> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz dat

1955

  • Tadeusz Bradecki. Fot. PAP/A. Grygiel

    W Zabrzu urodził się Tadeusz Bradecki, aktor, reżyser teatralny; dyrektor naczelny i artystyczny Starego Teatru w Krakowie (1990-1996); w 2007 r. objął funkcję dyrektora artystycznego Teatru Śląskiego w Katowicach.

  • W Bielsku-Białej urodziła się Jolanta Januchta, lekkoatletka, biegaczka średniodystansowa, wielokrotna mistrzyni Polski, medalistka mistrzostw Europy.

  • W Siemianowicach Śląskich urodził się Henryk Średnicki, bokser, złoty medalista mistrzostw świata (1978) i Europy (1977, 1979).

  • Kadr z filmu „Pokolenie” - aktorzy Tadeusz Łomnicki i Ryszard Kotys. Fot. PAP/CAF

    Premiera filmu "Pokolenie", reżyserskiego debiutu Andrzeja Wajdy.

  • W Częstochowie urodził się Jan Pospieszalski, muzyk zespołów Czerwone Gitary, Woo Boo Doo i Voo Voo, dziennikarz telewizyjny.

  • W Tczewie urodziła się Teresa Piotrowska, polityk, w latach 2014-15 minister spraw wewnętrznych.

  • Piotr Machalica. Fot. PAP/B. Zborowski

    W Pszczynie urodził się Piotr Machalica, aktor, związany z Teatrem Powszechnym w Warszawie, wykonawca piosenki aktorskiej; wystąpił m.in. w filmach „1968. Szczęśliwego Nowego Roku”, „Zabij mnie glino”, „Sztuka kochania”, „Szamanka”, „Dzień świra”, a także serialu „Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy”.

  • W Warszawie zmarła Ludwika Wawrzyńska, nauczycielka, która z pożaru w baraku mieszkalnym przy ul. Włościańskiej w Warszawie uratowała czworo dzieci.

  • W Warszawie rozpoczął się V Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.

  • Tomasz Stockinger. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Warszawie urodził się Tomasz Stockinger, aktor, znany m.in. z ról w filmach „Sto koni do stu brzegów”, „Znachor”, „Lata dwudzieste, lata trzydzieste…” oraz roli doktora Lubicza w serialu „Klan”.

  • W Lorette we Francji urodził się Alain Prost, kierowca wyścigowy, czterokrotny mistrz świata Formuły 1.

  • W Krakowie urodziła się Martyna Jakubowicz, wokalistka folkowo-bluesowa, kompozytorka, autorka przebojów „W domach z betonu”, „Wielka fala”, „Kiedy będę starą kobietą”, „Kołysanka dla Misiaków”.

  • W Krakowie urodził się Andrzej Hudziak, aktor, związany ze Starym Teatrem w Krakowie; wystąpił m.in. w filmie Andrzeja Barańskiego „Parę osób, mały czas”, w którym zagrał rolę poety Mirona Białoszewskiego.

  • Polska została członkiem Unii Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA).

  • W Siedlcach urodziła się Jolanta Żółkowska, aktorka, znana m.in. z roli Basi w serialu „Dom” Jana Łomnickiego.

  • W Rybniku urodził się Józef Pinior, polityk, działacz opozycji demokratycznej i podziemnej Solidarności, autor operacji ukrycia przed władzami komunistycznymi 80 milionów złotych należących do dolnośląskiej Solidarności, senator RP, eurodeputowany.

  • Juliusz Machulski. Fot.PAP/S.Leszczyński

    W Olsztynie urodził się Juliusz Machulski, reżyser, scenarzysta, producent filmowy; autor filmów „Vabank”, „Vabank II, czyli riposta”, „Seksmisja”, „Kingsajz”, „Deja vu”, „Szwadron”, „Killer” i „Vinci”.

  • Janina Ochojska. Fot. PAP/M. Obara

    W Gdańsku urodziła się Janina Ochojska, założycielka i szefowa Polskiej Akcji Humanitarnej.

  • Adam Harasiewicz zwyciężył w V Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina.

  • W Warszawie w PKiN rozpoczął działalność Pałac Młodzieży.

  • Jan Borysewicz. Fot. PAP/S. Leszczyński

    We Wrocławiu urodził się Jan Borysewicz, lider zespołu Lady Pank, kompozytor, gitarzysta, wokalista i autor tekstów.

  • W Białymstoku zmarł arcybiskup Romuald Jałbrzykowski.

  • Izabela Trojanowska. Fot./S. Leszczyński

    W Olsztynie urodziła się Izabela Trojanowska, piosenkarka, aktorka.

  • Tadeusz Słobodzianek. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Jenisejsku urodził się Tadeusz Słobodzianek, dramatopisarz, reżyser, krytyk teatralny; współzałożyciel Towarzystwa Wierszalin-Teatr; autor m.in. dramatów „Car Mikołaj”, „Turlajgroszek”, „Prorok Ilja”, „Merlin. Inna historia”, „Sen pluskwy” i „Nasza klasa”; od 2012 r. dyrektor warszawskiego Teatru Dramatycznego.

  • W Nowym Jorku zmarł Stanisław Sielański, aktor, artysta kabaretowy; wystąpił m.in. w filmach „Manewry miłosne”, „Pan Twardowski”, „Dorożkarz nr 13”, „Książątko”, „Trójka hultajska”, „Królowa przedmieścia” i „Szczęśliwa trzynastka”.

  • Powstało Centralne Archiwum Filmowe; przemianowane  w 1970 r. na Filmotekę Polską, w 1987 r. na Filmotekę Narodową.

  • Powstał Zespół Filmowy „Kadr”.

  • Weszły w życie Układy Paryskie; zgodnie z ich postanowieniami zniesiony został status okupacyjny RFN, która uzyskała suwerenność oraz została zaproszona do NATO; utworzono także Unię Zachodnioeuropejską (UZE) – organizację polityczno-obronną.

  • Kazimierz Wajda. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Kazimierz Wajda, aktor radiowy i filmowy, odtwórca roli Szczepcia – jednego z lwowskich batiarów w filmach „Włóczęgi” i „Będzie lepiej”.

  • Premiera filmu „Godziny nadziei” w reżyserii Jana Rybkowskiego.

  • W Wielopolu Skrzyńskim podczas wyświetlania filmu przez objazdowe kino w szkolnym baraku wybuchł pożar, w wyniku którego zginęło 56 osób, w większości młodzież i dzieci.

  • Konferencja podpisania Układu Warszawskiego: marszałek Iwan Koniew (L), marszałek Konstanty Rokossowski (C) i minister obrony ZSRS marszałek Giergij Żukow (P). Warszawa, 1955 r. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie przywódcy Albanii, Bułgarii, Czechosłowacji, NRD, Polski, Rumunii, Węgier i ZSRS podpisali sojusz polityczno-wojskowy, określany jako Układ Warszawski. Państwa wchodzące w jego skład były całkowicie podporządkowane Związkowi Sowieckiemu, zarówno pod względem politycznym, jak i militarnym.

  • W Kołczygłowach w okolicach Bytowa urodził się Czesław Lang, kolarz, wicemistrz olimpijski z Moskwy (1980), srebrny i brązowy medalista mistrzostw świata w jeździe drużynowej na czas; organizator Tour de Pologne.

  • Tadeusz Sygietyński. Fot. PAP/CAF/S. Dąbrowiecki

    W Warszawie zmarł Tadeusz Sygietyński, kompozytor, dyrygent, założyciel i wieloletni dyrektor Państwowego Zespołu Pieśni i Tańca „Mazowsze”.

  • W Zębie niedaleko Poronina urodził się Józef Łuszczek, narciarz; w 1978 r. podczas mistrzostw świata w narciarstwie klasycznym w Lahti zdobył złoty medal w biegu na 15 km i brązowy medal na dystansie 30 km; pierwszy Polak, który został mistrzem świata w biegach narciarskich.

  • Zbigniew Preisner. Fot. PAP/T. Gzell

    W Bielsku-Białej urodził się Zbigniew Preisner, kompozytor muzyki filmowej oraz teatralnej; współpracował z Krzysztofem Kieślowskim, dla którego stworzył muzykę do większości filmów, m.in. do „Podwójnego życia Weroniki”.

  • W Warszawie urodziła się Magdalena Wołłejko, aktorka, wystąpiła m.in. w filmach „Chłopi”, „Akcja pod Arsenałem”, „Pensja pani Latter” i „Kobieta w kapeluszu”.

  • Powołano Instytut Badań Jądrowych.

  • Dorota Kamińska. Fot. PAP/StrefaGwiazd/S. Leszczyński

    W Warszawie urodziła się Dorota Kamińska, aktorka, przez wiele lat związana z warszawskim Teatrem Studio; wystąpiła w filmach „Karate po polsku”, „Och, Karol’, „Pręgi”, znana również seriali „Fala zbrodni” i „Fitness Club”.

  • W Gdyni powołano Wyższą Szkołę Marynarki Wojennej.

  • W Katowicach urodził się Piotr Szmitke, malarz, rzeźbiarz, scenograf, reżyser, kompozytor i dramaturg.

  • Aleksander Zelwerowicz. Fot. PAP

    W Warszawie zmarł Aleksander Zelwerowicz, aktor, reżyser teatralny, pedagog; związany przez wiele lat z Teatrem Polskim w Warszawie; zagrał m.in. w filmach „Rok 1863”, „Księżna Łowicka”, „Serce matki”; dyrektor teatrów w Łodzi, Warszawie i w Wilnie.

  • Pomnik Czynu Powstańczego. Fot. PAP/CAF/R. Okoński

    Na Górze św. Anny odsłonięto Pomnik Czynu Powstańczego, zaprojektowany przez Xawerego Dunikowskiego.

  • W Białymstoku zmarł Romuald Jałbrzykowski, sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski (1925–1926), arcybiskup metropolita wileński w latach 1926–1955.

  • Sylwester Maciejewski. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Żyrardowie urodził się Sylwester Maciejewski, aktor, występował w warszawskim Teatrze Komedia i w Teatrze Powszechnym; znany m.in. z serialu „Ranczo”, zagrał również w filmach „Przypadek”, „Pieniądze to nie wszystko”, „Ławeczka” oraz w serialu „Lato leśnych ludzi”.

  • W Londynie urodził się Timothy Garton Ash, historyk, wykładowca uniwersytetu w Oxfordzie; autor książek m.in. „Polska rewolucja: Solidarność” i „Wiosna obywateli: Rewolucja 1989: widziana w Warszawie, Budapeszcie, Berlinie i Pradze”.

  • W Gdańsku urodził się Maciej Dejczer, reżyser, twórca filmów „300 mil do nieba”, „Bandyta”.

  • Pałac Kultury i Nauki. Fot. PAP/Krzeszewski

    W Warszawie premier Józef Cyrankiewicz i ambasador ZSRR Pantelejmon Ponomarienko podpisali protokół przekazania Polsce Pałacu Kultury i Nauki im. Józefa Stalina. Następnego dnia PKiN został uroczyście otwarty.

  • Widok na Pałac Kultury i Nauki ze Stadionu Dziesięciolecia. Warszawa, 1955 r. Fot. PAP/M. Szyperko

    W Warszawie oddano do użytku Pałac Kultury i Nauki im. Józefa Stalina oraz Stadion Dziesięciolecia PRL.

  • W Warszawie rozpoczął się V Światowy Festiwal Młodzieży i Studentów o Pokój i Przyjaźń między Narodami.

  • W Opolu urodziła się Ewa Wencel, aktorka warszawskiego Teatru Kwadrat, scenarzystka, znana m.in. z seriali „Mamuśki” i „Czas honoru”.

  • W Warszawie zakończył się V Światowy Festiwal Młodzieży i Studentów.

  • W Łodzi urodził się Cezary Harasimowicz, aktor, scenarzysta.

  • Adam Ważyk. Fot. PAP/CAF

    W „Nowej Kulturze” ukazał się „Poemat dla dorosłych” Adama Ważyka.

  • W Warszawie urodził się Tomasz Lipiński, wokalista, gitarzysta, kompozytor, autor tekstów; współzałożyciel i lider zespołów Tilt, Brygada Kryzys i Fotoness.

  • Antoni Pajdak. Fot. PAP/T. Michalak

    Do Polski powrócił z ZSRS Antoni Pajdak, polityk PPS, jeden z aresztowanych w 1945 r. przez NKWD przywódców Polskiego Państwa Podziemnego. W Moskwie sądzony był w odrębnym procesie i skazany na 5 lat pozbawienia wolności. Po odbyciu kary zesłano go do Krasnojarskiego Kraju.

  • W Lippstadt urodził się Karl-Heinz Rummenigge, piłkarz, działacz piłkarski; wielokrotny reprezentant Niemiec, dwukrotny wicemistrz świata (1982 i 1986), mistrz Europy (1980); zawodnik m.in. Bayernu Monachium, z którym zdobył Puchar Mistrzów w 1975 i 1976 r.; obecnie prezes Bayernu Monachium.

  • James Dean. Fot. PAP/EPA

    W Kalifornii w wypadku samochodowym w wieku 24 lat zginął James Dean, amerykański aktor, symbol zbuntowanego pokolenia; zagrał w filmach „Na wschód od Edenu”, „Buntownik bez powodu” i „Olbrzym”.

  • W Warszawie urodził się Michał Lorenc, kompozytor muzyki filmowej.

  • Zmarł prof. Zygmunt Wojciechowski, historyk, założyciel i dyrektor Instytutu Zachodniego w Poznaniu.

  • Ewa Błaszczyk. Fot. PAP/T. Gzell

    W Warszawie urodziła się Ewa Błaszczyk, aktorka, pieśniarka; wystąpiła m.in. w filmie „Nadzór” oraz serialach „Dom” i „Zmiennicy”; założycielka fundacji „Akogo?”, która pomaga dzieciom po ciężkich urazach mózgu, przebywającym w śpiączce; dzięki jej staraniom wybudowano Klinikę Budzik przy Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie.

  • W Londynie zmarł Stanisław Stroński, romanista, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, publicysta; członek Ligi Narodowej, w okresie międzywojennym związany ze Stronnictwem Narodowym, poseł na Sejm (1922-1935), działacz Frontu Morges; w latach 1939-1943 wicepremier i minister informacji w rządzie RP na uchodźstwie.

  • W Warszawie urodził się Stanisław Karczewski, polityk, lekarz chirurg, od 2003 r. członek PiS; wieloletni senator; od 2015 r. marszałek Senatu IX kadencji.

  • W Gdańsku konsekrowano po odbudowie kościół Mariacki.

  • W Londynie zmarł Tomasz Arciszewski, jeden z przywódców PPS, premier RP na uchodźstwie w latach 1944-1947.

  • Pomnik Adama Mickiewicza na Rynku Głównym w Krakowie. Fot. PAP/J. Ochoński

    W Krakowie odsłonięto zrekonstruowany pomnik Adama Mickiewicza, zniszczony przez Niemców w 1940 r.

  • Premiera filmu "Irena do domu!" w reżyserii Jana Fethke.

  • W Krakowie rozpoczął działalność Teatr Ludowy.

  • Komitet Rady Ministrów Rady Europy wybrał „gwiaździsty” projekt Arsene Heitza na nową flagę Rady Europy, dziś flaga Unii Europejskiej.

  • Uchwałą Prezydium Rządu powołano do życia Totalizator Sportowy - instytucję, której dochód planowano przeznaczać na budowę i remonty obiektów oraz urządzeń sportowych.

  • Rząd podjął decyzję o rozwiązaniu Powszechnej Organizacji "Służba Polsce".

  • W Łodzi urodził się Marek Dziuba, piłkarz, wielokrotny reprezentant Polski, zdobywca trzeciego miejsca na mistrzostwach świata w Hiszpanii w 1982 r.; zawodnik ŁKS Łódź i Widzewa Łódź.

  • W Hehlraht w Nadrenii Północnej-Westfalii urodził się Martin Schulz, niemiecki polityk, członek SPD; przewodniczący Parlamentu Europejskiego w latach 2012-2014 i od lipca 2014 r.

  • Uniwersytet Poznański zmienił nazwę na "Uniwersytet im. Adama Mickiewicza".

  • W Changchun urodził się Lu Xiaobo, chiński literaturoznawca, pisarz, uczestnik protestów na placu Tiananmen w 1989, sygnatariusz Karty 08, więzień polityczny, laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 2010 roku.