22 MARCA

• 1891 / 135 lat

  Urodził się Bogusław Miedziński, polityk i publicysta, zagorzały piłsudczyk, po zamachu majowym czołowa postać obozu sanacyjnego, szef Gazety Polskiej, wicemarszałek Sejmu i marszałek Senatu. Ostatnie 33 lata życia - od 1939 r. - spędził na emigracji.

• 1886 / 140 lat

  Urodził się Konrad Fiedler, w okresie międzywojennym współzałożyciel Towarzystwa Miłośników Miasta Bydgoszczy, działacz Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, członek władz Związku Dziennikarzy Polskich, zamordowany przez Niemców we wrześniu 1939 r. 

• 1786 / 240 lat

  Urodził się Joachim Lelewel, historyk, profesor Liceum Krzemienieckiego i uniwersytetów: Warszawskiego oraz Wileńskiego. W czasie Powstania Listopadowego prezes Towarzystwa Patriotycznego. Przypisuje się mu autorstwo hasła Za wolność waszą i naszą. Ostatnie 30 lat życia - od jesieni 1831 r. - spędził na emigracji. 

• 2014 / 12 lat

  Zmarł Zbigniew Wójcik, historyk, badacz dziejów XVI–XVII w.; żołnierz Armii Krajowej.

• 2010 / 16 lat

  We Wrocławiu zmarł Ignacy Rutkiewicz, dziennikarz, w latach 1982–1990 redaktor naczelny miesięcznika „Odra”, w latach 1990–94 prezes Polskiej Agencji Prasowej, prezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.

• 2005 / 21 lat

  W Chicago zmarł Edward Moskal, przedsiębiorca, prezes Kongresu Polonii Amerykańskiej w latach 1988–2005.

• 2003 / 23 lata

  W Warszawie zmarł Jakub Karpiński, socjolog, historyk, politolog, działacz opozycji antykomunistycznej, członek Towarzystwa Kursów Naukowych.

• 1999 / 27 lat

  Postała Fundacja ITAKA, organizacja pozarządowa zajmująca się poszukiwaniem osób zaginionych.

• 1995 / 31 lat

  Premiera filmu „Faustyna” w reżyserii Jerzego Łukaszewicza.

• 1991 / 35 lat

  Sejm przyjął ustawę „Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych”, tworząc ramy prawne dla rynku kapitałowego w Polsce.

• 1990 / 36 lat

  Sejm przyjął ustawę o likwidacji Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa-Książka-Ruch”.

• 1963 / 63 lata

  Premiera filmu Jerzego Passendorfera „Zerwany most”.

• 1962 / 64 lata

  W Warszawie urodziła się Katarzyna Figura, aktorka, gwiazda polskiego kina, znana m.in. z filmów „Pociąg do Hollywood”, „Kingsajz”, „Ajlawiu”, „Historie miłosne”, „Ubu król”, „Żurek”, „Panie Dulskie”.

• 1961 / 65 lat

  W Inowrocławiu urodził się Robert Janowski, piosenkarz, aktor, prezenter telewizyjny.

• 1957 / 69 lat

  W Warszawie urodził się Jacek Kaczmarski, poeta, pieśniarz, bard „Solidarności”, członek popularnego trio z Przemysławem Gintrowskim i Zbigniewem Łapińskim.

• 1957 / 69 lat

  Sejm zatwierdził dekret o przywróceniu nazwy miastu Katowice i województwu katowickiemu. Po śmierci Stalina w marcu 1953 r. Rada Państwa podjęła decyzję o przemianowaniu Katowic na Stalinogród.

• 1951 / 75 lat

  Sejm uchwalił ustawę o utworzeniu Wojskowej Akademii Technicznej oraz ustawę o utworzeniu Akademii Wojskowo-Politycznej. 

• 1951 / 75 lat

  W Nowym Jorku zmarł Henryk Floyar-Rajchman, działacz niepodległościowy, polityk, dyplomata, major Wojska Polskiego, członek rządów Leona Kozłowskiego i Walerego Sławka, współorganizator ewakuacji rezerw złota Banku Polskiego w 1939 roku.

• 1951 / 75 lat

  W Londynie zmarł gen. Tadeusz Ludwik Piskor, w latach 1926–1931 szef Sztabu Generalnego (od 1928 r. Sztabu Głównego). W czasie kampanii 1939 r. dowódca Armii „Lublin”, w połowie września podporządkowano mu również Armię „Kraków”.

• 1950 / 76 lat

  W Piotrkowie Trybunalskim urodził się Bogusław Wołoszański, dziennikarz, popularyzator historii, autor cyklu programów „Sensacje XX wieku”.

• 1947 / 79 lat

  W Warszawie urodził się Marek Bliziński, gitarzysta jazzowy, kompozytor; grał w zespołach m.in. Michała Urbaniaka, Jana Ptaszyna Wróblewskiego.

• 1947 / 79 lat

  W Warszawie ukazał się pierwszy numer „Słowa Powszechnego”, dziennika PAX.

• 1944 / 82 lata

  W Itzehoe (Niemcy) urodził się Jerzy Janeczek, aktor teatralny i filmowy, odtwórca roli Witii Pawlaka w serii filmów Sylwestra Chęcińskiego „Sami swoi”, „Nie ma mocnych”, „Kochaj albo rzuć”.

• 1940 / 86 lat

  Początek kilkudniowych zamieszek antyżydowskich na ulicach Warszawy; w czasie rozruchów inspirowanych przez Niemców rabowano żydowskie mieszkania, sklepy, bito przechodniów – Żydów.

• 1940 / 86 lat

  W Warszawie urodziła się Ewa Łętowska, prawniczka, specjalistka w zakresie prawa cywilnego, profesor Instytutu Nauk Prawnych PAN; rzecznik praw obywatelskich (1987–1992), sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego (1999–2002) oraz Trybunału Konstytucyjnego (2002–2011).

• 1933 / 93 lata

  W Dachau pod Monachium powstał pierwszy niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny; w ciągu 12 lat przez KL Dachau i jego podobozy przeszło łącznie ponad 200 tys. osób z całej okupowanej przez III Rzeszę Europy, w tym z Polski; do wyzwolenia obozu przez Amerykanów 29 kwietnia 1945 r. śmierć poniosło w nim – według danych muzeum Dachau – 41 500 osób.

• 1928 / 98 lat

  Rozporządzenie prezydenta RP o utworzeniu państwowego przedsiębiorstwa „Polska Poczta, Telegraf i Telefon”.

• 1925 / 101 lat

  W Łodzi odsłonięto Grób Nieznanego Żołnierza.

• 1925 / 101 lat

  W Krakowie urodziła się Marta Stebnicka, aktorka, piosenkarka, reżyserka, wykładowca krakowskiej PWST.

• 1925 / 101 lat

  W Nervi we Włoszech zmarł Julian Marchlewski, współorganizator SDKPiL (1893) i Związku Spartakusa w Niemczech (1916). Od 1918 r. w Rosji sowieckiej, jeden z założycieli Międzynarodówki Komunistycznej, w czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. przewodniczący Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski w Białymstoku.

• 1925 / 101 lat

  W Gniewie na Pomorzu urodził się Wojciech Ziembiński, działacz niepodległościowy, współzałożyciel Komitetu Obrony Robotników; od 1977 r. członek Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela;  w czasie stanu wojennego aresztowany; w 1983 r. założyciel Kongresu Solidarności Narodu, przekształconego w 1989 r. w Stronnictwo Wierności Rzeczypospolitej – KSN; inicjator i przewodniczący Rady Fundacji Poległym i Pomordowanym na Wschodzie.

• 1925 / 101 lat

  W Krakowie urodziła się Halina Mikołajska, aktorka teatralna i filmowa, pedagog, członek KSS KOR; znana m.in. z ról w filmach „Nikt nie woła”, „Drugi brzeg”, „Bilans kwartalny”; po 1976 represjonowana przez władze PRL, internowana w stanie wojennym.

• 1925 / 101 lat

  W Zakopanem uroczyście otwarta została Wielka Krokiew, największa skocznia narciarska w Polsce.

• 1915 / 111 lat

  I wojna światowa: Kapitulacja austriackiej załogi Twierdzy Przemyśl; do rosyjskiej niewoli dostało się 120 tys. żołnierzy.

• 1910 / 116 lat

  W Woli Duchackiej pod Krakowem urodził się Stefan Janus, pilot, major WP i podpułkownik RAF, dowódca 315 dywizjonu myśliwskiego i 1 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego (dywizjony 303, 316, 317), więzień Stalagu Luft III w Żaganiu.

• 1887 / 139 lat

  Władze carskie aresztowały w Wilnie Józefa Piłsudskiego, a następnie przewiozły go do twierdzy pietropawłowskiej w Petersburgu. Piłsudski w Wilnie związał się z konspiracyjną grupą, która współdziałała z frakcją terrorystyczną „Narodnej Woli”. Nie mając świadomości, iż planuje ona zamach na cara Aleksandra III, został zamieszany w jego przygotowanie.

• 1864 / 162 lata

  W Wilnie powieszony został przez władze carskie Konstanty „Kastuś” Kalinowski, jeden z przywódców Powstania Styczniowego, komisarz Rządu Narodowego na Litwę.

• 1609 / 417 lat

  W Krakowie urodził się przyszły król Polski Jan II Kazimierz Waza. 

• 1585 / 441 lat

  Urodził się Krzysztof Radziwiłł, od 1615 roku hetman polny litewski, od 1633 wojewoda wileński, od 1635 roku hetman wielki litewski, dowódca wojskowy w czasie wojen szwedzkich 1617–1629 oraz w wojnie smoleńskiej z Rosją.

• 1219 / 807 lat

  Zmarł Henryk Kietlicz, arcybiskup gnieźnieński od 1199 r.; zwolennik reform gregoriańskich i uniezależnienia Kościoła od władzy świeckiej.