8 STYCZNIA

• 1890 / 136 lat

  Urodził się Stanisław Burhardt-Bukacki, jeden z barwniejszych wojskowych II RP. W legionach Piłsudskiego doszedł do stopnia majora, pod koniec 1918 r. został pułkownikiem. W wojnie polsko-bolszewickiej dowodził najpierw dywizją, a potem grupą operacyjną. Przed zamachem majowym został generałem, a wkrótce potem szefem sztabu generalnego. Stał się bohaterem skandalu, gdy żona porzuciła go dla Józefa Becka (on też zawarł drugie małżeństwo). 3 września 1939 r. został wysłany do Paryża, celem misji było przypomnienie Francji zobowiązań sojuszniczych. Dotarł tam przesiadając się kilka razy samolotem, statkiem, samochodem i pociągiem. Przez Rydza-Śmigłego został mianowany dowódcą Armii Polskiej we Francji, ale podporządkował się Sikorskiemu.  

• 1865 / 161 lat

  Urodziła się Alina Bondy-Glassowa. Malarka i kolekcjonerka sztuki. Wśród przekazanych przez nią Muzeum Narodowemu w Warszawie i Towarzystwu Zachęty Sztuk Pięknych dzieł są obrazy Wyspiańskiego, Chełmońskiego, Fałata, Pankiewicza, Dunikowskiego i Gersona. Jej portrety i pejzaże wystawiano m.in. w Zachęcie.

• 2021 / 5 lat

  W Pułtusku zmarł Roman Staniewski, jeden z ostatnich członków oddziału likwidatorów AK i Oddziału Dyspozycyjnego „Anatol” w Związku Odwetu, w czasie Powstania Warszawskiego walczył w szeregach „Miotły”. Przeszedł szlak bojowy: Wola - Stare Miasto - kanały - Śródmieście Północ - Śródmieście Południe - Górny Czerniaków - Śródmieście Południe.

• 2010 / 16 lat

  W Warszawie zmarł Stanisław Szwarc-Bronikowski, podróżnik, publicysta, filmowiec.

• 2008 / 18 lat

  W Łodzi zmarła Jadwiga Żukowska, scenarzysta i reżyserka filmów dokumentalnych.

• 1996 / 30 lat

  W Paryżu zmarł François Mitterand, francuski polityk socjalistyczny, prezydent Republiki w latach 1981–1995.

• 1987 / 39 lat

  W Warszawie zmarł Bohdan Lachert, architekt, przedstawiciel nurtu modernistycznego, autor m.in. projektów kamienic pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na warszawskim Żoliborzu, osiedla Muranów Południowy, gmachu PKO w Warszawie.

• 1977 / 49 lat

  Na warszawskim Ursynowie uroczyście przekazano klucze mieszkańcom pierwszego bloku na ul. Puszczyka 5.

• 1977 / 49 lat

  W Warszawie zmarł Adam Wysocki, śpiewak, członek przedwojennego Chóru Dana, więzień Pawiaka oraz niemieckich obozów Auschwitz i Sachsenhausen, śpiewak Operetki Warszawskiej.

• 1967 / 59 lat

  Na dworcu kolejowym we Wrocławiu zginął Zbyszek Cybulski, wybitny aktor, odtwórca głównych ról w filmach "Popiół i diament” Andrzeja Wajdy, „Salto” Tadeusza Konwickiego, „Do widzenia, do jutra” i „Jowita” Janusza Morgensterna, „Rękopis znaleziony w Saragossie” i „Jak być kochaną” Wojciecha Jerzego Hasa.

• 1962 / 64 lata

  Instytut Literacki w Paryżu rozpoczął wydawanie „Zeszytów Historycznych”.

• 1959 / 67 lat

  Generał Charles de Gaulle został prezydentem Francji.

• 1958 / 68 lat

  W Nysie urodził się Roman Wójcicki, piłkarz, wielokrotny reprezentant Polski, brązowy medalista Mistrzostw Świata w Hiszpanii w 1982 r.

• 1951 / 75 lat

  W Warszawie został aresztowany biskup Czesław Kaczmarek, zarzucono mu m.in. szpiegostwo na rzecz USA oraz Watykanu.

• 1951 / 75 lat

  Sejm uchwalił ustawę o zniesieniu izb aptekarskich i upaństwowieniu aptek.

• 1949 / 77 lat

  W Moskwie zakończyła się konferencja, na której utworzono Radę Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG).

• 1947 / 79 lat

  W Londynie zmarł gen. Tadeusz Kutrzeba, w latach 1928–1939 komendant Wyższej Szkoły Wojennej; w czasie kampanii 1939 r. dowódca Armii „Poznań”, stojący na czele wojsk polskich w bitwie nad Bzurą.

• 1947 / 79 lat

  W warszawskim kinie „Palladium” odbyła się premiera filmu „Zakazane piosenki” w reżyserii Leonarda Buczkowskiego.

• 1941 / 85 lat

  W Nyeri w Kenii zmarł Robert Baden-Powell, brytyjski wojskowy, twórca ruchu skautowego.

• 1939 / 87 lat

  W Warszawie na Zamku Królewskim minister spraw zagranicznych Józef Beck spotkał się z prezydentem Ignacym Mościckim i marszałkiem Edwardem Śmigłym-Rydzem, których ostrzegł przed wojną z Niemcami; politycy zdecydowali nie ustępować niemieckim żądaniom terytorialnym.

• 1936 / 90 lat

  We Włodzimierzu Wołyńskim urodziła się Alicja Bobrowska, aktorka, pierwsza powojenna Miss Polonia.

• 1935 / 91 lat

  W Tupelo w stanie Missisipi urodził się Elvis Presley, piosenkarz, aktor, nazywany królem rock and rolla; do jego największych przebojów należały piosenki „Love Me Tender”, „Always On My Mind”, „It's Now Or Never” czy „Blue Suede Shoes”.

• 1929 / 97 lat

  Rolą Adolfa we „Włamaniu” Adama Grzymały-Siedleckiego w warszawskim teatrze Polskim zadebiutował Mieczysław Milecki.

• 1928 / 98 lat

  W Krakowie urodził się Jan Szancenbach, malarz, pedagog, przedstawiciel koloryzmu.

• 1928 / 98 lat

  W Młocku-Kopaczach urodził się Ryszard Bacciarelli, aktor teatralny i filmowy.

• 1927 / 99 lat

  W Warszawie urodziła się Małgorzata Lorentowicz (właśc. Jadwiga Lorentowicz), aktorka teatralna i filmowa, Radczyni w „Weselu” Andrzeja Wajdy (1972).

• 1926 / 100 lat

  W Krakowie urodził się Bronisław Pawlik, jeden z najpopularniejszych polskich aktorów, niezapomniany Rzecki z serialu „Lalka”, znany również z ról w filmach „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz”, „Miś”, a także seriali „Stawka większa niż życie”, „Chłopi”, „Kariera Nikodema Dyzmy”, „Zmiennicy” i „Alternatywy 4”.

• 1925 / 101 lat

  Incydent w Jampolu. Przebrani w polskie mundury członkowie dywersyjnego oddziału podlegającego radzieckiemu wywiadowi wojskowemu przekroczyli najpierw granicę z Polską, a ścigani przez Korpus Ochrony Pogranicza wrócili na drugą stronę. Tam doszło do wymiany strzałów z pogranicznikami z Armii Czerwonej (bo ci wzięli ich za Polaków).    

• 1924 / 102 lata

  Inflacja w Polsce osiągnęła apogeum, kurs dolara: 10 mld 250 mln marek polskich.

• 1923 / 103 lata

  W Krakowie urodził się Emanuel Rostworowski, historyk dziejów nowożytnych, autor m.in. podręcznika akademickiego „Historia powszechna – wiek XVIII”.

• 1922 / 104 lata

  Wybory do Sejmu Orzekającego na Wileńszczyźnie – tzw. Sejmu Wileńskiego.

• 1918 / 108 lat

  Prezydent Stanów Zjednoczonych Thomas Woodrow Wilson w orędziu do Kongresu przedstawił program pokojowy, znany jako 14 punktów Wilsona. 13. punkt dotyczył kwestii powstania niepodległej Polski.

• 1915 / 111 lat

  W Lozannie utworzono Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce, którego prezesem został Henryk Sienkiewicz.

• 1914 / 112 lat

  W Jarosławiu urodził się Władysław Koba, harcerz, oficer Legionów, uczestnik kampanii polskiej 1939 r., członek AK i WiN; zamordowany przez władze komunistyczne na zamku w Rzeszowie w styczniu 1949 r.

• 1914 / 112 lat

  W Łodzi urodził się Henryk Chmielewski, bokser, złoty medalista mistrzostw Europy w Mediolanie (1937); olimpijczyk z Berlina.

• 1896 / 130 lat

  W Paryżu zmarł Paul Verlaine, poeta francuski, tworzący w duchu impresjonizmu literackiego.

• 1894 / 132 lata

  Urodził się Rajmund Kolbe, znany pod swym zakonnym imieniem Maksymilian Maria. Był franciszkaninem, założył klasztor w Niepokalanowie, zginął w obozie Auschwitz-Birkenau; w 1982 r. został kanonizowany przez papieża Jana Pawła II.

• 1889 / 137 lat

  W Płocku urodził się Julian Leszczyński, ps. Leński, działacz komunistyczny, sekretarz generalny KC KPP (1929-1937); aresztowany w Związku Sowieckim i oskarżony o działalność agenturalną; rozstrzelany w 1937 r.

• 1884 / 142 lata

  W Stryju urodził się Kornel Makuszyński, pisarz, felietonista, autor popularnych książek dla dzieci i młodzieży: „120 przygód Koziołka Matołka”, „O dwóch takich, co ukradli księżyc”, „Szatan z siódmej klasy”, „Awantura o Basię” i „Szaleństwa panny Ewy”.

• 1870 / 156 lat

  W Jerez de la Frontera urodził się Miguel Primo de Rivera, generał; w latach 1923–1930 sprawował w Hiszpanii władzę dyktatorską.

• 1745 / 281 lat

  Traktat warszawski. Król Polski August III Sas jako elektor Saksonii zawarł wymierzone w Prusy porozumienie z Austrią oraz Wielką Brytanią i Republiką Zjednoczonych Prowincji (Niderlandy). W zamian za wsparcie Austrii w wojnie z Prusami miał uzyskać pomoc dla swych planów dynastycznych w Polsce. 

• 1693 / 333 lata

  W Paryżu zmarł Jan Andrzej Morsztyn, poeta epoki baroku; podskarbi wielki koronny (1668–1683) i przywódca stronnictwa profrancuskiego; w opozycji wobec Jana III Sobieskiego; oskarżony o zdradę stanu, emigrował do Francji.

• 1638 / 388 lat

  Zmarł Tomasz Zamoyski, kanclerz wielki koronny.

• 1560 / 466 lat

  W Pińczowie zmarł Jan Łaski, działacz reformacyjny, kalwiński teolog, humanista.