8 LUTEGO

• 1951 / 75 lat

  W więzieniu na Mokotowie odbyła się egzekucja czterech skazanych przez warszawski sąd byłych członków dowództwa Okręgu Wileńskiego AK. Straceni zostali Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”, Antoni Olechnowicz, Henryk Borowski i Lucjan Minkiewicz.

• 2023 / 3 lata

  W Krakowie zmarł Mirosław Domińczyk, założyciel świętokrzyskiej „Solidarności”, uczestnik strajku w Stoczni Gdańskiej, współpracownik Komitetu Pomocy „Solidarności” w Nowym Jorku i amerykańskich związków zawodowych, organizator wsparcia dla podziemnej „S” w stanie wojennym.

• 2022 / 4 lata

  Minister Obrony Narodowej powołał Wojska Obrony Cyberprzestrzeni – specjalistyczny komponent polskich sił zbrojnych przeznaczony do walki informatycznej.

• 2010 / 16 lat

  W Warszawie zmarł prof. Krzysztof Skubiszewski, minister spraw zagranicznych RP w latach 1989–1993.

• 1995 / 31 lat

  We Fryburgu zmarł Józef Maria Bocheński, filozof, dominikanin, sowietolog; ochotnik w wojnie polsko-bolszewickiej i kampanii 1939 r., uczestnik bitwy pod Monte Cassino.

• 1987 / 39 lat

  W Inowrocławiu zmarła Bronisława Wajs-Papusza, poetka romska, której twórczość odkrył i spopularyzował Jerzy Ficowski; autorka tomików „Pieśni Papuszy”, „Lesie, mój ojcze”.

• 1982 / 44 lata

  Stan wojenny: wznowiono zajęcia na wyższych uczelniach.

• 1969 / 57 lat

  Zapadły wyroki w procesie oskarżonych o zorganizowanie i udział w protestach w Marcu` 68: Adam Michnik został skazany na trzy lata więzienia, Barbara Toruńczyk i Henryk Szlajfer – na dwa lata, a Wiktor Górny na 20 miesięcy.

• 1963 / 63 lata

  W Kłodzku urodziła Marta Klubowicz, aktorka; wystąpiła m.in. w filmach „Wakacje z Madonną”, „Rajska jabłoń”.

• 1958 / 68 lat

  W Krakowie zmarł Zbigniew Pronaszko, malarz, rzeźbiarz, scenograf; współzałożyciel grupy artystycznej Ekspresjoniści Polscy, która następnie została przemianowana na Formistów.

• 1957 / 69 lat

  W Nowym Jorku podpisano polsko-japoński układ o zakończeniu stanu wojny i nawiązaniu stosunków dyplomatycznych.

• 1954 / 72 lata

  W Warszawie zmarł Jan Maklakiewicz, kompozytor i dyrygent, a przed II wojną światową także organista w kościele Św. Krzyża w Warszawie. W 1945 r. został dyrektorem filharmonii w Krakowie, a w latach 1947-1948 zajmował to stanowisko w Filharmonii Narodowej. Był też wykładowcą w warszawskiej Wyższej Szkole Muzycznej.

• 1953 / 73 lata

  Opublikowana została rezolucja członków krakowskiego oddziału Związku Literatów Polskich potępiająca księży krakowskiej kurii oskarżonych przez władze komunistyczne o szpiegostwo i skazanych w procesie przed Wojskowym Sądem Rejonowym; rezolucję podpisało 53 sygnatariuszy, wśród nich Jan Błoński, Sławomir Mrożek i Wisława Szymborska.

• 1945 / 81 lat

  Wojska 1. Frontu Ukraińskiego pod dowództwem marsz. Iwana Koniewa rozpoczęły tzw. operację dolnośląską.

• 1940 / 86 lat

  Ukazało się niemieckie zarządzenie dotyczące utworzenia w Łodzi getta.

• 1940 / 86 lat

  W Wilnie urodził się Bohdan Paczyński, astronom i astrofizyk; w swoich badaniach zajmował się głównie teorią ewolucji gwiazd; profesor Princeton University w Stanach Zjednoczonych.

• 1940 / 86 lat

  Na skutek nacisków międzynarodowych władze niemieckie zwolniły z obozów koncentracyjnych 102 profesorów i wykładowców krakowskich uczelni aresztowanych w listopadzie 1939 r. w ramach Sonderaktion Krakau.

• 1935 / 91 lat

  Premiera filmu „Antek policmajster” w reżyserii Michała Waszyńskiego.

• 1932 / 94 lata

  Opatentowano pistolet Vis.

• 1931 / 95 lat

  W Łodzi urodził się Tadeusz Woźniakowski, śpiewak operetkowy, aktor, piosenkarz, kompozytor. 

• 1931 / 95 lat

  W Bydgoszczy urodził się Bohdan Butenko, plastyk, grafik, ilustrator książek dla dzieci, autor komiksów.

• 1930 / 96 lat

  W Łodzi urodziła się Barbara Hesse-Bukowska, pianistka, pedagog, laureatka II nagrody na Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina w 1949 roku.

• 1923 / 103 lata

  Archimandryta Smaragd zabił głowę Kościoła prawosławnego w Polsce arcybiskupa Jerzego „za uległość wobec Polski”.

• 1922 / 104 lata

  W Warszawie urodził się Tadeusz Gajcy, poeta, dramatopisarz, prozaik, współzałożyciel i redaktor konspiracyjnego pisma „Sztuka i Naród”; żołnierz AK, zginął w Powstaniu Warszawskim.

• 1920 / 106 lat

  W Wolnym Mieście Gdańsku Maciej Biesiadecki został pierwszym komisarzem generalnym RP.

• 1919 / 107 lat

  Dekret Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego o powstaniu Pocztowej Kasy Oszczędności.

• 1909 / 117 lat

  W Tatrach, w lawinie schodzącej z Kościelca, zginął Mieczysław Karłowicz, kompozytor, dyrygent, autor poematów symfonicznych i pieśni na głos i fortepian.

• 1902 / 124 lata

  W Odessie urodziła się Zofia Solarzowa (z domu Michałowska), działaczka społeczna i ludowa, organizatorka uniwersytetów ludowych.

• 1897 / 129 lat

  W Czchowie w powiecie brzeskim urodził się Stanisław Milski, aktor teatralny i filmowy, znany m.in. z ról w filmach „Tajemnica dzikiego szybu”, „Popiół i diament”, „Szatan z siódmej klasy”, „Gdzie jest generał”.

• 1888 / 138 lat

  We Włocławku urodził się Jan Nagórski, pilot, lotnik polarny, inżynier.

• 1876 / 150 lat

  W Rzeszowie urodził się Jan August Kisielewski, satyryk, dramatopisarz, krytyk teatralny; twórca Młodej Polski; zasłynął jako autor „Karykatur”, „W sieci”.

• 1867 / 159 lat

  W wyniku przeprowadzonej reformy konstytucyjnej ustanowiona została dualistyczna monarchia Austro-Węgier.

• 1863 / 163 lata

  W Petersburgu zawarty został rosyjsko-pruski układ dotyczący współpracy obu państw w zwalczaniu powstania w Królestwie Polskim, tzw. Konwencja Alvenslebena.

• 1860 / 166 lat

  W Dębłowie koło Gniezna urodził się Wojciech Trąmpczyński, prawnik, polityk związany z Narodową Demokracją, poseł na sejm pruski i do parlamentu niemieckiego. W II RP marszałek Sejmu (1919–1922) i marszałek Senatu (1922–1927).

• 1813 / 213 lat

  Wojska rosyjskie zajęły Warszawę. 

• 1813 / 213 lat

  W Dubnie na Wołyniu zmarł Tadeusz Czacki, uczony, współzałożyciel Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie, założyciel Liceum Krzemienieckiego.

• 1787 / 239 lat

  W Żebraku w powiecie łukowskim urodził się Jan Zygmunt Skrzynecki, generał, naczelny wódz w Powstaniu Listopadowym.

• 1512 / 514 lat

  W katedrze wawelskiej odbył się ślub króla Zygmunta I z węgierską księżniczką Barbarą Zapolyą.

• 1454 / 572 lata

  Komtur krzyżacki Albrecht Kelb poddał zamek w Toruniu oblegającym go mieszczanom, którzy zagrozili zburzeniem warowni. 

• 1296 / 730 lat

  W pobliżu Rogoźna zamordowany został król Polski Przemysł II.