Dzieje.pl - Portal Historyczny

22 września

  • Gen. Józef Olszyna-Wilczyński. Fot. NAC

    1939
    / 79 LAT

    Kampania 1939: Pod Sopoćkiniami w okolicach Grodna żołnierze sowieccy zastrzelili gen. Józefa Olszynę-Wilczyńskiego, dowódcę Zgrupowania "Grodno".

  • Biskup Czesław Kaczmarek podczas procesu. Źródło: IPN

    1953
    / 65 LAT

    Przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Warszawie zakończył się pokazowy proces biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka oraz kilku innych księży i świeckich pracowników kurii; komunistyczne władze zarzuciły oskarżonym "kolaborację z hitlerowskim okupantem, szpiegostwo na rzecz Stanów Zjednoczonych i Watykanu oraz próbę obalenia ludowych władz". Torturowanego w śledztwie bp. Kaczmarka skazano na 12 lat więzienia.

  • 2014
    / 4 LATA

    Prezydent Bronisław Komorowski powołał rząd Ewy Kopacz.

  • 2006
    / 12 LAT

    Prezydent Lech Kaczyński odwołał Andrzeja Leppera ze stanowiska wicepremiera i ministra rolnictwa, jednocześnie powołał Zytę Gilowską na stanowisko wicepremiera i ministra finansów.

  • 2005
    / 13 LAT

    W Pradze zmarł Janusz Bukowski, aktor, wystąpił w filmach „C.K. Dezerterzy”, „Prywatne śledztwo”, „Symetria”, a także w serialu „Pogranicze w ogniu”.

  • Rafał Blechacz Fot.PAP/Leszek Szymański

    2005
    / 13 LAT

    Rafał Blechacz zwyciężył w XV Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina w Warszawie.

  • 2002
    / 16 LAT

    W Warszawie zmarł Zdzisław Leśniak, aktor.

  • Fiat 126p Fot.PAP/Grzegorz Michałowski

    2000
    / 18 LAT

    W Bielsku-Białej zakończono produkcję samochodu Fiat 126p, popularnego Malucha; w sumie w latach 1973-2000 w zakładach w Bielsku-Białej i Tychach wyprodukowano ponad 3,3 mln tych aut, z czego blisko 900 tys. trafiło na eksport.

  • George C. Scott w filmie "Patton" Fot.PAP/EPA

    1999
    / 19 LAT

    W Westlake Village w stanie Kalifornia zmarł George C. Scott, aktor; laureat Oscara za rolę w filmie „Patton”.

  • Płk Ryszard Kukliński. Fot. PAP/Archiwum

    1997
    / 21 LAT

    Wojskowa Prokuratura Okręgowa w Warszawie umorzyła śledztwo przeciwko płk. Ryszardowi Kuklińskiemu, uznając, że podejmując współpracę z amerykańskim wywiadem działał na rzecz Polski oraz w stanie „wyższej konieczności”.

  • 1989
    / 29 LAT

    Decyzją Sądu Najwyższego Niezależne Zrzeszenie Studentów (NZS), zdelegalizowane po wprowadzeniu stanu wojennego, zostało ponownie zarejestrowane.

  • Zdzisław Najder. Fot. PAP/J. Bogacz, G. Rogiński

    1989
    / 29 LAT

    Izba Wojskowa Sądu Najwyższego uchyliła wyrok wobec Zdzisława Najdera, skazanego w 1983 r. na karę śmierci.

  • Pokaz filmu „C.K. Dezerterzy” na XI Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych - Anna Gornostaj, Wiktor Zborowski i Janusz Majewski. Gdańsk 08.09.1986. Fot. PAP/CAF/S. Kraszewski

    1986
    / 32 LATA

    Premiera filmu "C.K. Dezerterzy" w reżyserii Janusza Majewskiego.

  • 1980
    / 38 LAT

    Początek wojny iracko-irańskiej.

  • 1980
    / 38 LAT

    W Sądzie Wojewódzkim w Warszawie Ogólnopolski Komitet Założycielski złożył wniosek o rejestrację Niezależnego Zrzeszenia Studentów.

  • Kadr z filmu "Noce i Dnie". Nz. aktorzy Jerzy Bińczycki i Jadwiga Barańska. Fot. PAP/W. Rozmysłowicz

    1975
    / 43 LATA

    Premiera filmu "Noce i dnie" w reżyserii Jerzego Antczaka.

  • 1970
    / 48 LAT

    W Warszawie zmarł Tadeusz Manteuffel, historyk mediewista, w latach 1940-1944 kierownik studium historycznego tajnego Uniwersytetu Warszawskiego; twórca i wieloletni dyrektor Instytutu Historii PAN.

  • 1964
    / 54 LATA

    Na Broadwayu odbyła się premiera musicalu „Skrzypek na dachu”.

  • 1964
    / 54 LATA

    W Warszawie na Wiśle uruchomiono tzw. Grubą Kaśkę - jedno z najważniejszych ujęć wody w stolicy Polski.

  • 1960
    / 58 LAT

    Mali ogłosiło niepodległość.

  • Biskup Czesław Kaczmarek podczas procesu. Źródło: IPN

    1953
    / 65 LAT

    Przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Warszawie zakończył się pokazowy proces biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka oraz kilku innych księży i świeckich pracowników kurii; komunistyczne władze zarzuciły oskarżonym "kolaborację z hitlerowskim okupantem, szpiegostwo na rzecz Stanów Zjednoczonych i Watykanu oraz próbę obalenia ludowych władz". Torturowanego w śledztwie bp. Kaczmarka skazano na 12 lat więzienia.

  • Tomasz Wójtowicz w 1974 roku Fot.PAP/Andrzej Rybczyński

    1953
    / 65 LAT

    W Lublinie urodził się Tomasz Wójtowicz, siatkarz, złoty medalista mistrzostw świata (1974) i igrzysk olimpijskich w Montrealu (1976).

  • 1947
    / 71 LAT

    W Szklarskiej Porębie rozpoczęła się narada przedstawicieli dziewięciu partii komunistycznych, w czasie której podjęto uchwałę o powołaniu Biura Informacyjnego Partii Komunistycznych i Robotniczych (Kominformu). Siedzibą Biura miał być Belgrad.

  • 1946
    / 72 LATA

    W Górze na Dolnym Śląsku urodziła się Izabella Sierakowska, filolog, nauczycielka, związana z lewicowymi partiami.

  • 1944
    / 74 LATA

    Armia Czerwona zajęła Tallin.

  • Pomnik upamiętniający 40 tys. częstochowskich Żydów wywiezionych przez Niemców do Treblinki. Fot. PAP/W. Deska

    1942
    / 76 LAT

    Niemcy rozpoczęli akcję deportacji Żydów z getta w Częstochowie, w jej wyniku ponad 40 tys. osób wywiezionych zostało do obozu zagłady w Treblince; chorych, słabych lub stawiających opór zabijano na miejscu w getcie.

  • 1940
    / 78 LAT

    W Orzyszu zmarł Michał Kajka, poeta ludowy, działacz mazurski.

  • 1940
    / 78 LAT

    Niemieckie siły policyjne rozpoczęły Aktion Saybusch, akcję wysiedlania polskiej ludności z Żywiecczyzny do Generalnego Gubernatorstwa; do grudnia 1940 r. Niemcy wysiedlili około 20 tys. Polaków z 35 miejscowości; polskiej ludności odbierano gospodarstwa, majątek i oszczędności, wysiedlani mogli zabrać ze sobą jedynie drobny sprzęt, koce i ubrania oraz zapas żywności na trzy dni.

  • Wacław Przeździecki. Fot. NAC

    1939
    / 79 LAT

    Kampania 1939: W nocy z 21 na 22 września oddziały Armii Czerwonej zajęły Grodno, które przez dwa dni stawiało opór sowieckim agresorom.

  • Gen. Mikołaj Bołtuć

    1939
    / 79 LAT

    W bitwie pod Łomiankami Górnymi, prowadząc atak na bagnety, poległ gen. Mikołaj Bołtuć; dowódca GO „Wschód" w składzie Armii „Pomorze"; próbował przebić się do walczącej Warszawy.

  • 1939
    / 79 LAT

    W Kołomaniu koło Kielc urodził się Marian Kasprzyk, bokser, mistrz olimpijski z Tokio (1964).

  • 1939
    / 79 LAT

    III Rzesza i ZSRS uzgodniły w Moskwie przebieg tzw. linii demarkacyjnej na ziemiach polskich.

  • Gen. Józef Olszyna-Wilczyński. Fot. NAC

    1939
    / 79 LAT

    Kampania 1939: Pod Sopoćkiniami w okolicach Grodna żołnierze sowieccy zastrzelili gen. Józefa Olszynę-Wilczyńskiego, dowódcę Zgrupowania "Grodno".

  • Gen. Władysław Langner. Fot. CAW

    1939
    / 79 LAT

    Kampania polska: Załoga Lwowa pod dowództwem gen. Władysława Langnera, nie chcąc oddać miasta w ręce Niemców, skapitulowała przed oddziałami Armii Czerwonej. Sowieci złamali wkrótce warunki kapitulacji i internowali obrońców.

  • 1939
    / 79 LAT

    Kampania polska: Wojska Frontu Północnego gen. Emila Krukowicza-Przedrzymirskiego atakując niemiecki VIII Korpus Armijny rozpoczęły drugą bitwę pod Tomaszowem Lubelskim.

  • Defilada wojsk sowieckich i niemieckich. Brześć, 22.09.1939. Fot. Bundesarchiv. Źródło: Wikimedia Commons

    1939
    / 79 LAT

    Oddziały Armii Czerwonej wkroczyły do opuszczonego przez Niemców Białegostoku i Brześcia; w Brześciu odbyła się tzw. defilada zwycięzców.

  • 1939
    / 79 LAT

    Kampania polska: Pod Warszawą zginął gen. Werner von Fritsch, były naczelny dowódca niemieckich wojsk lądowych, jedyny generał Wehrmachtu poległy w kampanii polskiej.

  • 1938
    / 80 LAT

    W Krakowie urodziła się Bożena Walter, dziennikarka, prezenterka telewizyjna.

  • 1929
    / 89 LAT

    Radio Kraków przeprowadziło pierwszą w kraju transmisję radiową meczu piłkarskiego (Wisła-Cracovia).

  • 1927
    / 91 LAT

    W Toruniu urodził się Bogusław Wolniewicz, filozof, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.

  • 1920
    / 98 LAT

    W Szembruczku koło Grudziądza urodził się Henryk Zieliński, historyk, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego i Uniwersytetu Śląskiego.

  • 1915
    / 103 LATA

    I wojna światowa: Początek francuskiej ofensywy w Szampanii.

  • Kmdr por. Zbigniew Przybyszewski. Źródło: IPN

    1907
    / 111 LAT

    W Giżewie pod Kruszwicą urodził się Zbigniew Przybyszewski, komandor porucznik, obrońca Helu w 1939 r., odznaczony orderem Virtuti Militari; aresztowany w 1950 r. przez władze komunistyczne i oskarżony o "próbę obalenia władzy ludowej", skazany na karę śmierci; wyrok wykonano 16 grudnia 1952 r.

  • 1885
    / 133 LATA

    W Wiedniu urodził się Erich von Stroheim, aktor, reżyser, scenarzysta; autor filmu „Chciwość”; zagrał w „Towarzyszach broni” i „Bulwarze Zachodzącego Słońca”.

  • 1882
    / 136 LAT

    W Helmscherode w Dolnej Saksonii urodził się Wilhelm Keitel, niemiecki feldmarszałek; w latach 1938-1945 szef sztabu Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu; 8 maja 1945 r. podpisał w Berlinie bezwarunkową kapitulację niemieckich sił zbrojnych; skazany w Procesie Norymberskim za zbrodnie wojenne na karę śmierci i stracony.

  • 1879
    / 139 LAT

    W Warszawie urodził się Edward Wittig, rzeźbiarz, autor Pomnika Lotnika w Warszawie.

  • 1875
    / 143 LATA

    W Oranach urodził się Mikalojus Konstantinas Ciurlionis, litewski kompozytor, malarz, grafik.

  • 1791
    / 227 LAT

    W Anglii urodził się Michael Faraday - wybitny uczony XIX w., fizyk, chemik, odkrywca zjawiska indukcji elektromagnetycznej.

  • 967
    / 1051 LAT

    Zwycięstwo wspieranych przez Czechów wojsk Mieszka I w bitwie z Wolinianami pod dowództwem Wichmana; dokładne miejsce starcia pozostaje nieznane.

Niepodlegla

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL