> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

18 października

  • Bp Jan Chrapek. Fot. PAP/CAF

    W wypadku samochodowym zginął biskup Jan Chrapek, duszpasterz środowisk inteligenckich i dziennikarskich, ceniony wykładowca i kaznodzieja.

  • Pomnik Grunwadzki w Krakowie. Fot. PAP/Jerzy Ochoński

    W Krakowie, po rekonstrukcji, odsłonięty został Pomnik Grunwaldzki, ufundowany w 1910 r. przez Ignacego Paderewskiego, zniszczony przez Niemców w czasie II wojny światowej.

  • Stanisław Ciosek (1939-2022). Fot. PAP/Marcin Obara

    W Warszawie zmarł Stanisław Ciosek, jedna z najbardziej wpływowych osób w obozie władzy pod koniec PRL, członek Biura Politycznego KC PZPR, uczestnik Okrągłego Stołu i rozmów w Magdalence, ambasador w Moskwie w latach 1989-1996. Podczas prezydentury Aleksandra Kwaśniewskiego - jego doradca ds. międzynarodowych i polityki wschodniej.

  • Ola Kisio - filmowa Księżnczka, reżyser Piotr Trzaskalski i Henryk Gołębiewski - tytułowy bohater filmu "Edi", podczas uroczystej premiery obrazu. Warszawa, 17.10.2002. Fot. PAP/J. Turczyk

    Premiera filmu „Edi” w reżyserii Piotra Trzaskalskiego.

  • W Warszawie zmarł Leonard Andrzejewski, aktor.

  • Ministerstwo Łączności ogłosiło przetarg na budowę dwóch sieci komórkowych w standardzie cyfrowym GSM.

  • Prezydent Lech Wałęsa desygnował Waldemara Pawlaka na stanowisko premiera.

  • Jan Świderski. Fot. PAP/J. Morek

    W Warszawie zmarł Jan Świderski, aktor, reżyser teatralny, pedagog.

  • Stanisław Bareja. Fot. PAP/CAF/S. Kraszewski

    Premiera serialu telewizyjnego „Zmiennicy” w reżyserii Stanisława Barei.

  • Gen. Wilhelm Orlik-Rueckemann. Fot. CAW

    W Ottawie zmarł gen. Wilhelm Orlik-Rueckemann, oficer Legionów Polskich, członek Polskiej Organizacji Wojskowej; generał WP; w kampanii 1939 r. dowódca Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP).

  • Gen. Wojciech Jaruzelski. Fot. PAP/CAF/T. Zagoździński

    Gen. Wojciech Jaruzelski zastąpił Stanisława Kanię na stanowisku I sekretarza KC PZPR.

  • Ogłoszenia i informacje Komitetu Założycielskiego NZS wywieszone na tablicach przed wejściem na dziedziniec UW. 09.1980. Fot. PAP/J. Morek

    W Warszawie przedstawiciele Komitetów Założycielskich NZS uchwalili statut i wybrali ogólnopolskie władze związku.

  • Zmarł Zbigniew Marian Ziembiński, reżyser, aktor, twórca nowoczesnego teatru w Brazylii.

  • Realizacja filmu „Brunet wieczorową porą”: z prawej reżyser Stanisław Bareja, z lewej aktorzy Janina Traczykówna, Krzysztof Kowalewski. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    Premiera filmu „Brunet wieczorową porą” w reżyserii Stanisława Barei.

  • Wojciech Kuczok. Fot. PAP/A. Grygiel

    W Chorzowie urodził się Wojciech Kuczok, prozaik, poeta, scenarzysta, krytyk filmowy.

  • Pomnik księcia Józefa Poniatowskiego. Fot. PAP/S. Pulcyn

    Stojący od 1952 r. przed Starą Pomarańczarnią w Łazienkach pomnik księcia Józefa Poniatowskiego został przeniesiony przed Pałac Namiestnikowski przy Krakowskim Przedmieściu. Miał tam stanąć oryginalny pomnik, wyrzeźbiony przez Thorvaldsena, ale nie doszło do tego z powodu Powstania Listopadowego. Został odzyskany dopiero dzięki Traktatowi Ryskiemu i stanął na Placu Saskim. W grudniu 1944 r. zniszczyli go Niemcy. Nowa wersja została odlana ze szczątków pomnika cesarza Wilhelma I w Szczecinie.  

  • Oddziały Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej stacjonujące w garnizonach na terenie Dolnego Śląska i Pomorza wyjechały w stronę Warszawy. Powodem były zmiany w kierownictwie PZPR. Rządzący w ZSRR Nikita Chruszczow obawiał się, że doprowadzą one do wyprowadzenia Polski z obozu socjalistycznego.

  • Gen. Mieczysław Norwid-Neugebauer. Fot. NAC

    W Toronto zmarł gen. Mieczysław Norwid-Neugebauer, współzałożyciel polskiego harcerstwa, oficer Legionów Polskich, generał WP.

  • Marek Kondrat. Fot. PAP/G. Michałowski

    W Krakowie urodził się Marek Kondrat, jeden z najpopularniejszych polskich aktorów, znany z ról w filmach „Zaklęte rewiry”, „C.K. Dezerterzy”, „Pułkownik Kwiatkowski”, „Dzień świra”, „Weiser”, a także serialu „Ekstradycja”.

  • Rząd polski uznał Niemiecką Republikę Demokratyczną.

  • Muzeum Więzienia Pawiak w Warszawie. Fot. PAP/L. Szymański

    Masakra na Pawiaku. Niemcy rozstrzelali z broni maszynowej ponad sześciuset więźniów.

  • Stanisław Nakoniecznikoff-Klukowski. Źródło: Wikimedia Commons

    W Częstochowie zastrzelony został płk Stanisław Nakoniecznikoff-Klukowski, ps. Kmicic, komendant główny Narodowych Sił Zbrojnych (1944); powodem zabójstwa był prawdopodobnie popierany przez niego plan podporządkowania NSZ Armii Krajowej.

  • Synagoga w Brześciu. Źródło: Wikimedia Commons

    Likwidacja getta w Brześciu nad Bugiem.

  • W Krakowie urodził się Tadeusz Kwinta, aktor, związany m.in. z krakowskim Teatrem Ludowym oraz Teatrem im. Juliusza Słowackiego; w latach 1986–1990 dyrektor artystyczny Teatru Bagatela.

  • Gen. Tadeusz Rozwadowski. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Warszawie zmarł gen. Tadeusz Rozwadowski, generał armii austriackiej, szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w czasie wojny polsko-bolszewickiej; w latach 1921–1926 generalny inspektor kawalerii; podczas zamachu majowego w 1926 r. dowódca wojsk rządowych.

  • W Oleszycach na Podkarpaciu urodził się Olgierd Terlecki, pisarz, publicysta; w czasie II wojny światowej żołnierz II Korpusu Polskiego.

  • Marszałek Józef Piłsudski. 1920 r. Źródło: CBN Polona

    Zawieszenie broni w wojnie polsko-bolszewickiej; „Kraj, co w dwa lata potrafił wytworzyć takiego żołnierza, jakim wy jesteście, może spokojnie patrzeć w przyszłość” – pisał w rozkazie do polskich żołnierzy Józef Piłsudski.

  • Witold Ostoja-Gorczyński, dowódca Legionu Puławskiego. Fot. NAC

    Dowództwo rosyjskie wyraziło zgodę na tworzenie u boku armii rosyjskiej przez Witolda Gorczyńskiego ochotniczego oddziału polskiego, nazywanego później Legionem Puławskim lub Legionem Gorczyńskiego.

  • Czesław Centkiewicz. Fot. NAC

    W Warszawie urodził się Czesław Centkiewicz, pisarz, podróżnik, reportażysta, autor książek dla dzieci i młodzieży, twórca tzw. nurtu polarnego w polskiej literaturze.

  • Edward Lipiński. Fot. PAP/T. Michalak

    W Nowym Mieście nad Pilicą urodził się Edward Lipiński, ekonomista, działacz PPS, członek PZPR; jeden z założycieli Komitetu Obrony Robotników.

  • W Dyneburgu urodził się Grzegorz Fitelberg, dyrygent, kompozytor, skrzypek.

  • Urodził się Bolesław Limanowski, polski historyk, socjolog, polityk, działacz socjalistyczny i niepodległościowy.

  • Car Mikołaj I wydał „Manifest do Rosjan i armii rosyjskiej z okazji zakończenia wojny przeciwko Polsce”, w którym określił powstańców jako „buntowników”.

  • Powstała Rzeczypospolita Krakowska – protektorat pod kontrolą Imperium Rosyjskiego, Królestwa Prus i Cesarstwa Austriackiego. Wolne Miasto stało się ostoją dla Polaków z ziem zaborów, miejscem pielęgnowania tradycji patriotycznych i polskiej kultury. Zlikwidowane zostało w 1846 roku w ramach represji za powstanie krakowskie.

  • Mitra unickich biskupów przemyskich. Źródło: CBN Polona

    Zawarta została Unia brzeska, na podstawie której część Kościoła prawosławnego na ziemiach Polski uznała zwierzchnictwo papieża, ale zachowała swój obrządek, kalendarz juliański i organizację kościelną.

  • Zygmunt II August - cykl Jana Matejki „Poczet królów i książąt polskich”. Fot. PAP/Reprodukcja

    Na polecenie króla Zygmunta II Augusta Prosper Provano zorganizował pierwszą pocztę polską, łączącą Kraków z Wenecją.

  • Anna Jagiellonka. Źródło: CBN Polona

    W Krakowie urodziła się Anna Jagiellonka, królowa Polski w latach 1575–1596, żona króla Stefana Batorego.

  • W walce z Prusami zginął książę Henryk Sandomierski.