12 KWIETNIA

• 1940 / 86 lat

  Druga masowa deportacja ludności polskiej w głąb ZSRR; według danych NKWD w ramach przeprowadzonej akcji wywieziono łącznie około 61 tys. osób, głównie do Kazachstanu; ofiarami deportacji były rodziny rozstrzeliwanych w tym samym czasie polskich jeńców wojennych oraz osób więzionych przez NKWD.

• 1875 / 151 lat

  Urodził się Stanisław Adamski, biskup katowicki w latach 1930-1967. W młodości był związany z endekami, w II RP poparł sanację, zasiadał w Sejmie i Senacie, Podczas II wojny światowej zmuszony przez Niemców do opuszczenia diecezji. Był jedynym biskupem, który pełnił posługę duszpasterską podczas Powstania Warszawskiego. W latach 1952-1956 ponownie musiał opuścić diecezję. Oficjalnie za rzekomą ugodową politykę wobec Niemców, w rzeczywistości za sprzeciw przeciwko usunięciu lekcji religii ze szkół. 

• 2012 / 14 lat

  We Wrocławiu zmarł Jerzy Woźniak "Nowak", żołnierz Armii Krajowej, 2. Korpusu Polskiego oraz oddziałów podziemia antykomunistycznego, więzień polityczny reżimu komunistycznego skazany na karę śmierci, pulmonolog, zastępca kierownika, a w roku 2001 kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

• 2007 / 19 lat

  W Konstancinie Jeziornie zmarł Andrzej Kurylewicz, kompozytor, pianista, i dyrygent. Autor muzyki klasycznej, teatralnej, filmowej, baletowej, jazzowej. Kompozytor muzyki do filmu „Nad Niemnem” (1987) i seriali telewizyjnych „Polskie drogi” (1977), „Lalka” (1978), „Nad Niemnem” (1988).

• 2001 / 25 lat

  W Warszawie został zastrzelony były minister sportu Jacek Dębski.

• 1991 / 35 lat

  Premiera filmu „Pogrzeb kartofla” Jana Jakuba Kolskiego.

• 1991 / 35 lat

  W Warszawie podpisano akt założycielski Giełdy Papierów Wartościowych.

• 1987 / 39 lat

  Premiera filmu „Ucieczka z Sobiboru” w reżyserii Jacka Golda.

• 1985 / 41 lat

  W Warszawie Sąd Wojewódzki zarejestrował Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ).

• 1982 / 44 lata

  Premiera filmu „Znachor” w reżyserii Jerzego Hoffmana.

• 1982 / 44 lata

  Stan wojenny: w Warszawie pierwszą audycję nadało podziemne Radio „Solidarność”, którego twórcami byli m.in. Zofia i Zbigniew Romaszewscy.

• 1963 / 63 lata

  Premiera filmu „Godzina pąsowej róży” w reżyserii Haliny Bielińskiej.

• 1963 / 63 lata

  W Warszawie zmarł Kazimierz Ajdukiewicz, filozof, logik, przedstawiciel szkoły lwowsko-warszawskiej.

• 1961 / 65 lat

  Z terenu Kazachstanu w Związku Sowieckim wystrzelono statek kosmiczny „Wostok 1" z kosmonautą Jurijem Gagarinem na pokładzie; był to pierwszy lot człowieka w kosmos, trwał 108 minut.

• 1950 / 76 lat

  W Kamiennej Górze urodził się Ryszard Bosek, siatkarz, mistrz świata z Meksyku (1974) i złoty medalista olimpijski z Montrealu (1976); trener.

• 1946 / 80 lat

  W Brookwood w Wielkiej Brytanii zmarł Marian Zyndram-Kościałkowski, żołnierz Legionów Polskich, współtwórca POW, działacz BBWR; premier RP w latach 1934–1935.

• 1945 / 81 lat

  1. Dywizja Pancerna gen. Stanisława Maczka wyzwoliła niemiecki obóz jeniecki w Oberlangen, w którym więziono uczestniczki Powstania Warszawskiego.

• 1944 / 82 lata

  W Hucisku w powiecie Bóbrka w Galicji Wschodniej oddział UPA, wsparty przez członków samoobrony ukraińskiej, zamordował ponad 100 Polaków.

• 1940 / 86 lat

  Rozkaz Naczelnego Wodza gen. Władysława Sikorskiego o formowaniu w Syrii Brygady Strzelców Karpackich pod dowództwem płk. Stanisława Kopańskiego.

• 1930 / 96 lat

  W Warszawie urodził się Jan Suzin, prezenter telewizyjny, lektor.

• 1929 / 97 lat

  W Warszawie urodził się Konstanty Puzyna, krytyk teatralny, eseista, poeta; kierownik literacki Teatru „Wybrzeże”, Teatru Dramatycznego i Teatru Ateneum w Warszawie; badacz twórczości Witkacego.

• 1929 / 97 lat

  W stoczni we francuskim Hawrze zwodowano podwodny stawiacz min ORP „Wilk”, pierwszą jednostkę podwodną polskiej Marynarki Wojennej.

• 1905 / 121 lat

  W Siedlcach urodził się Bohdan Korzeniewski, historyk i krytyk teatru, reżyser, tłumacz, pedagog.

• 1863 / 163 lata

  W okolicach Rawicza w pojedynku sprowokowanym przez przeciwników politycznych zginął Stefan Bobrowski, członek tajnego Komitetu Centralnego Narodowego; od stycznia 1863 r. właściwy kierownik Powstania Styczniowego, organizator i członek Tymczasowego Rządu Narodowego.

• 1861 / 165 lat

  W Poznaniu zmarł Tytus Działyński, działacz społeczny i polityczny, uczestnik Powstania Listopadowego, kawaler Orderu Virtuti Militari; mecenas sztuki, wydawca źródeł historycznych, założyciel Biblioteki Kórnickiej.

• 1850 / 176 lat

  Ogłoszono decyzję cesarza Franciszka Józefa o budowie Twierdzy Kraków.

• 1773 / 253 lata

  W Warszawie zmarł Jakub Fontana, polski architekt włoskiego pochodzenia, przedstawiciel baroku i klasycyzmu; zaprojektował m.in. gmach Collegium Nobilium, pracował przy przebudowie Zamku Królewskiego w Warszawie; w 1755 r. otrzymał tytuł architekta królewskiego.

• 1656 / 370 lat

  Potop szwedzki: wojska hetmana wielkiego litewskiego Pawła Jana Sapiehy wyzwoliły Lublin z rąk szwedzkich.

• 1627 / 399 lat

  Wojna polsko-szwedzka: początek bitwy pod Czarnem.