen. Warszawa, 03.1962. Fot. PAP/Afa Pixx/M. Stankiewicz

    W Krasnymstawie urodził się Henryk Bąk, aktor, wystąpił m.in. w filmach „Eroica”, „Kwiecień” oraz serialu „Przygody psa Cywila”.

  • 1922 / 104 lata
    Wystawa poświęcona Konstantemu Aleksandrowi Jeleńskiemu w warszawskim Muzeum Literatury. 1997 r. Fot. PAP/CAF/A. Rybczyński

    W Warszawie urodził się Konstanty Jeleński, eseista, krytyk, współpracownik paryskiej Kultury i Zeszytów Literackich.

  • 1921 / 105 lat
    Związek Harcerstwa Polskiego, obóz wartowniczy w Pruszkowie. 1920 r. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie zakończył się I walny Zjazd Związku Harcerstwa Polskiego (ZHP).

  • 1918 / 108 lat
    Adam Bahdaj. Fot. NAC

    W Zakopanem urodził się Adam Bahdaj, prozaik, tłumacz, autor popularnych utworów dla młodzieży; w czasie II wojny światowej był kurierem tatrzańskim.

  • 1911 / 115 lat

    Na Podolu urodził się Bohdan Sałaciński, znany jako Andrzej Pomian, prawnik, historyk; szef Wydziału Propagandy Bieżącej w Biurze Informacji i Propagandy AK; po wojnie współzałożyciel Sekcji Polskiej Radia Wolna Europa i jej korespondent w Waszyngtonie.

  • 1907 / 119 lat
    Tadeusz Żenczykowski. Źródło: NAC

    W Warszawie urodził się Tadeusz Żenczykowski, w II RP prezes Związku Polskiej Młodzieży Demokratycznej, szef propagandy OZN, poseł na Sejm (1938); od 1940 r. w Biurze Informacji i Propagandy KG ZWZ-AK; w latach 1954–1972 redaktor, a następnie zastępca dyrektora Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa.

  • 1905 / 121 lat

    Wojna japońsko-rosyjska: Wojska japońskie zajęły twierdzę Port Artur.

  • 1894 / 132 lata
    Józef Klukowski. Fot. NAC

    Urodził się Józef Klukowski, artysta rzeźbiarz, dwukrotny medalista Olimpijskiego Konkursu Sztuki.

  • 1874 / 152 lata
    Aleksander Prystor. Fot. NAC

    Urodził się Aleksander Prystor, bliski współpracownik Piłsudskiego od czasów PPS, za rządów sanacji członek tzw. grupy pułkowników, poseł na Sejm; premier (w latach 1931–1933) i marszałek Senatu (od 1935 do 1938 r.). W 1940 r. aresztowany przez NKWD, zmarł w więzieniu na Butyrkach w Moskwie.

  • 1872 / 154 lata
    Numer „Kuriera Poznańskiego” z 31 grudnia 1933 r. Źródło: CBN Polona

    Ukazał się pierwszy numer „Kuriera Poznańskiego”, dziennik ukazywał się do roku 1939.

  • 1752 / 274 lata
    Franciszek Zabłocki. Źródło: CBN Polona

    Na Wołyniu urodził się Franciszek Zabłocki, duchowny katolicki, poeta, komediopisarz, jego znane dzieła to „Fircyk w zalotach” i „Sarmatyzm”.

  • 1665 / 361 lat

    Stefan Czarniecki został hetmanem polnym koronnym.

  • 1657 / 369 lat

    W pobliżu Chojnic na Pomorzu doszło do bitwy między wojskami polskimi a oddziałami Szwecji, które zaatakowały Rzeczpospolitą.

  • 1587 / 439 lat

    Zmarł biskup Andrzej Patrycy Nidecki, filolog, humanista, komentator i wydawca pism Cycerona.

  • 1570 / 456 lat

    W zemście za potajemne pertraktacje rady miejskiej Nowogrodu Wielkiego z Litwą do miasta wkroczył car Iwan Groźny na czele oddziałów opriczników, którzy rozpoczęli trwające 5 tygodni grabieże i mordy tysięcy mieszkańców.

  • 1377 / 649 lat

    W Bydgoszczy zmarł Kazimierz IV (Kaźko), książę słupski, wnuk króla Kazimierza III Wielkiego.

 

Rocznica

  • 1970-12-17

    Czarny czwartek i inne zbrodnie Grudnia '70

    Do upadku PRL nikogo nie pociągnięto do odpowiedzialności karnej za masakrę z grudnia '70 na Wybrzeżu. W toczącym się później przez wiele lat procesie ukarani zostali jedynie wojskowi, ale nie polityczni zleceniodawcy.

    Zobacz rocznicę
MKiDN
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Wojskowe Biuro Historyczne
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • Ośrodek Karta
  • Biblioteka narodowa
  • Żydowski Instytut Historyczny
  • Ośrodek pamięć i Przyszłość
  • Polski Instytut Sztuki Filmowej
  • Filmoteka Szkolna
  • Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą  POLONIKA
  • Archiwum Akt Nowych

  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Magazyn Historyczny Mówią wieki