> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

18 STYCZNIA

  • 2006 / 20 lat
    Ks. Jan Twardowski. Fot. PAP/Andrzej Rybczyński

    W Warszawie zmarł ksiądz Jan Twardowski, poeta, autor słynnego zdania „Spieszmy się kochać ludzi, tak szybko odchodzą” (w wierszu dedykowanym Annie Kamieńskiej) i frazy „Aby żyć w zgodzie z innymi, człowiek musi się pogodzić najpierw z samym sobą”. Wieloletni rektor i i kaznodzieja kościoła wizytek przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Jako pierwszy został pochowany w podziemiach świątyni Opatrzności Bożej. 

  • 1951 / 75 lat
    Pochód 1-majowy w 1952 r. w Warszawie z portretami Bolesława Bieruta i Józefa Stalina. Fot. PAP/CAF

    Sejm przyjął, a Bolesław Bierut zatwierdził ustawę o dniach wolnych od pracy. Na liście znalazło się 12 pozycji, w tym 9 związanych ze świętami kościelnymi: Trzech Króli, pierwszy i drugi dzień Wielkanocy, Zielone Świątki, Boże Ciało, Wniebowzięcie, Wszystkich Świętych, pierwszy i drugi dzień Bożego Narodzenia, a ponadto Nowy Rok, 1 maja i 22 lipca (Święto Odrodzenia Polski ustanowione na pamiątkę manifestu PKWN). Nie było za to ustanowionego tuż przed wojną Święta Niepodległości (11 listopada) oraz święta 3 Maja.

  • 1946 / 80 lat
    Jan Lityński. Fot. PAP/Artur Reszko

    W Warszawie urodził się Jan Lityński, w PRL-u jeden z ważniejszych działaczy opozycji demokratycznej, organizator studenckich protestów w marcu 1968 r., później członek KOR, w stanie wojennym internowany i więziony (siedział też w więzieniu po protestach marcowych), w 1989 r. uczestnik obrad Okrągłego Stołu; w latach 1989–2001 poseł, a później doradca prezydenta Bronisława Komorowskiego.

  • 2021 / 5 lat
    Maria Koterbska (w 2009 r.). Fot. PAP/Andrzej Grygiel

    W Bielsku-Białej zmarła Maria Koterbska, piosenkarka, znana z takich przebojów jak "Karuzela", "Złoty pierścionek", "Serduszko puka w rytmie cza-cza", "Augustowskie noce" i "Parasolki".

  • 2002 / 24 lata
    Helena Majdaniec. Fot. PAP/C. Langda

    W Szczecinie zmarła Helena Majdaniec, jedna z najpopularniejszych piosenkarek w latach 60., znana z przebojów „Jutro będzie dobry dzień”, „Wesoły twist”, „Czarny Ali-Baba”, „Rudy rydz” oraz „Zakochani są wśród nas”.

  • 1963 / 63 lata
    Wojciech Smarzowski. Fot. PAP/R. Guz

    W Korczynie niedaleko Krosna urodził się Wojciech Smarzowski, reżyser i scenarzysta; autor takich filmów jak „Wesele”, „Dom zły”, „Róża”, „Drogówka”, „Pod Mocnym Aniołem”, „Wołyń”, „Kler” i „Dom dobry”.

  • 1957 / 69 lat
    Władysław Strzemiński. Fot. NAC

    W warszawskiej Zachęcie otwarto wystawę prac Katarzyny Kobro i Władysława Strzemińskiego.

  • 1956 / 70 lat

    Urodził się Janusz Panasewicz, wokalista, autor tekstów, członek zespołu Lady Pank.

  • 1946 / 80 lat
    Feliks Nowowiejski. Fot. NAC

    W Poznaniu zmarł Feliks Nowowiejski, kompozytor, dyrygent, organista, pedagog; autor opery „Legenda Bałtyku” oraz melodii do wiersza Marii Konopnickiej „Rota”.

  • 1946 / 80 lat
    Helena Łuczywo. Fot. PAP/T. Gzell

    W Warszawie urodziła się Helena Łuczywo, dziennikarka, działaczka opozycji demokratycznej; współzałożycielka i redaktorka niezależnego pisma „Robotnik”; współpracowniczka KOR i KSS „KOR”; redaktor naczelna powstałej w 1981 r. Agencji Prasowej „Solidarność”; w latach 1982–1989 kierowała zespołem podziemnego „Tygodnika Mazowsze”; uczestniczka obrad Okrągłego Stołu; w latach 1989–2009 zastępca redaktora naczelnego „Gazety Wyborczej”.

  • 1945 / 81 lat
    Sowiecka artyleria przeciwlotnicza. Kraków, 02.1945. Fot. PAP/CAF

    Armia Czerwona zajęła Kraków.

  • 1943 / 83 lata
    Mordechaj Anielewicz. Źródło: Wikimedia Commons

    W warszawskim getcie doszło do pierwszego zbrojnego wystąpienia Żydów, które było reakcją na rozpoczęcie przez Niemców kolejnej akcji wysiedleńczej.

  • 1943 / 83 lata
    Jan Piwnik "Ponury". Źródło: IPN / pamięć.pl

    Oddział AK dowodzony przez por. Jana Piwnika przeprowadził brawurową akcję rozbicia niemieckiego więzienia w Pińsku, skąd uwolnił m.in. cichociemnego – Alfreda Paczkowskiego „Wanię”.

  • 1940 / 86 lat
    Kazimierz Przerwa-Tetmajer. Źródło: NAC

    W Warszawie zmarł Kazimierz Przerwa-Tetmajer, poeta, prozaik, dramaturg, publicysta i krytyk sztuki.

  • 1938 / 88 lat
    Leszek Aleksander Moczulski. Fot. PAP/J. Ruciński

    W Suwałkach urodził się Leszek Aleksander Moczulski, poeta, autor tekstów piosenek i książek dla dzieci.

  • 1930 / 96 lat

    W Mościcach pod Tarnowem uruchomiono Państwową Fabrykę Związków Azotowych.

  • 1928 / 98 lat
    Franciszek Pieczka. Fot. PAP/J. Turczyk

    W Godowie na Górnym Śląsku urodził się Franciszek Pieczka, jeden z najbardziej cenionych i lubianych polskich aktorów, przez wiele lat związany z Teatrem Powszechnym w Warszawie; odtwórca głównych ról m.in. w filmach „Żywot Mateusza”, „Austeria”, „Jańcio Wodnik”, niezapomniany Gustlik z serialu „Czterej pancerni i pies”.

  • 1926 / 100 lat
    Święto Żołnierza w Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. 1930 r. Fot. NAC

    Pierwszy polski oddział przybył do Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte.

  • 1919 / 107 lat
    Ambulans PCK. Fot. NAC

    Założono Polski Czerwony Krzyż.

  • 1919 / 107 lat
    Konferencja pokojowa w Wersalu - przedstawiciele państw Ententy po podpisaniu traktatu: na pierwszym planie widoczni m.in.: prezydent USA Thomas Woodrow Wilson (1. z lewej), premier Francji Georges Clemenceau (w środku), minister spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii Arthur James Balfour (2. z prawej). Fot. NAC

    W Paryżu z udziałem delegacji polskiej rozpoczęły się obrady konferencji pokojowej.

  • 1915 / 111 lat

    W Poznaniu urodził się Kazimierz Wichniarz, aktor; niezapomniany Zagłoba z filmowego „Potopu”.

  • 1915 / 111 lat

    I wojna światowa: Początek walk II Brygady Legionów Polskich i wojsk austro-węgierskich z armią rosyjską pod Kirlibabą na Bukowinie.

  • 1908 / 118 lat
    Stanisław Stomma. Fot. PAP/C. Słomiński

    W Szacunach koło Kiejdan urodził się Stanisław Stomma, publicysta, działacz katolicki; redaktor naczelny miesięcznika „Znak” (1946–1953), członek redakcji „Tygodnika Powszechnego”; prezes krakowskiego Klubu Inteligencji Katolickiej (1958–1964); poseł na Sejm (1957–1976); jeden z inicjatorów polsko-niemieckiego pojednania; przewodniczący Prymasowskiej Rady Społecznej (1981–1985); uczestnik obrad Okrągłego Stołu; senator RP (1989–1991).

  • 1902 / 124 lata
    Portret Władysława Reymonta pędzla Jacka Malczewskiego. Fot. PAP/Reprodukcja

    W „Tygodniku Ilustrowanym” opublikowano pierwszy odcinek powieści „Chłopi” Władysława Reymonta.

  • 1878 / 148 lat

    W Krakowie zmarł Józef Dietl, lekarz, pionier balneologii w Polsce, działacz społeczny i polityczny, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i jego rektor; poseł na galicyjski Sejm Krajowy (1861); w latach 1866–1875 prezydent Krakowa.

  • 1849 / 177 lat
    Aleksander Świętochowski. Źródło: CBN Polona

    W Stoczku Łukowskim na Podlasiu urodził się Aleksander Świętochowski, pisarz, publicysta, filozof i historyk, główny ideolog polskiego pozytywizmu.

  • 1654 / 372 lata

    W Perejasławiu Kozacy podpisali ugodę z Rosją, uznając zwierzchnictwo cara.

 

Rocznica

  • 1906-07-27

    Jerzy Giedroyc - książę z Maisons-Laffitte

    Książę z Maisons-Laffitte, redaktor, twórca „Kultury", polityk, wydawca, który wymykał się jednoznacznym ocenom. Jerzy Giedroyc sam o sobie mawiał, że ma umiejętność otaczania się ludźmi inteligentniejszymi od niego i lubi być szarą eminencją. Na mocy uchwały Senatu RP Giedroyc został jednym z patronów 2026 r.

    Zobacz rocznicę
MKiDN
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Wojskowe Biuro Historyczne
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • Ośrodek Karta
  • Biblioteka narodowa
  • Żydowski Instytut Historyczny
  • Ośrodek pamięć i Przyszłość
  • Polski Instytut Sztuki Filmowej
  • Filmoteka Szkolna
  • Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą  POLONIKA
  • Archiwum Akt Nowych

  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Magazyn Historyczny Mówią wieki