Dzieje.pl - Portal Historyczny

24 lutego

  • Proces tzw. taterników przed Sądem Wojewódzkim dla m.st. Warszawy: oskarżony Jakub Karpiński. 02.1970. Fot. PAP/CAF/S. Czarnogórski

    1970
    / 50 LAT

    W Warszawie zakończył się proces „taterników”, oskarżonych o przekazywanie do paryskiej „Kultury” dokumentów dotyczących Marca '68 oraz przemycanie przez Tatry do Polski wydawnictw emigracyjnych.

  • Gen. Franciszek Kamiński. Fot. PAP/W. Stein

    2000
    / 20 LAT

    W Warszawie zmarł Franciszek Kamiński, komendant główny Batalionów Chłopskich, działacz ruchu ludowego.

  • 2017
    / 3 LATA

    W Warszawie zmarł Gustaw Lutkiewicz, aktor znany między innymi z filmów „Ogniem i mieczem”, seriali „Złotopolscy” i „Alternatywy 4” oraz licznych ról teatralnych.

  • 2016
    / 4 LATA

    W Lublinie zmarł Ryszard Bender – historyk, wieloletni wykładowca KUL, działacz katolicki, polityk.

  • 2009
    / 11 LAT

    W Warszawie zmarł Tadeusz Sumiński, ps. „Leszczyc”, fotografik, żołnierz batalionu „Zośka”, powstaniec warszawski.

  • Gen. Franciszek Kamiński. Fot. PAP/W. Stein

    2000
    / 20 LAT

    W Warszawie zmarł Franciszek Kamiński, komendant główny Batalionów Chłopskich, działacz ruchu ludowego.

  • 1995
    / 25 LAT

    Po 37 latach bezawaryjnej pracy w Instytucie Badań Jądrowych wyłączono pierwszy polski badawczy reaktor jądrowy EWA.

  • 1989
    / 31 LAT

    W Krakowie doszło do starć pomiędzy zmierzającymi w stronę siedziby władz miejskich studentami a milicją. Rannych zostało 74 milicjantów, liczba manifestantów, którzy odnieśli obrażenia nie została ustalona.

  • Jerzy Kreczmar. Fot. NAC

    1985
    / 35 LAT

    W Warszawie zmarł Jerzy Kreczmar, reżyser, eseista, teatrolog, tłumacz.

  • 1985
    / 35 LAT

    W Zakopanem odbyło się inauguracyjne przedstawienie Teatru im. Stanisława Ignacego Witkiewicza.

  • 1984
    / 36 LAT

    W Gdańsku zmarł Lech Bądkowski, pisarz, dziennikarz, tłumacz, działacz niepodległościowy, żołnierz kampanii wrześniowej, uczestnik bitwy o Narvik, członek prezydium i rzecznik prasowy Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 roku.

  • 1973
    / 47 LAT

    W Warszawie urodził się Jan Klata, dramaturg, reżyser teatralny, w latach 2013–2017 dyrektor Narodowego Starego Teatru w Krakowie.

  • Proces tzw. taterników przed Sądem Wojewódzkim dla m.st. Warszawy: oskarżony Jakub Karpiński. 02.1970. Fot. PAP/CAF/S. Czarnogórski

    1970
    / 50 LAT

    W Warszawie zakończył się proces „taterników”, oskarżonych o przekazywanie do paryskiej „Kultury” dokumentów dotyczących Marca '68 oraz przemycanie przez Tatry do Polski wydawnictw emigracyjnych.

  • M/s "Batory". Fot. PAP/CAF

    1969
    / 51 LAT

    Do Gdyni powrócił z ostatniego rejsu m/s „Batory”.

  • 1967
    / 53 LATA

    Premiera filmu Henryka Kluby „Chudy i inni”.

  • ORP „Burza” – polski niszczyciel zaadaptowany na okręt-muzeum. Gdynia, 05.1962. Fot. PAP/CAF/J. Uklejewski

    1960
    / 60 LAT

    Ze służby wycofany został niszczyciel ORP „Burza”.

  • Martyna Jakubowicz. Fot. PAP/CAF/W. Frelek

    1955
    / 65 LAT

    W Krakowie urodziła się Martyna Jakubowicz, wokalistka folkowo-bluesowa, kompozytorka, autorka przebojów „W domach z betonu”, „Wielka fala”, „Kiedy będę starą kobietą”, „Kołysanka dla Misiaków”.

  • 1954
    / 66 LAT

    Premiera filmu „Piątka z ulicy Barskiej” w reżyserii Aleksandra Forda.

  • Gen. August Emil Fieldorf „Nil”. Zdjęcie z więzienia MBP w Warszawie, 1950 r. Źródło: www.pamiec.pl / Archiwum IPN

    1953
    / 67 LAT

    W Warszawie w więzieniu na Mokotowie władze komunistyczne wykonały wyrok śmierci na gen. Auguście Emilu Fieldorfie „Nilu”. Gen. Fieldorf był organizatorem i dowódcą Kedywu Komendy Głównej AK, jednym z najbardziej zasłużonych żołnierzy Rzeczypospolitej, Armii Krajowej i polskiego podziemia niepodległościowego. 

  • 1953
    / 67 LAT

    W Poznaniu urodził Marek Król, dziennikarz, polityk, poseł na Sejm PRL z list PZPR, sekretarz Komitetu Centralnego PZPR, redaktor naczelny tygodnika „Wprost” (1989–2009).

  • Gerd v. Rundstedt. Źródło: Bundesarchiv

    1953
    / 67 LAT

    W Hanowerze zmarł niemiecki feldmarszałek Gerd von Rundstedt; w czasie kampanii polskiej 1939 r. dowódca Grupy Armii „Południe”; uczestnik wojny z Francją (1940) i ZSRS (1941); naczelny dowódca na froncie zachodnim w latach 1942–1945; współodpowiedzialny za zbrodnie Wehrmachtu.

  • Płk Franciszek Niepokólczycki, szef Związku Odwetu, potem wiceszef Kedywu. Źródło: Wikimedia Commons

    1943
    / 77 LAT

    W Berlinie na stacji Friedrichstrasse żołnierze oddziału wydzielonego „Osa” (Organizacja Specjalnych Akcji Bojowych), podporządkowanego bezpośrednio Komendantowi Armii Krajowej, przeprowadzili zamach bombowy, w wyniku którego zginęło 36 osób, a 78 zostało rannych; ofiarami w większości byli żołnierze Wehrmachtu i funkcjonariusze niemieckiej policji.

  • 1942
    / 78 LAT

    W Olszance koło Żyrardowa zmarł Czesław Tański, konstruktor lotniczy, popularyzator lotnictwa; malarz.

  • Emil Zegadłowicz. Źródło: NAC

    1941
    / 79 LAT

    W Sosnowcu zmarł Emil Zegadłowicz, poeta, prozaik, tłumacz, autor m.in. powieści „Zmory”, „Motory”.

  • Władysław Kowalski. Fot. PAP/M. Gorczyński

    1936
    / 84 LATA

    W Żurawcach koło Tomaszowa Lubelskiego urodził się Władysław Kowalski, aktor, pedagog, związany z warszawskimi teatrami: Ateneum, Powszechnym i Dramatycznym; wystąpił m.in. w filmach „Złoto”, „Trzeba zabić tę miłość”, „Medium”, „Cynga”, „Katyń”, a także w serialu „Kolumbowie”.

  • Film "Pieśniarz Warszawy": Eugeniusz Bodo jako Julian Pagórski (w środku). Fot. NAC

    1934
    / 86 LAT

    Premiera filmu „Pieśniarz Warszawy” w reżyserii Michała Waszyńskiego.

  • 1933
    / 87 LAT

    Premiera filmu „Każdemu wolno kochać” w reżyserii Mieczysława Krawicza i Janusza Warneckiego.

  • Statek s/s „Niemen” w porcie w Gdyni. 1932 r. Fot. NAC

    1931
    / 89 LAT

    S/s „Niemen”, jako pierwszy polski statek handlowy przekroczył równik. Wcześniej uczynił to jedynie okręt żaglowy Szkoły Morskiej „Lwów”.

  • Zdzisław Beksiński. Fot. PAP/A. Rybczyński

    1929
    / 91 LAT

    W Sanoku urodził się Zdzisław Beksiński, malarz, fotograf, rzeźbiarz; jego obrazy pokazywane były w prestiżowych galeriach na całym świecie, m.in. we Włoszech, Francji, w Niemczech, Belgii. Jako jedyny Europejczyk ma stałą ekspozycję w muzeum sztuki w japońskiej Osace.

  • Prezydent Ignacy Mościcki. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    1928
    / 92 LATA

    Rozporządzenie prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego o utworzeniu Biblioteki Narodowej w Warszawie – centralnej biblioteki państwa polskiego, nawiązującej do tradycji Biblioteki Załuskich z XVIII w.

  • 1912
    / 108 LAT

    W Warszawie urodziła się Zofia Chądzyńska, tłumaczka, pisarka, popularyzatorka literatury iberoamerykańskiej.

  • 1911
    / 109 LAT

    W Krakowie urodził się Włodzimierz Reczek, działacz sportowy, polityk, w latach 1952–74 prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego, prezes Polskiego Związku Piłki Nożnej (1981–84), członek Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (1961–96), działacz PPS i PZPR, poseł na sejm PRL.

  • Stanisław Ignacy Witkiewicz – autoportret. Fot. PAP/Reprodukcja/I. Jarosińska

    1885
    / 135 LAT

    W Warszawie urodził się Stanisław Ignacy Witkiewicz „Witkacy” – malarz, pisarz, dramaturg, filozof, fotograf – autor m.in. „Nienasycenia” i „Szewców”, twórca słynnych portretów, główny teoretyk awangardowej grupy malarzy formistów. Założył w Zakopanem Teatr Niezależny, w którym objął kierownictwo artystyczne. Był jednym z najoryginalniejszych twórców kultury polskiej. 18 września 1939 r. popełnił samobójstwo w Jeziorach – kresowej wiosce.

  • Juliusz Kaden-Bandrowski. Fot. Wikimedia Commons

    1885
    / 135 LAT

    W Rzeszowie urodził się Juliusz Kaden-Bandrowski, żołnierz Legionów Polskich, pisarz, autor powieści „Generał Barcz”, „Czarne skrzydła” i „Mateusz Bigda”.

  • 1863
    / 157 LAT

    Powstanie Styczniowe: pod Małogoszczą doszło do bitwy pomiędzy oddziałami gen. Mariana Langiewicza a wojskami rosyjskimi; w wyniku starcia gen. Langiewicz zmuszony był wycofać się w stronę granicy Galicji.

  • 1849
    / 171 LAT

    W Wiedniu zmarł Wacław Zalewski, pisarz, poeta, polityk, gubernator Galicji (1848–49).

  • 1846
    / 174 LATA

    Powstanie krakowskie: dyktatorem powstania został członek Rządu Narodowego Jan Tyssowski.

  • 1833
    / 187 LAT

    W nowo otwartym Teatrze Wielkim w Warszawie, zbudowanym według projektu Antonia Corazziego, odbyło się pierwsze przedstawienie – „Cyrulik Sewilski” Gioacchina Rossiniego.

  • 1820
    / 200 LAT

    Urodził się Julian Goslar, działacz niepodległościowy, uczestnik powstania 1846 roku i Wiosny Ludów, stracony w 1853 roku.

  • Fryderyk Chopin w wieku młodzieńczym wg portretu olejnego pędzla Miroszewskiego. Źródło: CBN Polona

    1818
    / 202 LATA

    8-letni Fryderyk Chopin po raz pierwszy wystąpił publicznie. Koncert odbył się w Pałacu Radziwiłłowskim w Warszawie (dziś Pałac Prezydencki).

  • 1768
    / 252 LATA

    Został podpisany narzucony przez państwa ościenne traktat warszawski („Traktat wieczystej przyjaźni pomiędzy Rosją a Rzecząpospolitą”), który przywrócił dysydentom swobodę kultu publicznego i prawa obywatelskie.

  • 1765
    / 255 LAT

    W Wiszniewie koło Słonima urodził się Kazimierz Małachowski, uczestnik Insurekcji Kościuszkowskiej i rosyjskiej kampanii Napoleona, żołnierz Legionów Polskich i armii Księstwa Warszawskiego.

  • 1595
    / 425 LAT

    W Sarbiewie pod Płońskiem urodził się Maciej Kazimierz Sarbiewski, poeta, teolog, teoretyk literatury.

  • 1397
    / 623 LATA

    W Radzyniu Chełmińskim założony został Związek Jaszczurczy, polska organizacja rycerska działająca na terenach państwa Zakonu Krzyżackiego, a od 1410 roku w konspiracji.

Sonda

Który z pisarzy i sowietologów dał najważniejsze świadectwo o nieludzkiej ziemi?

Wybory
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL