> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

21 STYCZNIA

  • 1931 / 95 lat
    Lechosław Goździk podczas wiecu na Żeraniu. 10.1956. Fot. PAP/CAF/H. Grzęda

    Urodził się Lechosław Goździk, I sekretarz Komitetu Zakładowego PZPR w Fabryce Samochodów Osobowych na Żeraniu w Warszawie, legendarny przywódca robotników tych zakładów w październiku 1956 r.

  • 2021 / 5 lat
    Erwin Sówka. Fot. PAP/Andrzej Grygiel

    W Katowicach zmarł Erwin Sówka, górnik, malarz prymitywista, współtwórca grupy janowskiej, malarz krajobrazów katowickich dzielnic - Nikiszowca i Janowa.

  • 2016 / 10 lat
    Bogusław Kaczyński. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Warszawie zmarł Bogusław Kaczyński – popularyzator opery, operetki i muzyki poważnej w Polsce, krytyk i publicysta muzyczny, konferansjer, teoretyk muzyki i pianista.

  • 2012 / 14 lat
    Irena Jarocka podczas występu na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej. 1973 r. Fot. PAP/CAF/S. Kraszewski

    W Warszawie zmarła Irena Jarocka, piosenkarka, wykonawczyni przebojów „Motylem jestem”, „Kocha się raz”, „Odpływają kawiarenki”, „Wymyśliłam Cię”.

  • 1989 / 37 lat
    Ksiądz Stefan Niedzielak. Fot. PAP/L. Wdowiński

    Na plebanii kościoła św. Karola Boromeusza w Warszawie odnaleziono zwłoki zamordowanego księdza Stefana Niedzielaka – związanego z opozycją, byłego kapelana Armii Krajowej. Sprawcy zbrodni pozostali nieznani.

  • 1985 / 41 lat

    Premiera filmu „Ręce do góry” w reżyserii Jerzego Skolimowskiego.

  • 1985 / 41 lat

    Andrzej Czok i Jerzy Kukuczka dokonali pierwszego zimowego wejścia na Dhaulagiri (8167 m) w Himalajach.

  • 1981 / 45 lat
    Strajk studentów Uniwersytetu Łódzkiego. Łódź, 31.01.1981. Fot. PAP/CAF/A. Zbraniecki

    W Łodzi rozpoczął się strajk studentów spowodowany odmową rejestracji Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Zakończył się 17 lutego po rejestracji NZS.

  • 1975 / 51 lat

    Premiera filmu „Bilans kwartalny” w reżyserii Krzysztofa Zanussiego.

  • 1963 / 63 lata
    Stanisław Grzesiuk. Źródło: Wikimedia Commons

    W Warszawie zmarł Stanisław Grzesiuk, pisarz, pieśniarz, „bard z Czerniakowa”; w czasie II wojny światowej więzień niemieckich obozów koncentracyjnych Dachau i Mauthausen-Gusen; autor książek „Boso, ale w ostrogach”, „Pięć lat kacetu”, „Na marginesie życia”.

  • 1960 / 66 lat

    W Krakowie urodził się Jacek Wójcicki, aktor, piosenkarz, związany z Piwnicą pod Baranami.

  • 1959 / 67 lat
    Stanisław Młodożeniec. 1937 r. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Stanisław Młodożeniec, poeta, prozaik, współtwórca polskiego futuryzmu.

  • 1955 / 71 lat

    Symboliczny początek końca stalinizmu w Polsce - kierownictwo PZPR podczas obrad III plenum Komitetu Centralnego zaapelowało o powrót do leninowskich zasad. W praktyce oznaczało to atak na nadużycia Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego

  • 1953 / 73 lata
    Proces księży krakowskiej Kurii Metropolitarnej, na czele z ks. Józefem Lelito. 1953 r. Fot. PAP/CAF/Z. Wdowiński

    W Krakowie rozpoczął się tzw. proces krakowskiej Kurii Metropolitarnej, w którym na ławie oskarżonych zasiadło siedem osób, w tym czterech księży, oskarżonych przez władze komunistyczne m.in. o szpiegostwo; zapadły trzy wyroki śmierci i kary długoletniego więzienia; po kilku miesiącach Rada Państwa zamieniła kary śmierci na kary dożywotniego więzienia.

  • 1947 / 79 lat
    Bogusław Mec. Fot. PAP/T. Gzell

    W Tomaszowie Mazowieckim urodził się Bogusław Mec, piosenkarz, kompozytor, artysta plastyk; do jego największych przebojów należą piosenki „Jej portret”, „Na pozór”, „Z wielkiej nieśmiałości”, „Mały, biały pies”.

  • 1940 / 86 lat

    W nocy z 21 na 22 stycznia na Podolu w okupowanym przez ZSRS Czortkowie wybuchło antysowieckie powstanie; jego uczestnicy po opanowaniu miasta zamierzali przedostać się do Rumunii.

  • 1939 / 87 lat
    Anna Polony. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Krakowie urodziła się Anna Polony, aktorka teatralna i filmowa, reżyser, przez wiele lat związana z krakowskim Starym Teatrem; pedagog Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie; znana m.in. z roli Anieli Dulskiej w filmie Andrzeja Wajdy „Z biegiem lat, z biegiem dni”.

  • 1937 / 89 lat
    Tola Mankiewiczówna w jednej ze scen filmu „Pani minister tańczy”. Fot. NAC

    Premiera filmu „Pani minister tańczy” w reżyserii Juliusza Gardana.

  • 1927 / 99 lat

    W Wilnie urodził się Tadeusz Łepkowski, historyk, badacz dziejów Ameryki Łacińskiej i historii Polski XVIII-XIX wieku.

  • 1924 / 102 lata
    Włodzimierz Lenin. Fot. PAP/CAF

    Zmarł Władimir Iljicz Lenin, twórca partii bolszewickiej w Rosji i organizator zbrojnego przewrotu (tzw. Wielkiej Socjalistycznej Rewolucji Październikowej). Pierwszy przywódca ZSRR (pod koniec życia z powodu choroby zastąpił go Stalin). Stworzył podwaliny totalitarnego, opartego na masowych represjach systemu.

  • 1923 / 103 lata
    I Zjazd Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego. Fot. NAC

    Odbyło się zebranie organizacyjne Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, organizacji oświatowej związanej z Polską Partią Socjalistyczną. Przewodniczyli mu działacze niepodległościowi senator Bolesław Limanowski i poseł Ignacy Daszyński.

  • 1919 / 107 lat
    Weterani Powstania Styczniowego - od lewej: Wiktor Malewski, Mamert Wandali, Antoni Suss, Walenty Milczarski. 08.1939. Fot. NAC

    Rozkaz Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego o zaliczeniu do szeregów Wojska Polskiego wszystkich weteranów Powstania Styczniowego.

  • 1912 / 114 lat
    Alfred Szklarski. Fot. PAP/ADM/CAF/D. Rago

    W Chicago urodził się Alfred Szklarski, pisarz, autor m.in. cyklu powieści przygodowych dla młodzieży o Tomku Wilmowskim.

  • 1905 / 121 lat
    Wanda Wasilewska. Fot. PAP/CAF/archiwum

    Urodziła się Wanda Wasilewska, czołowa działaczka polskiego obozu komunistycznego (na przekór rodzinnej tradycji, bo jej ojciec – socjalista był bliskim współpracownikiem Józefa Piłsudskiego). Zagorzała stalinistka, w stopniu pułkownika agitatorka w Armii Czerwonej. Współtwórczyni armii Berlinga i PKWN. Po wojnie postanowiła nie wracać do Polski, zasiadała w Radzie Najwyższej ZSRR (fasadowym parlamencie).

  • 1901 / 125 lat
    Janusz Meissner. Fot. NAC

    W Warszawie urodził się Janusz Meissner, pilot, pisarz, autor książek o tematyce lotniczej.

  • 1882 / 144 lata
    Gen. Włodzimierz Zagórski. Fot. NAC

    W Saint-Martin-Lautosque we Francji urodził się Włodzimierz Zagórski, szef sztabu Komendy Legionów Polskich, generał WP; w czasie zamachu majowego stał po stronie rządu; aresztowany 15 maja 1926 r.; po zwolnieniu z więzienia w 1927 r. zaginął w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach.

  • 1874 / 152 lata
    Wincenty Witos. Źródło: CBN Polona

    W Wierzchosławicach koło Tarnowa urodził się Wincenty Witos, przywódca ruchu ludowego, trzykrotny premier II RP, jeden z przywódców Centrolewu, więzień brzeski.

  • 1871 / 155 lat
    Gen. Józef Hauke-Bosak. Źródło: CBN Polona

    Walcząc po stronie Francji w wojnie z Prusami zginął gen. Józef Hauke-Bosak; w czasie Powstania Styczniowego naczelnik sił zbrojnych województw krakowskiego i sandomierskiego.

  • 1870 / 156 lat

    W Paryżu zmarł Aleksander Hercen, rosyjski pisarz, myśliciel, działacz polityczny i społeczny, wydawca słynnego pisma rewolucyjnego „Kołokoł” („Dzwon”), współorganizator tajnej organizacji rewolucyjnej Ziemla i Wola; orędownik sprawy polskiej w okresie Powstania Styczniowego.

  • 1850 / 176 lat

    W Maluszynie koło Radomska urodził się Józef Ostrowski, ziemianin, członek Stronnictwa Polityki Realnej; poseł do rosyjskiej Dumy (1906–1910); w latach 1917–1918 w składzie Rady Regencyjnej.

  • 1793 / 233 lata

    W Paryżu został zgilotynowany obalony kilka miesięcy wcześniej król Ludwik XVI. Był to jeden z ważniejszych momentów Rewolucji Francuskiej

 

Rocznica

  • 1906-07-27

    Jerzy Giedroyc - książę z Maisons-Laffitte

    Książę z Maisons-Laffitte, redaktor, twórca „Kultury", polityk, wydawca, który wymykał się jednoznacznym ocenom. Jerzy Giedroyc sam o sobie mawiał, że ma umiejętność otaczania się ludźmi inteligentniejszymi od niego i lubi być szarą eminencją. Na mocy uchwały Senatu RP Giedroyc został jednym z patronów 2026 r.

    Zobacz rocznicę
MKiDN
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Wojskowe Biuro Historyczne
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • Ośrodek Karta
  • Biblioteka narodowa
  • Żydowski Instytut Historyczny
  • Ośrodek pamięć i Przyszłość
  • Polski Instytut Sztuki Filmowej
  • Filmoteka Szkolna
  • Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą  POLONIKA
  • Archiwum Akt Nowych

  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Magazyn Historyczny Mówią wieki