> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

14 października

  • Łukasz Ciepliński. Źródło: IPN

    Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego ogłosił wyroki w procesie IV Zarządu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Dowódca WiN ppłk Łukasz Ciepliński „Pług” oraz jego współpracownicy zostali skazani na karę śmierci wykonaną 1 marca 1951 r. 1 marca jest obchodzony jako święto państwowe – Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych.

  • Thomas Toivi Blatt, b. więzień niemieckiego obozu zagłady w Sobiborze, autor książki "Ucieczka z Sobiboru". 2010 r. Fot. PAP/T. Gzell
  • Bohdan Butenko. Fot. PAP/R. Pietruszka

    Zmarł grafik i ilustrator Bohdan Butenko, autor komiksów i książek, twórca scenografii dla Kabaretu Starszych Panów, projektant lalek i dekoracji do teatrów lalkowych.

  • W Moskwie odsłonięto pierwszy w Rosji pomnik Jana Pawła II. Wykonany z brązu monument przedstawiający polskiego papieża stanął w atrium Wszechrosyjskiej Państwowej Biblioteki Literatury Obcej.

  • Teren b. niemieckiego obozu zagłady w Sobiborze. Fot. PAP/P. Wierzchowski

    Powstało Muzeum Byłego Obozu Zagłady w Sobiborze.

  • Naczelny archiwista państwowy Rosji Rudolf Pichoja przekazał prezydentowi RP Lechowi Wałęsie kopie dokumentów dotyczących zbrodni katyńskiej; w środku  Czesław Miłosz. Warszawa 14.10.1992. Fot. PAP/J. Mazur

    Na polecenie prezydenta Rosji Borysa Jelcyna zostały opublikowane i przekazane Polsce dokumenty z kremlowskich archiwów, obarczające odpowiedzialnością za zbrodnię katyńską przywódców ZSRS: Józefa Stalina oraz jego towarzyszy z Politbiura KC WKP(b) – Ławrientija Berię, Wiaczesława Mołotowa, Klimenta Woroszyłowa, Anastasa Mikojana, Michaiła Kalinina i Łazara Kaganowicza.

  • Elżbieta Barszczewska. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie zmarła Elżbieta Barszczewska, aktorka, w okresie międzywojennym wystąpiła m.in. w filmach „Trędowata”, „Znachor”, „Profesor Wilczur”, „Dziewczęta z Nowolipek” i „Granica”; po wojnie związana z Teatrem Polskim w Warszawie.

  • Początek wizyty we Francji delegacji NSZZ „Solidarność” z Lechem Wałęsą na czele.

  • Premiera filmu „Struktura kryształu” w reżyserii Krzysztofa Zanussiego.

  • W Tarnowie urodził się Andrzej Zieliński, aktor.

  • Zmarł prof. Zygmunt Wojciechowski, historyk, założyciel i dyrektor Instytutu Zachodniego w Poznaniu.

  • W Herrlingen niedaleko Ulm niemiecki feldmarszałek Erwin Rommel, jeden z uczestników spisku na życie Adolfa Hitlera w lipcu 1944 r., po przedstawieniu mu dowodów potwierdzających jego związek z zamachem na przywódcę III Rzeszy, popełnił samobójstwo; Rommel był dowódcą Afrika Korps (1941–1943), a w latach 1943–1944 dowodził niemieckimi wojskami we Włoszech i Francji.

  • Roman Szuchewycz, głównodowodzący UPA. Źródło: Wikimedia Commons

    Powstała Ukraińska Powstańcza Armia, zbrojna formacja banderowskiej frakcji Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN-B); podczas II wojny światowej walczyła przeciwko Niemcom i ZSRS; od wiosny 1943 r. prowadziła działania zbrojne przeciwko polskiej ludności Wołynia, Polesia i Galicji Wschodniej, zmierzające do jej całkowitego usunięcia z tych terenów – zdaniem polskich historyków ukraińscy nacjonaliści zamordowali wówczas ok. 100 tys. Polaków.

  • Aleksander Prystor. Fot. NAC

    W Moskwie w sowieckim więzieniu na Butyrkach zmarł Aleksander Prystor, jeden z czołowych polityków obozu piłsudczykowskiego, premier w latach 1931–33, poseł, senator, w latach 1935–38 marszałek Senatu.

  • W bazie Royal Navy w Scapa Flow niemiecki okręt podwodny „U 47” zatopił pancernik HMS „Royal Oak”; w wyniku ataku zginęło 833 brytyjskich marynarzy.

  • Barbara Sass. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Łodzi urodziła się Barbara Sass, reżyserka, scenarzystka; autorka filmów „Krzyk”, „Dziewczęta z Nowolipek”, „Historia niemoralna”, „Pajęczarki”, „Pokuszenie”, „W imieniu diabła”.

  • Bogusław Sochnacki. Fot. PAP/W. Rozmysłowicz

    W Katowicach urodził się Bogusław Sochnacki, aktor, pedagog, związany z Teatrem im. Stefana Jaracza w Łodzi i łódzkim Teatrem Nowym; wystąpił m.in. w filmach „Pogrzeb kartofla”, „Jeszcze tylko ten las”, a także w serialach „Noce i dnie” oraz „Królowa Bona”.

  • W Poznaniu urodził się Conrad Drzewiecki, tancerz i choreograf.

  • Józef Garliński. Fot. PAP/J. Mazur

    W Kijowie urodził się Józef Garliński, oficer Komendy Głównej AK, więzień KL Auschwitz, długoletni prezes Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie, historyk, działacz emigracyjny.

  • Gen. Dwight Eisenhower (L) i gen. Stanisław Maczek. 1944 r. Fot. CAW. Źródło: Wikimedia Commons

    W Denison w stanie Teksas urodził się Dwight Eisenhower, w czasie II wojny światowej naczelny dowódca Sprzymierzonych Sił Ekspedycyjnych w Europie (1943–1945); szef sztabu armii amerykańskiej (1945–1948); naczelny dowódca wojsk NATO w Europie (1951–1952); prezydent USA w latach 1953–1961. 

  • Stefan Żeromski. Fot. PAP/Reprodukcja

    W Strawczynie koło Kielc urodził się Stefan Żeromski, wybitny pisarz, publicysta, autor powieści „Popioły”, „Syzyfowe prace”, „Wierna rzeka” oraz „Przedwiośnie”.

  • Władze rosyjskie wprowadziły stan wojenny na terytorium Królestwa Polskiego.

  • W Surochowie w powiecie jarosławskim urodził się Kazimierz Badeni, konserwatysta, namiestnik Galicji w latach 1888–1895. Od 1895 do 1897 r. premier i minister spraw wewnętrznych Austro-Węgier.

  • Wojny napoleońskie: W Schoenbrunn podpisany został traktat pokojowy pomiędzy Francją a Austrią; na jego mocy do Księstwa Warszawskiego włączone zostały ziemie III zaboru austriackiego, jako departamenty: krakowski, radomski, lubelski i siedlecki.

  • Hugo Kołłątaj. Źródło: CBN Polona

    Sejm powołał Komisję Edukacji Narodowej, pierwsze w Europie ministerstwo oświaty.

  • W czasie obrad Sejmu w Warszawie na polecenie rosyjskiego ambasadora Nikołaja Repnina porwani zostali przez żołnierzy carskich i wywiezieni do Rosji przywódcy konfederacji radomskiej: biskup krakowski Kajetan Sołtyk, biskup kijowski Józef Andrzej Załuski oraz hetman polny koronny Wacław Rzewuski i jego syn Seweryn.

  • W Poznaniu urodził się książę wielkopolski i krakowski, przyszły król Polski Przemysł II.