25 LUTEGO

• 1956 / 70 lat

  Na zamkniętym posiedzeniu XX Zjazdu KPZR Nikita Chruszczow odczytał tajny referat „O kulcie jednostki i jego następstwach”, ujawniający zbrodnie popełnione w czasach Józefa Stalina i będący krytyką jego rządów.

• 2017 / 9 lat

  W Warszawie zmarł Zbigniew Pawlicki, muzykolog, publicysta, organizator festiwali muzycznych, powstaniec warszawski.

• 2011 / 15 lat

  Premiera filmu „Czarny czwartek. Janek Wiśniewski padł” w reżyserii Antoniego Krauzego.

• 2009 / 17 lat

  W Łodzi zmarł Zbigniew Chmielewski, reżyser, scenarzysta; autor seriali „Daleko od szosy” i „Blisko, coraz bliżej”.

• 1998 / 28 lat

  W Warszawie zmarła Wanda Jakubowska, reżyserka i scenarzystka filmowa; więźniarka niemieckich obozów Auschwitz i Ravensbrueck; autorka filmu „Ostatni etap”.

• 1994 / 32 lata

  W Warszawie zmarł Władysław Siła-Nowicki, w czasie II wojny światowej żołnierz ZWZ-AK, członek Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość; w czasach stalinowskich więziony, później adwokat obrońca w procesach politycznych; prezes Chrześcijańsko-Demokratycznego Stronnictwa Pracy (1990-1992); poseł (1991-1993).

• 1982 / 44 lata

  Stan wojenny: w Krakowie Mieczysław Gil i Edward Nowak zostali skazani na 4 oraz 3,5 roku więzienia za kierowanie w grudniu 1981 r. strajkiem w Hucie im. Lenina.

• 1977 / 49 lat

  Premiera filmu „Człowiek z marmuru” w reżyserii Andrzeja Wajdy.

• 1972 / 54 lata

  Premiera filmu „Agent nr 1” w reżyserii Zbigniewa Kuźmińskiego, opowiadającego historię urodzonego w Warszawie Jerzego Iwanowa-Szajnowicza, asa dywersji, który podczas II wojny światowej działał jako agent brytyjskiego wywiadu w okupowanej przez Niemców Grecji.

• 1972 / 54 lata

  We Wrocławiu zmarł Hugo Steinhaus, matematyk, jeden z twórców lwowskiej szkoły matematycznej.

• 1962 / 64 lata

  Urodził się Wojciech Pogorzelski, gitarzysta, kompozytor, producent, lider zespołu Oddział Zamknięty.

• 1958 / 68 lat

  Sejm podjął uchwałę w sprawie obchodów Tysiąclecia Państwa Polskiego w latach 1960–1966; państwowe obchody były propagandowo wykorzystywane przeciwko Milenium Chrztu Polski, które organizował Kościół katolicki.

• 1957 / 69 lat

  W Warszawie urodził się Mirosław Zbrojewicz, aktor. 

• 1954 / 72 lata

  Premiera filmu Jana Rybkowskiego „Autobus odjeżdża 6:20”.

• 1949 / 77 lat

  W Kolonii Krypy w woj. mazowieckim urodziła się Danuta Wałęsa (z domu Gołoś), żona przywódcy Solidarności Lecha Wałęsy, w imieniu którego w 1983 r. odebrała Pokojową Nagrodę Nobla w Oslo; pierwsza dama Polski w latach 1990–1995.

• 1948 / 78 lat

  Sejm powołał Powszechną Organizację „Służba Polsce”, która miała charakter paramilitarny i prowadziła wśród młodzieży obowiązkowe przysposobienie zawodowe oraz wojskowe, a także indoktrynację ideologiczną. 

• 1947 / 79 lat

   W Międzychodzie urodził się Włodzimierz Matuszczak, aktor. 

• 1947 / 79 lat

  Dekret Alianckiej Komisji Kontroli o likwidacji państwa pruskiego.

• 1942 / 84 lata

  Komendant Główny Armii Krajowej powołał Wojskową Służbę Kobiet (WSK).

• 1942 / 84 lata

  Gen. Stanisław Maczek rozpoczął w Szkocji formowanie 1. Dywizji Pancernej; w składzie 1. Armii Kanadyjskiej odegrała znaczącą rolę w bitwie pod Falaise, zamykając okrążenie wokół niemieckich 7. Armii i 5. Armii Pancernej w tzw. kotle; marsz dywizji wiódł przez północną Francję, Belgię i Holandię aż po bazę niemieckiej marynarki wojennej w Wilhelmshaven.

• 1941 / 85 lat

  W Stanisławowie urodził się Feliks Falk, reżyser, scenarzysta, dramatopisarz; twórca filmów „Wodzirej”, „Bohater roku”, „Był jazz”, „Samowolka” i „Komornik”.

• 1937 / 89 lat

  W Staniewiczach urodziła się Barbara Piasecka-Johnson, kolekcjonerka sztuki, filantropka.

• 1936 / 90 lat

  W Połoneczce urodził się Wiesław Dymny, aktor, poeta, prozaik, satyryk, scenarzysta, plastyk, współtwórca krakowskiej „Piwnicy pod Baranami”, autor tomu opowiadań „Słońce wschodzi raz na dzień”, powieści „Droga na dziki zachód” i scenariuszy do filmów „Pięć i pół bladego Józka”, „Chudy i inni”.

• 1934 / 92 lata

  W Czarnkowie urodził się Leszek Bogdanowicz, kompozytor, dyrygent, gitarzysta; w 1959 r. współtwórca pierwszego polskiego zespołu rock-and-rollowego „Rythm and Blues”.

• 1920 / 106 lat

  W Chodowie koło Miechowa urodził się Władysław Machejek, pisarz, dziennikarz, polityk, poseł na Sejm PRL, w latach 1952–1989 redaktor naczelny krakowskiego „Życia Literackiego”.

• 1919 / 107 lat

  Polsko-czechosłowacki konflikt graniczny: obie strony podpisały w Cieszynie porozumienie, na mocy którego ustalono tymczasowe strefy wpływów.

• 1907 / 119 lat

  W Kosowie Podlaskim urodziła się Helena Kowalczykowa, aktorka. 

• 1907 / 119 lat

  W Wilnie urodził się Antoni Gołubiew, pisarz, autor cyklu powieściowego „Bolesław Chrobry”.

• 1901 / 125 lat

  W Warszawie zmarł Wojciech Gerson, malarz, historyk sztuki, pedagog; współzałożyciel Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie.

• 1895 / 131 lat

  W Będzinie urodził się Dawid Wdowiński. Przed II wojną światową był lekarzem Szpitala Żydowskiego w Warszawie oraz współorganizatorem i prezesem Polskiej Partii Syjonistycznej. W 1942 roku zainicjował powstanie Żydowskiego Związku Wojskowego. Był jednym z dwóch (obok Marka Edelmana) dowódców powstania w getcie warszawskim, którym udało się przeżyć wojnę.    

• 1890 / 136 lat

  Urodził się Stanisław Schuster-Kruk. We wrześniu 1939 r. brał udział w ewakuacji skarbów Wawelu za granicę. W młodości był członkiem "Sokoła" i Drużyn Strzeleckich, a podczas I wojny - oficerem II Brygady Legionów Polskich, a następnie walczącego po stronie Rosji Korpusu Wschodniego. W wojnie polsko-bolszewickiej dowodził pułkiem, został odznaczony Orderem Virtuti Militari. Później był dowódcą Korpusu Ochrony Pogranicza w Wilnie i wiceprezesem klubu sportowego "Wisła" Kraków.

• 1885 / 141 lat

  W Węglewie koło Gniezna urodził się Józef Kostrzewski, muzeolog, współtwórca uniwersytetu w Poznaniu; kierował m.in. badaniami w Biskupinie.

• 1876 / 150 lat

  We Lwowie zmarł Seweryn Goszczyński, pisarz, poeta, publicysta, działacz społeczny, uczestnik Powstania Listopadowego.

• 1862 / 164 lata

  W Skolem na Ukrainie urodził się Stanisław Głąbiński, prawnik, ekonomista, jeden z przywódców Narodowej Demokracji; poseł i senator RP; członek Rady Obrony Państwa w 1920 r.; we wrześniu 1939 r. aresztowany przez NKWD, zmarł w więzieniu sowieckim w Charkowie.

• 1831 / 195 lat

  Pod Grochowem w czasie bitwy z wojskami rosyjskimi poległ gen. Franciszek Żymirski, dowódca 2. Dywizji Piechoty; żołnierz Legionów Polskich, uczestnik wojen napoleońskich.

• 1831 / 195 lat

  Bitwa pod Grochowem; bohaterski bój polskich wojsk o Olszynkę Grochowską z wojskami rosyjskimi feldmarszałka Iwana Dybicza; w wyniku walk, w których zginęło ponad 9 tys. żołnierzy rosyjskich i około 7 tys. polskich, armia rosyjska została zatrzymana i nie zdołała zająć z marszu Warszawy.