26 LUTEGO

• 2016 / 10 lat

  We Frankfurcie nad Menem zmarł Karl Dedecius, tłumacz, propagator kultury polskiej w Niemczech, zwolennik pojednania polsko-niemieckiego, kawaler Orderu Orła Białego.

• 2007 / 19 lat

  W Warszawie zmarł prof. Jerzy Michalski, historyk.

• 2001 / 25 lat

  W Nicei podpisano traktat reformujący działanie Unii Europejskiej.

• 2000 / 26 lat

  W Krakowie zmarł Andrzej Hiolski, śpiewak operowy.

• 1999 / 27 lat

  Prezydent Aleksander Kwaśniewski podpisał dokumenty ratyfikujące członkostwo Polski w NATO.

• 1988 / 38 lat

  Premiera filmu „Frantic” w reżyserii Romana Polańskiego.

• 1978 / 48 lat

  Premiera serialu telewizyjnego „Noce i dnie” w reżyserii Jerzego Antczaka.

• 1978 / 48 lat

  Odbyła się pierwsza edycja Biegu Gwarków, jednego z największych biegów narciarskich w Polsce.

• 1977 / 49 lat

  Na Wyspie Króla Jerzego w zachodniej Antarktyce rozpoczęła działalność polska stacja polarna im. Henryka Arctowskiego. 

• 1973 / 53 lata

  W Krakowie urodziła się Małgorzata Szumowska, reżyserka, scenarzystka i producentka filmowa; autorka filmów „Szczęśliwy człowiek”, „Ono”, „33 sceny z życia”, „W imię” oraz „Body/Ciało”, za który otrzymała nagrodę Srebrnego Niedźwiedzia na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie w 2015 r., trzy lata później za film „Twarz” otrzymała tę samą nagrodę.

• 1961 / 65 lat

  W Ustrzykach Dolnych urodził się Eugeniusz Olejarczyk, ps. „Siczka”, gitarzysta, kompozytor, autor tekstów, lider punkowego zespołu KSU.

• 1950 / 76 lat

  W Warszawie urodził się Andrzej Celiński, członek KSS „KOR”, organizator tzw. Uniwersytetu Latającego, współzałożyciel Towarzystwa Kursów Naukowych; sekretarz Prezydium MKZ NSZZ „S” Gdańsk; sekretarz Krajowej Komisji Porozumiewawczej (1981); szef gabinetu przewodniczącego KKP Lecha Wałęsy; internowany w stanie wojennym; sekretarz KKW NSZZ „S” (1987–1989); uczestnik obrad Okrągłego Stołu; członek UD, UW, SLD i SDPL; senator, poseł; minister kultury (2001–2002); przewodniczący Partii Demokratycznej (2012–2015).

• 1945 / 81 lat

  Prezydent RP powierzył gen. Władysławowi Andersowi pełnienie obowiązków Naczelnego Wodza.

• 1944 / 82 lata

  Organizacja Małego Sabotażu „Wawer” rozlepiła w Warszawie plakaty z fikcyjnym zarządzeniem ewakuacji ludności niemieckiej z Generalnego Gubernatorstwa.

• 1943 / 83 lata

  W KL Auschwitz-Birkenau Niemcy utworzyli tak zwany rodzinny obóz cygański dla Romów.

• 1941 / 85 lat

  Niemcy rozpoczęli likwidację getta w Górze Kalwarii, jego mieszkańców deportowali do getta warszawskiego.

• 1940 / 86 lat

  W Palmirach Niemcy rozstrzelali około 190 mieszkańców Legionowa i jego okolic.

• 1940 / 86 lat

  W Warszawie powołano Polityczny Komitet Porozumiewawczy przy Związku Walki Zbrojnej.

• 1939 / 87 lat

  Sztuką Aleksandra Fredry „Piosnka wujaszka” na deskach warszawskiego Teatru Letniego jako reżyser teatralny zadebiutował Aleksander Bardini.

• 1935 / 91 lat

  W Białymstoku urodził się Roman Malinowski, działacz Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego; wicepremier (1980–1985); marszałek Sejmu PRL w latach 1985–1989.

• 1927 / 99 lat

  Ministerstwo Spraw Wewnętrznych RP wydało okólnik ogłaszający „Mazurka Dąbrowskiego” hymnem narodowym. Autor melodii opartej na motywach ludowego mazura jest nieznany; słowa napisał pisarz i polityk Józef Wybicki. Pieśń powstała w dniach 16–19 lipca 1797 r. we włoskim miasteczku Reggio nell'Emilia. Pierwszy raz została wykonana publicznie 20 lipca 1797 roku.

• 1922 / 104 lata

  W Krakowie urodził się Józef Kostecki, aktor teatralny i filmowy, odtwórca ról porucznika Żaka w „Eroice” Andrzeja Munka i księcia Witolda w „Krzyżakach” Aleksandra Forda.

• 1914 / 112 lat

  W Taganrogu urodził się Witold Rowicki, dyrygent, pedagog, wieloletni dyrektor artystyczny Filharmonii Narodowej w Warszawie.

• 1910 / 116 lat

  W Siedlcach urodził się Aleksander Fogiel, aktor, reżyser, scenograf, dyrektor teatrów; zagrał m.in. w filmach „Baza ludzi umarłych”, „Krzyż walecznych”, „Krzyżacy”, „Sami swoi”, „Nie ma mocnych”, „Kochaj albo rzuć”.

• 1909 / 117 lat

  W Rostowie urodziła się Emilia Malessa „Marcysia”, kapitan Armii Krajowej, w latach 1940–1945 kierowała wydziałem łączności zagranicznej Oddziału V KG ZWZ-AK; aresztowana przez władze komunistyczne i skazana w 1947 r. w procesie ZG Zrzeszenia WiN na 2 lata więzienia; ułaskawiona przez prezydenta Bolesława Bieruta. „Marcysia” wyjawiła nazwiska swoich współpracowników po zapewnieniu przez MBP ich nietykalności oraz będąc przekonaną o bezcelowości dalszej konspiracji. Oskarżana o zdradę przez część żołnierzy AK w 1949 r. popełniła samobójstwo.

• 1903 / 123 lata

  Urodził się Jan Fethke, pisarz, reżyser i scenarzysta, esperantysta; reżyser filmów „Zapomniana melodia”, „Złota maska”, „Sprawa do załatwienia”, „Irena, do domu”.

• 1901 / 125 lat

  W Warszawie zmarła Lucyna Ćwierczakiewiczowa, publicystka, autorka popularnych książek kucharskich „Jedyne praktyczne przepisy wszelkich zapasów spiżarnianych oraz pieczenia ciast” oraz „365 obiadów za 5 złotych”.

• 1900 / 126 lat

  W Rawie Mazowieckiej urodziła się Halina Konopacka, lekkoatletka, zdobywczyni pierwszego złotego medalu olimpijskiego dla Polski – w 1928 r. wygrała konkurs rzutu dyskiem podczas igrzysk w Amsterdamie. We wrześniu 1939 r. uczestniczyła w ewakuacji za granicę złota ze skarbca Banku Polskiego.

• 1895 / 131 lat

  Zmarł Jan Tomasz Leszczyński. W połowie XIX jeden z popularniejszych warszawskich kaznodziejów - był prowincjonałem zakonu kapucynów i bliskim doradcą abp. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego. Wszechstronnie wykształcony (filozofia, teologia, historia, języki obce). W młodości wziął udział w powstaniu listopadowym.

• 1887 / 139 lat

  W Kamionce Strumiłowej urodził się Stefan Grabiński, pisarz, przedstawiciel nurtu literatury fantastycznej z pogranicza horroru, autor m.in. „Demona ruchu”, „Szalonego pątnika” oraz powieści „Salamandra” i „Cień Bafometa”.

• 1861 / 165 lat

  W Paryżu zmarł gen. Wojciech Chrzanowski, generał, topograf wojskowy; w Powstaniu Listopadowym szef Sztabu Głównego; w 1849 r. naczelny wódz armii piemonckiej.

• 1834 / 192 lata

  We Lwowie urodził się Aleksander Zarzycki, kompozytor, pedagog, pierwszy dyrektor Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, dyrektor Instytutu Muzycznego (1879–88).

• 1832 / 194 lata

  Car Mikołaj I ogłosił Statut Organiczny Królestwa Polskiego, który zastąpił zniesioną po Powstaniu Listopadowym konstytucję.

• 1831 / 195 lat

  Powstanie Listopadowe: gen. Jan Skrzynecki mianowany został naczelnym wodzem wojsk polskich.

• 1768 / 258 lat

  Sejm, obradujący w Warszawie w otoczeniu rosyjskich wojsk, uchwalił tzw. prawa kardynalne, dotyczące podstaw ustrojowych państwa; m.in. wolnej elekcji oraz liberum veto.

• 1634 / 392 lata

  Wojna polsko-rosyjska; kapitulacja wojsk rosyjskich broniących Smoleńska.

• 1289 / 737 lat

  Zwycięstwo wojsk koalicji władców Mazowsza i Kujaw Bolesława II i Władysława Łokietka nad siłami księcia wrocławskiego Henryka IV Probusa w bitwie pod Siewierzem na Śląsku.