27 LUTEGO

• 1934 / 92 lata

  W Berlinie gestapo rozbiło polską siatkę szpiegowską, aresztując m.in. agenta polskiego wywiadu Jerzego Sosnowskiego.

• 1879 / 147 lat

  W Klonówku urodził się Józef Mirecki, ps. Montwiłł, działacz Polskiej Partii Socjalistycznej, członek Organizacji Bojowej, aresztowany przez władze rosyjskie, stracony w 1908 roku na stokach Cytadeli.

• 2020 / 6 lat

  W Warszawie zmarł Paweł Królikowski, aktor, prezes Związku Artystów Scen Polskich (2018–2020), znany z wielu ról filmowych i telewizyjnych, przede wszystkim Jakuba Kusego w serialu „Ranczo” oraz komisarza Igora Rosłonia w serialu „Pitbull”.

• 2015 / 11 lat

  W Warszawie zmarł Bohdan Tomaszewski, dziennikarz sportowy, komentator radiowy i telewizyjny.

• 2012 / 14 lat

  W Warszawie zmarł Piotr Pawłowski, aktor teatralny i filmowy, znany z filmów „Zbrodniarz i panna”, „Twarzą twarz”, „Potop” (rola króla Jana II Kazimierza Wazy) oraz dubbingowej kreacji w serialu „17 mgnień wiosny”.

• 2009 / 17 lat

  W Krakowie zmarł Grzegorz Borek, ps. Bolec, muzyk, aktor, jeden z pierwszych wykonawców hip-hopu w Polsce, znany m.in. z filmów „Poniedziałek”, „Wtorek”, „Chaos”.

• 1990 / 36 lat

  W Krakowie zmarł prof. Henryk Wereszycki, historyk, badacz dziejów XIX wieku.

• 1990 / 36 lat

  Polska wznowiła stosunki dyplomatyczne z Izraelem, zerwane w czerwcu 1967 r. w reakcji na wojnę izraelsko-arabską (tzw. wojną sześciodniową), w której Warszawa, podobnie jak Moskwa, popierała stronę arabską.

• 1987 / 39 lat

  W Carlsbergu w Niemczech zmarł ksiądz Franciszek Blachnicki, więzień KL Auschwitz, prof. KUL, działacz społeczny, twórca Ruchu Światło-Życie.

• 1982 / 44 lata

  W Warszawie zmarła Maria Kownacka, pisarka, autorka utworów dla dzieci, m.in. „Plastusiowego pamiętnika”.

• 1964 / 62 lata

  Założono klub piłkarski GKS Katowice.

• 1957 / 69 lat

  Ukazał się pierwszy numer tygodnika „Polityka”, którego redaktorem naczelnym został Stefan Żółkiewski.

• 1955 / 71 lat

  W Krakowie urodził się Andrzej Hudziak, aktor, związany ze Starym Teatrem w Krakowie; wystąpił m.in. w filmie Andrzeja Barańskiego „Parę osób, mały czas”, w którym zagrał rolę poety Mirona Białoszewskiego.

• 1954 / 72 lata

  Premiera filmu „Piątka z ulicy Barskiej” w reżyserii Aleksandra Forda.

• 1948 / 78 lat

  W Olsztynie koło Częstochowy urodziła się Elżbieta Jarosik, aktorka.

• 1946 / 80 lat

  Ze Szczecina wyjechał pierwszy transport deportowanych Niemców.

• 1945 / 81 lat

  W Poznaniu oficjalnie powołano Instytut Zachodni, którego misją jest badanie naukowe m.in. Niemiec i relacji polsko-niemieckich; jego pierwszym dyrektorem został prof. Zygmunt Wojciechowski.

• 1945 / 81 lat

  W Łowiczu urodził się Daniel Olbrychski, jeden z najpopularniejszych polskich aktorów, niezapomniany Kmicic z „Potopu” i Azja Tuhajbejowicz z „Pana Wołodyjowskiego”; wybitne kreacje stworzył m.in. w reżyserowanych przez Andrzeja Wajdę filmach „Popioły”, „Wszystko na sprzedaż”, „Wesele”, „Brzezina”, „Panny z Wilka”, „Krajobraz po bitwie” oraz „Ziemia obiecana”.

• 1945 / 81 lat

  W Kurowie urodził się Jacek Janczarski, pisarz, satyryk, scenarzysta, autor popularnej audycji „Kocham pana, panie Sułku”, współtwórca magazynu „Zgryz” i cyklu „Rodzina Poszepszyńskich”, autor scenariuszy filmów „Milioner”, „Stan wewnętrzny” i serialu „Zmiennicy”.

• 1936 / 90 lat

  Premiera filmu „Pan Twardowski” w reżyserii Henryka Szaro.

• 1933 / 93 lata

  W Warszawie urodził się Aleksander Minkowski, dziennikarz, pisarz, scenarzysta, autor scenariuszy popularnych seriali „Gruby”, „Dyrektorzy”, „Szaleństwo Majki Skowron”.

• 1933 / 93 lata

  W Berlinie w nocy z 27 na 28 lutego doszło do pożaru gmachu Reichstagu, co – po oskarżeniu o ten czyn komunistów – stało się decydujące dla pełnego przejęcia władzy w Republice Weimarskiej przez NSDAP i Adolfa Hitlera.

• 1929 / 97 lat

  W Warszawie urodził się Stefan Kudelski, elektronik, wynalazca; twórca magnetofonów Nagra, które zrewolucjonizowały technikę rejestracji dźwięku.

• 1928 / 98 lat

  W Warszawie urodził się Andrzej Stockinger, aktor teatralny, filmowy, członek kabaretu „Owca”, znany z filmów „Czterdziestolatek”, „Miś”.

• 1919 / 107 lat

  W Warszawie urodziła się Helena Wolińska (Fajga Danielak), stalinowska prokurator wojskowa; odpowiedzialna za bezprawne aresztowanie w latach 50. ponad 20 osób, w tym gen. Augusta Emila Fieldorfa „Nila”, ofiary późniejszego mordu sądowego.

• 1919 / 107 lat

  W Kaliszu urodził się Jerzy Mieczysław Jarnuszkiewicz, rzeźbiarz, twórca m.in. pomnika Małego Powstańca w Warszawie.

• 1918 / 108 lat

  Decyzją Rady Regencyjnej Antoni Ponikowski został pełniącym obowiązki premiera Królestwa Polskiego (Rady Kierowników Ministerstw).

• 1918 / 108 lat

  W Morsańsku w obwodzie tambowskim urodziła się Zofia Jamry, aktorka.

• 1913 / 113 lat

  W Bielinach Kapitulnych w woj. świętokrzyskim urodził się Kazimierz Sabbat, żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, premier (1976–1986) i prezydent RP na uchodźstwie (1986–1989).

• 1910 / 116 lat

  W Warszawie urodziła się Zofia Hertz, wydawca, współzałożycielka Instytutu Literackiego i „Kultury”, współpracowniczka Jerzego Giedroycia.

• 1904 / 122 lata

  W Krakowie urodził się Jalu Kurek (właśc. Franciszek Kurek), polski poeta i prozaik, przedstawiciel tzw. Awangardy Krakowskiej, autor m.in. powieści „Grypa szaleje w Naprawie” i „Nad Czorsztynem się błyska”.

• 1903 / 123 lata

  W Homlu urodził się Henryk Szletyński, aktor i reżyser, wykładowca, prezes SPATiF i ZASP.

• 1886 / 140 lat

  Arcybiskupem-metropolitą poznańsko-gnieźnieńskim i prymasem Polski został niemiecki arcybiskup Julius Dinder.

• 1870 / 156 lat

  W Pilicy urodził się Aleksander Osiński, generał-major armii Cesarstwa Rosyjskiego i generał dywizji odrodzonego Wojska Polskiego, senator II RP, prezes Polskiego Czerwonego Krzyża.

• 1868 / 158 lat

  W twierdzy Szlisselburg koło Petersburga zmarł więziony przez władze carskie Walerian Łukasiński, oficer, działacz niepodległościowy, założyciel Narodowego Towarzystwa Patriotycznego.

• 1861 / 165 lat

  W Warszawie na placu Zamkowym odbyła się manifestacja patriotyczna, brutalnie stłumiona przez wojska rosyjskie; zginęło pięciu Polaków, których pogrzeb na Powązkach 2 marca stał się kolejną wielką manifestacją; było to jedno z wydarzeń, które przyczyniło się do wybuchu Powstania Styczniowego w 1863 r.

• 1846 / 180 lat

  W Pogórzu, obecnie dzielnica Krakowa, żołnierze austriaccy ostrzelali manifestację patriotyczno-religijną; w wyniku ostrzału zginął idący na jej czele Edward Dembowski, działacz niepodległościowy, filozof, krytyk literacki, jeden z przywódców Powstania Krakowskiego w 1846 r.

• 1839 / 187 lat

  W Wilnie rozstrzelany został przez Rosjan Szymon Konarski, polski działacz niepodległościowy, powstaniec listopadowy, członek organizacji „Młoda Polska” i Stowarzyszenia Ludu Polskiego.

• 1822 / 204 lata

  W Warszawie urodził się Teofil Lenartowicz, poeta epoki romantyzmu, etnograf, rzeźbiarz, uczestnik konspiracji niepodległościowej; jego utwory m.in. znany „Złoty kubek” związane były z folklorem Mazowsza, pisał również utwory patriotyczne i religijne, poematy historyczne.

• 1734 / 292 lata

  W Nieświeżu urodził się Karol Stanisław Radziwiłł, książę, starosta lwowski, wojewoda wileński, marszałek generalny konfederacji radomskiej z 1767 r.

• 1670 / 356 lat

  Na Jasnej Górze odbył się ślub króla Polski Michała Korybuta Wiśniowieckiego z arcyksiężniczką austriacką Eleonorą Habsburżanką.

• 1667 / 359 lat

  W Podhajcach zmarł Stanisław Rewera Potocki, hetman wielki koronny, regalista, przeciwnik rokoszu Lubomirskiego.

• 1335 / 691 lat

  Kazimierz III Wielki wydał przywilej lokacyjny nowego miasta – miało się ono mieścić na przedmieściach Krakowa i nosić imię króla. Pod koniec XVIII wieku stało się ono dzielnicą Krakowa.

• 1253 / 773 lata

  Książę krakowski Bolesław V Wstydliwy nadał prawa miejskie Bochni.