Kalendarz historyczny
18 sierpnia
-
Grupka partyzantów Józefa Kurasia (ale bez jego udziału) uwolniła 62 lub 64 osoby osadzone w więzieniu św. Michała w centrum Krakowa. Akcja została przeprowadzona bez jednego wystrzału i miała duże znaczenie propagandowe. Jeden z dowódców akcji - Bolesław Pronobis ps. Ikar oraz Irena Odrzywołek - pracownica więzienia, która pomogła partyzantom zostali kilka miesięcy później po krótkim procesie straceni.
-
18. dzień Powstania Warszawskiego. W zbombardowanym przez Niemców szpitalu przy Miodowej zginął 19-letni Jan Ramocki „Bonawentura”, poeta i żołnierz batalionu „Zośka”. Powstańcy wypierają Niemców z ul. Grzybowskiej w stronę Krochmalnej, odzyskują też Koszary Policji przy ul. Ciepłej oraz magazyny firmy „Pluton” przy Grzybowskiej. W południowej części Śródmieścia toczą zacięte walki o teren Politechniki.
-
W Paryżu zmarł Wojciech Karpiński, pisarz, eseista, historyk sztuki, krytyk literacki, od lat 60. współpracownik paryskiej „Kultury”, od 1982 r. żył na Zachodzie. Współautor (z Marcinem Królem) książki Od Mochnackiego do Piłsudskiego. Sylwetki polityczne XIX wieku.
-
Podczas XXVIII Letnich Igrzysk Olimpijskich w Atenach Otylia Jędrzejczak zwyciężyła w finałowym wyścigu na 200 metrów stylem motylkowym, zdobywając dla Polski pierwszy złoty medal olimpijski w pływaniu.
-
Premiera filmu „Konsul” w reżyserii Mirosława Borka, opartego na prawdziwej historii Czesława Śliwy, fałszerza i hochsztaplera z okresu PRL.
-
Strajk pracowników szczecińskich zakładów komunikacyjnych.
-
W Warszawie zmarł Jan Zachwatowicz, architekt, historyk sztuki, profesor Politechniki Warszawskiej; inicjator renowacji i odbudowy wielu zabytków polskich po 1945 r., m.in. Starego Miasta, katedry św. Jana i Zamku Królewskiego w Warszawie.
-
Stan wojenny: strajki protestacyjne w Szczecinie i Elblągu w drugą rocznicę Sierpnia '80.
-
Gdański Międzyzakładowy Komitet Strajkowy przedstawił wojewodzie listę 21 postulatów.
-
Strajk w Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego. Przewodniczącym Komitetu Strajkowego wybrano Mariana Jurczyka.
-
W Warszawie zmarł Julian Kulski, żołnierz Legionów Polskich, oficer WP, od 1935 r. wiceprezydent Warszawy; po aresztowaniu przez Niemców prezydenta Stefana Starzyńskiego został komisarycznym burmistrzem m. Warszawy, funkcję tę pełnił za zgodą Polskiego Państwa Podziemnego do sierpnia 1944 r.
-
W Alpach zginął Wawrzyniec Żuławski, kompozytor, muzykolog, alpinista.
-
W Toruniu urodził się Janusz Leon Wiśniewski, naukowiec, pisarz; autor powieści „Samotność w sieci”.
-
W Srebrnej Górze koło Kcyni urodziła się Irena Jarocka, piosenkarka, wykonawczyni przebojów „Motylem jestem”, „Kocha się raz”, „Odpływają kawiarenki”, „Wymyśliłam Cię”.
-
Armia Czerwona zajęła Sandomierz.
-
(lub w 1946 r.) W Bytomiu urodziła się Karin Stanek, piosenkarka, wokalistka zespołu Czerwono-Czarni.
-
Niemcy zakończyli likwidację getta w Radomiu; około 30 tys. Żydów wywieźli do obozu zagłady w Treblince.
-
W Gnojniku na Zaolziu urodził się Adam Makowicz, pianista jazzowy.
-
W Pont-de-Cheruy we Francji urodził się Edward Stachura, poeta, prozaik, tłumacz, autor piosenek, powieści „Cała jaskrawość”, „Siekierezada”, szkicu literackiego „Fabula rasa” i poematu „Kropka nad Ypsylonem”.
-
W Paryżu urodził się Roman Polański, reżyser, scenarzysta, producent; autor m.in. filmów „Nóż w wodzie”, „Wstręt”, „Matnia”, „Nieustraszeni pogromcy wampirów”, „Chinatown”, „Dziecko Rosemary”, „Lokator”, „Tess”, „Frantic”, „Autor widmo” i „Wenus w futrze”; za „Pianistę” (2002) nagrodzony Złotą Palmą w Cannes i Oscarem za reżyserię.
-
Spółka Polskie Radio otrzymała koncesję na eksploatację radiofonii w Polsce.
-
I Powstanie Śląskie: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Godowem.
-
W Sadkowej Górze urodził się Władysław Jan Jasiński, instruktor harcerski; w czasie II wojny światowej twórca organizacji konspiracyjnej „Odwet” w Tarnobrzegu, dowódca oddziału partyzanckiego „Jędrusie”.
-
Wanda Krahelska z Organizacji Bojowej PPS dokonała nieudanego zamachu bombowego na generała-gubernatora warszawskiego Gieorgija Skałona.
-
W Warszawie urodził się Ludwik Sempoliński, aktor, śpiewak, reżyser, profesor warszawskiej PWST; związany m.in. z Teatrem Syrena; wystąpił w filmach „Pan Twardowski”, „Piętro wyżej”, „Paweł i Gaweł”, „Żołnierz królowej Madagaskaru”, „Skarb” i „Irena do domu!”.
-
W Nisku urodził się Stanisław Stroński, romanista, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, publicysta; członek Ligi Narodowej, w okresie międzywojennym związany ze Stronnictwem Narodowym, poseł na Sejm (1922–1935), działacz Frontu Morges; w latach 1939–1943 wicepremier i minister informacji w rządzie RP na uchodźstwie.
-
Konfederacja barska: Konfederaci broniący Jasnej Góry skapitulowali przed wojskami rosyjskimi.
-
Zakończyły się pierwsze nowoczesne manewry na terenach Rzeczypospolitej, które odbywały się od 31 lipca na polach wilanowskich pod Warszawą. W manewrach wzięła udział część wojsk polskich i litewskich oraz grenadierów saskich.
-
W Paryżu urodziła się Ludwika Maria Gonzaga de Nevers, żona dwóch polskich królów: Władysława IV i Jana II Kazimierza.
-
Wojna z Zakonem Krzyżackim: oddziały zakonne zdobyły, a następnie spaliły zamek w Dobrzyniu.