1 LUTEGO

• 2012 / 14 lat

  W Krakowie zmarła Wisława Szymborska, poetka, eseistka; laureatka literackiej Nagrody Nobla w 1996 r.

• 1856 / 170 lat

  W Warszawie zmarł Iwan Paskiewicz, rosyjski wojskowy - feldmarszałek, w nagrodę za stłumienie powstania listopadowego mianowany przez cara Mikołaja I namiestnikiem Królestwa Polskiego i obdarzony tytułem księcia warszawskiego. W latach 1870-1917 pomnik Paskiewicza stał przed Pałacem Namiestnikowskim w Warszawie

• 2023 / 3 lata

  W Warszawie zmarł aktor teatralny i filmowy Leonard Pietraszak. Popularność przyniosły mu role m.in. doktora Karola Stelmacha w "Czterdziestolatku", Krzysztofa Dowgirda w "Czarnych chmurach", pułkownika Wacława Waredy w "Karierze Nikodema Dyzmy" i Gustawa Kramera w kultowych filmach "Vabank" i "Vabank II".

• 2021 / 5 lat

  W Warszawie zmarł Edward Babiuch, w dekadzie Edwarda Gierka jedna z najważniejszych osób w obozie władzy - członek Biura Politycznego i sekretarz KC PZPR. Od lutego 1980 r. był premierem i stracił to stanowisko w czasie strajków sierpniowych. W stanie wojennym był internowany.

• 2021 / 5 lat

  Zmarł Ryszard Szurkowski, najbardziej utytułowany polski kolarz w historii. W 1973 r. został mistrzem świata, dwukrotnie wywalczył olimpijskie srebro w jeździe drużynowej na czas (w 1972 i 1976), cztery razy (1970, 1971, 1973 i 1975) wygrał Wyścig Pokoju.

• 2011 / 15 lat

  W Gdańsku zmarł Stanisław Michalski, aktor, dyrektor Teatru Wybrzeże.

• 2005 / 21 lat

  W internecie została opublikowana tzw. Lista Wildsteina, wyniesiona przez dziennikarza „Rzeczpospolitej” Bronisława Wildsteina z Instytutu Pamięci Narodowej.

• 2004 / 22 lata

  W Krakowie zmarł Maciej Szumowski, dziennikarz, reżyser, redaktor „Gazety Krakowskiej”, autor filmów dokumentalnych.

• 2003 / 23 lata

  Wszedł w życie Traktat Nicejski, podpisany w lutym 2001 r., określający stosunki wewnątrz Unii Europejskiej po rozszerzeniu wspólnoty o nowe państwa.

• 1994 / 32 lata

  Weszła w życie umowa o stowarzyszeniu Polski ze Wspólnotami Europejskimi.

• 1974 / 52 lata

  W Szczecinie urodził się Bartłomiej Nizioł, muzyk, pedagog, zdobywca I nagrody na Międzynarodowym Konkursie Skrzypcowym im. Henryka Wieniawskiego w 1991 roku.

• 1972 / 54 lata

  W Warszawie z inicjatywy Józefa Szajny Teatr Klasyczny (działający od 1955 r.) został przekształcony w działający do dziś Teatr Studio.

• 1969 / 57 lat

  W Sycowie w pow. oleśnickim urodził się Robert Gonera, aktor, znany m.in. z filmów „Samowolka”, „Gry uliczne”, „Dług”.

• 1968 / 58 lat

  W Rzeszowie założony został zespół blues rockowy Breakout, w jego składzie znaleźli się m.in. Tadeusz Nalepa i Mira Kubasińska.

• 1963 / 63 lata

  W Warszawie urodziła się Katarzyna Kozyra, rzeźbiarka, autorka wideoinstalacji, filmów i performansów, m.in. rzeźby „Piramidy zwierząt” i filmów „Święto wiosny”, „Łaźnia żeńska”.

• 1962 / 64 lata

  W Warszawie odbyło się ostatnie spotkanie Klubu Krzywego Koła. Dwa dni później władze podjęły decyzję o jego likwidacji, uzasadniając to tym, że jest on zdominowany przez „prawicowych nacjonalistów” i „rewizjonistów”.

• 1952 / 74 lata

  W Krakowie powstało Wydawnictwo Literackie.

• 1951 / 75 lat

  Rozkaz ministra obrony narodowej o wojskowej służbie zastępczej, na podstawie którego poborowych można było kierować do pracy w tzw. batalionach górniczych, od 1955 r. noszących nazwę Wojskowego Korpusu Górniczego. 

• 1950 / 76 lat

  Urodził się Kazimierz Nycz, w latach 2007-2024 arcybiskup metropolita warszawski, od 2010 r. kardynał.

• 1948 / 78 lat

  W Straubing w Bawarii urodził się Jerzy Matałowski, znany m.in. z roli „Kolumba” w serialu Janusza Morgensterna „Kolumbowie”.

• 1947 / 79 lat

  W Łodzi zmarł Stanisław Grolicki, aktor. 

• 1945 / 81 lat

  Rząd Tymczasowy (Edwarda Osóbki-Morawskiego) przeniósł się z Lublina do Warszawy.

• 1945 / 81 lat

  Armia Czerwona zajęła Toruń.

• 1945 / 81 lat

  W Garwolinie urodził się Krzysztof Mętrak, poeta, krytyk literacki i filmowy.

• 1944 / 82 lata

  Specjalny oddział Kedywu Komendy Głównej AK „Pegaz” – późniejszy „Parasol” – wykonał wyrok śmierci w Warszawie na dowódcy SS i policji dystryktu warszawskiego gen. Franzu Kutscherze.

• 1943 / 83 lata

  W Puławach urodził się Marian Opania, aktor, artysta kabaretowy; znany m.in. z filmów „Człowiek z żelaza”, „Awans”, „Piłkarski poker”, „Rozmowy kontrolowane”, a także komedii telewizyjnej „Cudownie ocalony”.

• 1935 / 91 lat

  W Warszawie zmarł Bolesław Limanowski, jeden z pierwszych działaczy polskiego ruchu socjalistycznego, współzałożyciel PPS.

• 1932 / 94 lata

  W Łasku urodził się Marian Marek Drozdowski, historyk, varsavianista.

• 1925 / 101 lat

  W Warszawie ze stacji nadawczej Polskiego Towarzystwa Radiotechnicznego nadany został pierwszy próbny program radiowy w Polsce. Wydarzenie to poprzedziło oficjalne powstanie 18 sierpnia 1925 r. „Polskiego Radia” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

• 1918 / 108 lat

  Urodził się Ignacy Tokarczuk, w latach 1966-1993 biskup przemyski (w 1992 r. mianowany arcybiskupem). W PRL-u wspierał działania opozycji (m.in. Komitet Obrony Robotników) oraz Solidarność. Był inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa.

• 1914 / 112 lat

  W Dortmundzie urodził się Aleksander Polus, bokser, pierwszy w historii reprezentant Polski, który zdobył tytuł mistrza Europy – Mediolan 1937 r.; uczestnik igrzysk olimpijskich w Berlinie w 1936.

• 1908 / 118 lat

  W Petersburgu urodził się Tadeusz Ptaszycki, architekt, urbanista, współautor planów odbudowy Wrocławia i budowy Nowej Huty, żołnierz kampanii 1939.

• 1889 / 137 lat

  W Borze pod Ostrowcem w pow. Iłża. urodził się Tadeusz Piskor, oficer Legionów Polskich, jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego; w latach 1926–1931 szef Sztabu Generalnego (od 1928 r. Sztabu Głównego); podczas kampanii 1939 r. dowódca Armii „Lublin”.

• 1888 / 138 lat

  W Tarnopolu urodził się Franciszek Kleeberg, generał WP, bohaterski dowódca Grupy Operacyjnej „Polesie” walczącej z wojskami niemieckimi i sowieckimi w czasie kampanii 1939 r.; po bitwie pod Kockiem jako ostatni polski generał złożył broń.

• 1874 / 152 lata

  W Krakowie urodził się Kazimierz Nitsch, językoznawca, historyk języka polskiego, badacz dialektów, prezes Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk.

• 1733 / 293 lata

  W Warszawie zmarł August II Mocny, król Polski i książę elektor saski.

• 1717 / 309 lat

  W Warszawie odbył się jednodniowy sejm pacyfikacyjny, tzw. Sejm Niemy, który zapoczątkował protekcję Rosji nad Rzeczpospolitą; określenie „niemy” wzięło się stąd, że nie dopuszczono na nim posłów do głosu.

• 1556 / 470 lat

  Królowa Bona Sforza opuściła Kraków i wyruszyła do księstwa Bari, gdzie zmarła półtora roku później.

• 1411 / 615 lat

  W Toruniu Polska i Litwa zawarły traktat pokojowy z Zakonem Krzyżackim.