> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

10 STYCZNIA

  • 1966 / 60 lat
    Ignacy Oziewicz. Fot. CAW. Źródło: Wikimedia Commons

    W Gdyni zmarł płk Ignacy Oziewicz, w wojnie obronnej 1939 r. był dowódcą 29 Dywizji Piechoty, a w latach 1941–1942 zastępcą komendanta głównego Narodowej Organizacji Wojskowej. Nie zaakceptował decyzji o scaleniu z AK. W 1943 r. został aresztowany przez Niemców i osadzony w KL Auschwitz, zaś końca wojny doczekał w obozie we Flossenburgu. Do Polski wrócił w 1958 r.

  • 1951 / 75 lat
    Wiktor Zborowski. Fot. PAP/J. Turczyk

    W Warszawie urodził się Wiktor Zborowski, aktor, znany m.in. z roli Moryca Habera w „C.K. Dezerterach” Janusza Majewskiego oraz Longinusa Podbipięty w „Ogniem i mieczem” Jerzego Hoffmana.

  • 2017 / 9 lat

    W Warszawie zmarł Ryszard Parulski, szermierz i działacz sportowy, mistrz świata we florecie w 1961 r.

  • 2016 / 10 lat

    W Nowym Jorku zmarł David Bowie – brytyjski muzyk, aktor, performer, ikona mody, autor „Heroes”, „Young Americans” i „Let’s Dance”.

  • 2014 / 12 lat
    Zbigniew Messner. Fot. PAP/J. Morek

    W Warszawie zmarł Zbigniew Messner, ekonomista, polityk; profesor Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Katowicach, od 1975 do 1982 r. jej rektor; członek PZPR, premier PRL w latach 1985–1988.

  • 2009 / 17 lat
    Gen. Elżbieta Zawacka. Fot. PAP/W. Szabelski

    W Toruniu zmarła gen. Elżbieta Zawacka, kurierka i emisariuszka KG ZWZ-AK, jedyna kobieta wśród cichociemnych. Po wojnie więziona przez władze komunistyczne.

  • 2007 / 19 lat

    Sejm powołał Sławomira Skrzypka na prezesa Narodowego Banku Polskiego; zastąpił on na tym stanowisku prof. Leszka Balcerowicza.

  • 2003 / 23 lata

    Sejm powołał komisję śledczą w sprawie „afery Rywina”; jej przewodniczącym został Tomasz Nałęcz z Unii Pracy.

  • 1999 / 27 lat

    W Warszawie zmarł Juliusz Żuławski, pisarz, tłumacz, dwukrotny prezes polskiego PEN-Clubu, taternik.

  • 1998 / 28 lat

    W Słupsku po meczu koszykówki między Czarnymi Słupsk a AZS Zagas Koszalin doszło do kilkudniowych starć kibiców z policją. Ich bezpośrednią przyczyną była śmierć 14-letniego kibica Czarnych, Przemka Czai na skutek pobicia przez jednego z funkcjonariuszy.

  • 1994 / 32 lata

    Na szycie NATO w Brukseli przyjęto program „Partnerstwo dla pokoju”.

  • 1994 / 32 lata

    We Wrocławiu zmarł Stefan Inglot, historyk działacz ruchu spółdzielczego i ludowego.

  • 1993 / 33 lata
    Adam Aston. Źródło: CBN Polona

    W Londynie zmarł Adam Aston, właściwie Adolf Loewinsohn, aktor, wokalista; wykonawca piosenek „Warszawo, moja Warszawo”, „Ach, jak przyjemnie”, „Dlaczego właśnie dziś” i „Jak trudno zapomnieć”. 

  • 1993 / 33 lata
    Krzysztof Kieślowski. Fot. PAP/A. Rybczyński

    Premiera filmu „Niebieski” w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego, pierwszej części tryptyku „Trzy kolory”.

  • 1987 / 39 lat
    NZS. Fot. PAP/J. Ochoński

    W Warszawie zorganizowany został konspiracyjny II Zjazd Niezależnego Zrzeszenia Studentów (NZS).

  • 1987 / 39 lat
    Realizacja filmu „Przypadek” w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego (L), z udziałem aktora Bogusława Lindy (P). Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    Premiera filmu „Przypadek” w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego.

  • 1986 / 40 lat

    W Pradze zmarł Jaroslav Seifert, czeski poeta, sygnatariusz Karty 77, laureat Literackiej Nagrody Nobla w roku 1984.

  • 1982 / 44 lata
    Ludzie dzwonią z budek ulicznych, są to jednak „rozmowy kontrolowane”. 22.01.1982. Fot. PAP/CAF/M. Broniarek

    Stan wojenny: w całym kraju przywrócone zostały połączenia telefoniczne. Rozmowy oficjalnie podsłuchiwano, po wykręceniu numeru dzwoniący słyszał komunikat: „Rozmowa kontrolowana”.

  • 1976 / 50 lat
    Tomasz Bagiński. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Białymstoku urodził się Tomasz Bagiński, rysownik, animator, reżyser; w 2003 r. nominowany do Oscara w kategorii krótki film animowany za „Katedrę”; autor animacji o tematyce historycznej, m.in. „Animowanej historii Polski” i filmów na 600-lecie bitwy pod Grunwaldem.

  • 1972 / 54 lata

    W Radomiu urodził się Maciej Skorża, trener piłkarski, zdobywca trzech tytułów Mistrza Polski (dwukrotnie z Wisłą Kraków i raz z Lechem Poznań), i trzech Pucharów Polski.

  • 1971 / 55 lat
    Gabrielle Chanel. Źródło: Wikimedia Commons

    W Paryżu zmarła Coco Chanel (właśc. Gabrielle Bonheur Chanel), projektantka i kreatorka mody, autorka perfum „Chanel No. 5”, pomysłodawczyni fryzury „na pazia” i prostej sukienki tzw. „małej czarnej.

  • 1957 / 69 lat

    Rozkazem ministra obrony narodowej utworzona została Wojskowa Służba Wewnętrzna (WSW), w miejsce zlikwidowanego Głównego Zarządu Informacji.

  • 1953 / 73 lata
    Władysław Studnicki. Źródło: NAC

    W Londynie zmarł Władysław Studnicki, polityk, publicysta, działacz niepodległościowy, zesłany na Syberię przez władze carskie; przywódca proniemieckiego Klubu Państwowców Polskich (1916), członek Tymczasowej Rady Stanu (1917–1918); w okresie II RP związany z dziennikiem wileńskich konserwatystów „Słowo”; w czasie II wojny światowej zwolennik porozumienia z Niemcami.

  • 1951 / 75 lat

    W Rzymie zmarł Sincair Lewis, pisarz i dramaturg amerykański, laureat Literackiej Nagrody Nobla w 1931 roku. W roku 1950 odmówił przyjęcia Nagrody Pulitzera za powieść „Arrowsmith”.

  • 1946 / 80 lat
    ONZ. Fot. PAP/R. Pietruszka

    W Londynie otwarto pierwsze Zgromadzenie Ogólne ONZ – wzięły w nim udział delegacje 51 państw.

  • 1946 / 80 lat
    Mecz o Puchar Zdobywców Pucharów zespołów Legii Warszawa i AC Milan: Robert Gadocha (L). Warszawa, 10.1972. Fot. PAP/Bierut

    W Krakowie urodził się Robert Gadocha, piłkarz, w latach 70. jeden z najlepszych skrzydłowych świata; zdobył złoty medal olimpijski w Monachium (1972) i brązowy medal mistrzostw świata w RFN (1974); w drużynie narodowej zagrał 62 razy, strzelając 16 bramek; w latach 1967–1975 zawodnik Legii Warszawa, następnie m.in. FC Nantes.

  • 1945 / 81 lat
    Rod Stewart, fot. PAP/EPA/T. Christensen

    W Londynie urodził się Rod Stewart, jeden z najpopularniejszych wokalistów rockowych i popowych; do jego największych przebojów należą „You're in My Heart”, „Young Turks”, „Downtown Train”, „Angel”, „Sailing”, „Do Ya Think I'm Sexy”, „Tonight's the Night”, „Baby Jane”, „Rhythm of My Heart”, „Forever Young”.

  • 1942 / 84 lata
    Symbol Polski Walczącej. Fot. PAP/D. Kulaszewicz

    W okupowanej Warszawie zespoły Organizacji Małego Sabotażu „Wawer” zamazały ok. 250 tablic z niemieckimi nazwami ulic i rozrzuciły 40 tys. ulotek z tekstem noworocznego przemówienia prezydenta RP Władysława Raczkiewicza.

  • 1942 / 84 lata
    Grzegorz Kowalski. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie urodził się Grzegorz Kowalski, rzeźbiarz, performer, pedagog, eseista, krytyk sztuki.

  • 1940 / 86 lat

    Niemiecki Volksdeutscher Selbstschutz dokonał ostatniej masowej egzekucji w lesie Barbarka pod Toruniem. Od 28 października 1939 roku zamordowano tam 600–1200 przedstawicieli polskiej inteligencji oraz elit gospodarczych i politycznych z Torunia i okolic.

  • 1940 / 86 lat

    W Warszawie urodził się Maciej Rayzacher, aktor; w okresie PRL działacz Komitetu Obrony Robotników i KSS KOR; internowany w stanie wojennym.

  • 1940 / 86 lat

    W Koprzywnicy pod Sandomierzem urodził się Jan Pieszczachowicz, krytyk literacki, publicysta, animator życia krakowskiego literackiego w latach PRL.

  • 1929 / 97 lat

    W Stanisławowie urodził się Kazimierz Trampisz, piłkarz, trener, reprezentant Polski, uczestnik Igrzysk Olimpijskich w Helsinkach, dwukrotny mistrz Polski z Polonią Bytom.

  • 1927 / 99 lat

    W Berlinie odbyła się premiera filmu „Metropolis” w reżyserii Fritza Langa.

  • 1925 / 101 lat
    Florian Siwicki (w 1995 r.), fot. PAP/A. Urbanek

    Urodził się gen. Florian Siwicki, jeden z najbliższych współpracowników generała Jaruzelskiego, minister obrony (od 1983 r.), a w stanie wojennym członek Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego.

  • 1920 / 106 lat

    W Ciechanowie urodził się Tadeusz Jastrzębowski, aktor teatralny i filmowy, działacz społeczny, wieloletni członek władz Związku Artystów Scen Polskich.

  • 1919 / 107 lat
    Antoni Wiwulski. Źródło: CBN Polona

    W Wilnie zmarł Antoni Wiwulski, rzeźbiarz, architekt; twórca m.in. Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie i pomnika Trzech Krzyży w Wilnie.

  • 1919 / 107 lat

    Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wydał dekret o obowiązkowym ubezpieczeniu pracowników na wypadek choroby.

  • 1913 / 113 lat

    W Dubravce pod Bratysławą urodził się Gustav Husak, słowacki działacz komunistyczny; sekretarz generalny KC KPCz (1969–1987), prezydent Czechosłowacji w latach 1975–1989.

  • 1912 / 114 lat
    Wanda Żółkiewska. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie urodziła się Wanda Żółkiewska, pisarka, autorka książek dla dzieci i młodzieży, m.in. powieści „Ślady rysich pazurów” (1965).

  • 1907 / 119 lat

    W Warszawie urodził się Seweryn Pollak, filolog, poeta i tłumacz.

  • 1902 / 124 lata

    W Varese (Włochy) urodził się Leon Rzewuski, poeta i kompozytor, żołnierz kampanii 1939, autor muzyki m.in. do „Walczyka Warszawy” oraz „Tramwajem do Nowej Huty”.

  • 1899 / 127 lat
    Stanisław Przybyszewski. Fot. NAC

    Krakowskie czasopismo „Życie” opublikowało esej Stanisława Przybyszewskiego „Confiteor”, uznany wkrótce za manifest polskiego modernizmu.

  • 1892 / 134 lata
    Melchior Wańkowicz. 1963 r. Fot. PAP/CAF/S. Dąbrowiecki

    W Kałużycach k. Mińska urodził się Melchior Wańkowicz, mistrz szlacheckiej gawędy, klasyk reportażu, autor m.in. książek „Na tropach Smętka”, „Monte Cassino”, „Hubalczycy” i „Ziele na kraterze”.

  • 1868 / 158 lat
    Karol Szajnocha. Źródło: CBN Polona

    We Lwowie zmarł Karol Szajnocha, historyk, publicysta, pisarz, działacz niepodległościowy; autor m.in. dzieła „Jadwiga i Jagiełło”.

  • 1791 / 235 lat

    W Warszawie urodziła się Elżbieta Jaraczewska (z domu Krasińska), powieściopisarka, autorka umoralniających bajek dla dzieci.

  • 1765 / 261 lat

    Król Stanisław August powołał Komisje Menniczą, której zadaniem było wzniesienie mennicy królewskiej i opracowanie projektu nowego systemu monetarnego.

  • 1569 / 457 lat
    Zamek w Lublinie przed rokiem 1700. Źródło: CBN Polona

    Na zamku w Lublinie rozpoczęły się obrady sejmu koronnego poprzedzające zawarcie unii polsko-litewskiej.

 

Rocznica

  • 1970-12-17

    Czarny czwartek i inne zbrodnie Grudnia '70

    Do upadku PRL nikogo nie pociągnięto do odpowiedzialności karnej za masakrę z grudnia '70 na Wybrzeżu. W toczącym się później przez wiele lat procesie ukarani zostali jedynie wojskowi, ale nie polityczni zleceniodawcy.

    Zobacz rocznicę
MKiDN
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Wojskowe Biuro Historyczne
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • Ośrodek Karta
  • Biblioteka narodowa
  • Żydowski Instytut Historyczny
  • Ośrodek pamięć i Przyszłość
  • Polski Instytut Sztuki Filmowej
  • Filmoteka Szkolna
  • Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą  POLONIKA
  • Archiwum Akt Nowych

  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Magazyn Historyczny Mówią wieki