> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

4 MARCA

  • 1899 / 122 lata
    Józef Baran-Bilewski. Źródło: Wikimedia Commons

    W Racławówce urodził się Józef Baran-Bilewski, kapitan Wojska Polskiego, sportowiec, mistrz Polski w pchnięciu kulą i rzucie dyskiem, rekordzista Polski, olimpijczyk; zamordowany w 1940 roku w Katyniu.

  • 1819 / 202 lata
    Narcyza Żmichowska. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie urodziła się Narcyza Żmichowska, pisarka, poetka, uznawana za jedną z prekursorek feminizmu w Polsce; autorka „Poganki”, „Dwoistego życia” i „Białej róży”.

  • 2018 / 3 lata

    Zmarła aktorka Grażyna Staniszewska, znana m.in z filmów „Zamach”, „Krzyż Walecznych” oraz roli Danusi Jurandówny w „Krzyżakach” Aleksandra Forda.

  • 2017 / 4 lata

    W Warszawie zmarł ojciec Henryk Kietliński, pallotyn, prowincjał polskiej prowincji pallotynów, autor "Moich dialogów z Janem Pawłem II", harcerz Szarych Szeregów, odznaczony przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

  • 2016 / 5 lat

    W Warszawie zmarł Wojciech Skibiński - aktor teatralny i filmowy, związany ze stołecznymi teatrami, m.in. z Teatrem Dramatycznym; w filmie debiutował w „Zezowatym szczęściu” Andrzeja Munka; grał też m.in. w „Weselu” Wojciecha Smarzowskiego i w popularnym serialu „Czas honoru”.

  • 2015 / 6 lat

    W Zalesiu Górnym zmarł Zbyszko Siemaszko, fotografik, reporter, dokumentalista odbudowy Warszawy, żołnierz Armii Krajowej.

  • 2012 / 9 lat
    Michał Issajewicz "Miś". 1967 r. Fot. PAP/CAF/Z. Matuszewski

    W Warszawie zmarł Michał Issajewicz "Miś", żołnierz ZWZ-AK, członek Zgrupowania Agat i Batalionu "Parasol"; uczestniczył w akcji wykonania wyroku na gen. Franzu Kutscherze, dowódcy SS i policji Dystryktu Warszawa; więzień KL Stutthof.

  • 2011 / 10 lat

    Premiera filmu „Sala samobójców” w reżyserii Jana Komasy.

  • 2007 / 14 lat
    Tadeusz Nalepa. Fot. PAP/M. Wychowaniec

    W Warszawie zmarł Tadeusz Nalepa, gitarzysta i wokalista, legenda polskiego bluesa, twórca i lider zespołów Blackout i Breakout, autor wielu przebojów, m.in. „Oni zaraz przyjdą tu”, „Kiedy byłem małym chłopcem”, „Poszłabym za tobą”.

  • 2004 / 17 lat
    Jeremi Przybora. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie zmarł Jeremi Przybora, poeta, aktor, współtwórca Kabaretu Starszych Panów.

  • 2000 / 21 lat

    W Miami Beach zmarł Władysław Daniłowski, pianista, śpiewak, kompozytor, współzałożyciel i kierownik Chóru Dana.

  • 1998 / 23 lata
    Adam Bień. Fot. PAP/L. Wawrynkiewicz

    W Warszawie zmarł Adam Bień, działacz ruchu ludowego, członek władz Polskiego Państwa Podziemnego, aresztowany przez NKWD i sądzony w procesie szesnastu w Moskwie. 

  • 1994 / 27 lat

    Polska premiera filmu „Lista Schindlera” w reżyserii Stevena Spielberga.

  • 1982 / 39 lat

    Stan wojenny: Andrzej Milczanowski skazany został na pięć lat więzienia za kierowanie w grudniu 1981 r. strajkiem w Regionie NSZZ „Solidarność” Pomorze Zachodnie.

  • 1982 / 39 lat

    Stan wojenny: w Biurze Prasowym Rządu zaprezentowano dziennikarzom tekst tzw. deklaracji lojalności, którą przedstawiono do podpisu osobom zwalnianym z obozów internowania. 

  • 1981 / 40 lat

    W Moskwie I sekretarz KC PZPR Stanisław Kania spotkał się z sowieckim przywódcą Leonidem Breżniewem; na spotkaniu omawiano m.in. działania, które miały ograniczyć wzrost znaczenia w Polsce Solidarności.

  • 1979 / 42 lata
    Anna Nehrebecka (Marynia Pławicka-Połaniecka) i Andrzej May (Stanisław Połaniecki) na planie serialu „Rodzina Połanieckich” w reż. Jana Rybkowskiego. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    Premiera serialu „Rodzina Połanieckich” w reżyserii Jana Rybkowskiego.

  • 1979 / 42 lata
    Papież Jan Paweł II. Fot. PAP/J. Ochoński

    Papież Jan Paweł II ogłosił swoją pierwszą encyklikę „Redemptor Hominis”.

  • 1968 / 53 lata
    Adam Michnik. 1981 r. Fot. PAP/T. Michalak

    Decyzją ministra oświaty i szkolnictwa wyższego Henryka Jabłońskiego Adam Michnik i Henryk Szlajfer zostali bezprawnie skreśleni z listy studentów Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego; powodem usunięcia ich z uczelni był udział w studenckiej demonstracji przeciwko cenzurze oraz przekazywanie informacji o protestach zagranicznym dziennikarzom.

  • 1953 / 68 lat

    W Pabianicach urodził się Paweł Janas, piłkarz, wielokrotny reprezentant Polski, członek drużyny, która na Mistrzostwach Świata w Hiszpanii w 1982 r. zdobyła trzecie miejsce; w latach 2003-2006 selekcjoner reprezentacji narodowej.

  • 1951 / 70 lat

    Premiera filmu Jana Rybkowskiego „Warszawska premiera” z Janem Koecherem w roli Stanisława Moniuszki.

  • 1951 / 70 lat

    W Gdańsku działalność rozpoczęła Szybka Kolej Miejska. Pierwsza linia obejmowała trasę Gdańsk Główny – Gdańsk-Nowy Port.

  • 1947 / 74 lata
    Jan Garbarek. Fot. PAP/B. Borowiak

    W Mysen w Norwegii urodził się Jan Garbarek, saksofonista jazzowy i kompozytor, polskiego pochodzenia.

  • 1945 / 76 lat

    Armia Czerwona zajęła Koszalin.

  • 1943 / 78 lat
    Julian Krzewiński. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Julian Krzewiński, aktor, śpiewak operowy (tenor), autor scenariuszy, librett i tekstów piosenek, m.in. "Bal na Gnojnej", "Już młodość uleciała" oraz współautor scenariusza filmu Mieczysława Krawicza "Każdemu wolno kochać". 

  • 1942 / 79 lat

    W Sosnowcu urodził się Kazimierz Ratoń, poeta, autor tomików „Pieśni północne”, „Gdziekolwiek pójdę”, „Pieśni ocalone”.

  • 1942 / 79 lat

    W Oświęcimiu urodził się Henryk Waniek, śląski malarz, poeta, filozof, krytyk, scenograf; autor książek „Dziady berlińskie”, „Pitagoras na trawie”, „Finis Silesiae”.

  • 1941 / 80 lat
    Hubert Wagner. Fot. PAP/CAF-ADM/M. Kłoś

    W Poznaniu urodził się Hubert Wagner, siatkarz, wielokrotny reprezentant Polski; trener, uważany za jednego z najwybitniejszych szkoleniowców w historii polskiego sportu; prowadzona przez niego drużyna siatkarzy zdobyła mistrzostwo świata w Meksyku w 1974 r. oraz złoty medal olimpijski dwa lata później w Montrealu.

  • 1941 / 80 lat

    W Ostrowie Wielkopolskim urodził się Kazimierz Grześkowiak, satyryk, aktor, członek Silnej Grupy pod Wezwaniem, autor przebojów „Chłop żywemu nie przepuści”, „To je moje”, „Odmieniec”, „Kawalerskie noce”.

  • 1941 / 80 lat

    Okupacyjne władze niemieckie wydały rozporządzenie o tzw. niemieckiej liście narodowościowej i niemieckiej przynależności państwowej na ziemiach wschodnich wcielonych do Rzeszy.

  • 1940 / 81 lat

    W Przemyślu zmarł Artur Gustowski, wielkopolski przedsiębiorca i dziennikarz, od 1907 roku wydawca poznańskiego pisma „Kupiec”, animator życia gospodarczego w Wielkopolsce.

  • 1939 / 82 lata
    Siedziba Sztabu Generalnego WP w Pałacu Saskim w Warszawie. Fot. NAC

    W Sztabie Głównym Wojska Polskiego rozpoczęto prace nad planem obronnym na wypadek wojny z Niemcami o kryptonimie „Zachód”.

  • 1938 / 83 lata
    Adam Daniel Rotfeld. Fot. PAP/R. Guz

    W Przemyślanach koło Lwowa urodził się Adam Daniel Rotfeld, dyplomata, znawca problematyki bezpieczeństwa; dyrektor Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem (1990-2002); minister spraw zagranicznych RP (2005); członek Grupy Ekspertów NATO ds. przygotowania Nowej Koncepcji Strategicznej Sojuszu (2009-2010); od 2008 r. współprzewodniczący Polsko-Rosyjskiej Grupy do Spraw Trudnych; b. przewodniczący Rady Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia. 

  • 1935 / 86 lat

    W Radomiu urodził się Kazimierz Paździor, bokser, mistrz olimpijski z Rzymu (1960) i mistrz Europy z Pragi (1957).

  • 1932 / 89 lat
    Ryszard Kapuściński. Fot. PAP/T. Gzell

    W Pińsku urodził się Ryszard Kapuściński, reporter, dziennikarz, publicysta, wieloletni korespondent Polskiej Agencji Prasowej; autor m.in. "Wojny futbolowej", "Cesarza" oraz "Podróży z Herodotem".

  • 1928 / 93 lata

    Odbyły się wybory do Sejmu II kadencji; najsilniejszym klubem parlamentarnym został Bezpartyjny Blok Wspierania Rządu, który zdobył 125 mandatów.

  • 1906 / 115 lat

    W Krakowie urodził się Karol Estreicher (junior), historyk sztuki, bibliograf, muzealnik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, twórca Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Collegium Maius. 

  • 1904 / 117 lat

    W Zakopanem powstał Związek Górali.

  • 1903 / 118 lat

    W Krakowie urodził się Adam Polewka, dziennikarz, pisarz, działacz polityczny, działacz PPS, KPP i PZPR, autor widowiska „Igrce w gród walą”.

  • 1903 / 118 lat

    W Czarnkowie w Wielkopolsce urodził się Wacław Taranczewski, malarz.

  • 1900 / 121 lat
    Prof. Jan Zachwatowicz. Fot. PAP/B. Miedza

    W Gatczynie koło Petersburga urodził się Jan Zachwatowicz, architekt, historyk sztuki, profesor Politechniki Warszawskiej; inicjator renowacji i odbudowy wielu zabytków polskich po 1945 r., m.in. Starego Miasta, katedry św. Jana i Zamku Królewskiego w Warszawie.

  • 1896 / 125 lat

    Urodził się Stefan Pronaszko, piłkarz, współzałożyciel Polonii Warszawa, żołnierz wojny polsko-bolszewickiej i kampanii wrześniowej 1939 roku, major Wojska Polskiego, zamordowany w 1943 roku w niemieckim obozie Weimar-Buchenwald.

  • 1886 / 135 lat
    Kazimierz Świtalski. 1930 r. Fot. NAC

    W Sanoku urodził się Kazimierz Świtalski, żołnierz Legionów Polskich, jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego, minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego (1928-1929), premier (1929), marszałek Sejmu w latach 1930-1935, senator. 

  • 1863 / 158 lat

    Polskie oddziały powstańcze pod wodzą gen. Mariana Langiewicza stoczyły bitwę z Rosjanami pod Pieskową Skałą.

  • 1789 / 232 lata

    W życie weszła Konstytucja Stanów Zjednoczonych, pierwsza ustawa zasadnicza na świecie, do której w Rzeczypospolitej odwołali się twórcy Konstytucji 3 Maja z 1791 r., będącej pierwszą europejską konstytucją.

  • 1745 / 276 lat

    Urodził się Kazimierz Pułaski, bohater konfederacji barskiej i walk o niepodległość Stanów Zjednoczonych.

  • 1519 / 502 lata
    Hernán Cortés. Źródło: Wikimedia Commons

    Hiszpański konkwistador Hernán Cortés wylądował na wybrzeżu Meksyku i rozpoczął podbój państwa Azteków. 

  • 1513 / 508 lat

    Piła uzyskała od Zygmunta I prawa miejskie.

  • 1484 / 537 lat

    W Grodnie w wieku 26 lat zmarł królewicz Kazimierz, syn Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki; kanonizowany w 1602 r.; patron Korony i Litwy.

  • 1386 / 635 lat
    Władysław Jagiełło - cykl Jana Matejki „Poczet królów i książąt polskich”. Fot. PAP/Reprodukcja

    W katedrze wawelskiej odbyła się koronacja Władysława Jagiełły na króla Polski.

  • 1314 / 707 lat

    W Uniejowie zmarł Jakub Świnka, arcybiskup gnieźnieński w latach 1283-1314; zwolennik zjednoczenia państwa polskiego, podzielonego w wyniku rozbicia dzielnicowego.

sonda

Która z postaci historii Polski czasu II wojny najpilniej wymaga nowej, pełnej biografii naukowej?

Wybory
PODCASTY MHP

 

Rocznica

  • 14.12.1970

    Grudzień ’70 – mija 50 lat

    Od schyłku lat sześćdziesiątych pogarszały się warunki życia, spadało zaufanie wobec władz PRL. I sekretarz KC PZPR Władysław Gomułka był coraz częściej lekceważony. Jego ostatnim sukcesem miało się okazać podpisanie układu o normalizacji stosunków z RFN. Pięć dni później, 12 grudnia 1970 r., w przemówieniu radiowo-telewizyjnym poinformował o „regulacji cen towarów”.

    Zobacz rocznicę

Newsletter

MKiDN
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Wojskowe Biuro Historyczne
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • Ośrodek Karta
  • Biblioteka narodowa
  • Żydowski Instytut Historyczny
  • Ośrodek pamięć i Przyszłość
  • Polski Instytut Sztuki Filmowej
  • Filmoteka Szkolna
  • Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą  POLONIKA
  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Magazyn Historyczny Mówią wieki