> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

24 CZERWCA

  • 1914 / 110 lat
    Jan Karski. Źródło: Muzeum Historii Polski, dzięki uprzejmości Archiwum Instytutu Hoovera w Kalifornii

    W Łodzi urodził się Jan Karski (wł. Jan Kozielewski), emisariusz Polskiego Państwa Podziemnego, który pierwszy przekazał przywódcom państw alianckich informacje o okrucieństwach i masowych zbrodniach, jakich Niemcy dopuszczali się na Żydach na terenie Polski. Po wojnie na emigracji w Stanach Zjednoczonych, gdzie na Uniwersytecie Georgetown w Waszyngtonie przez czterdzieści lat wykładał stosunki międzynarodowe i teorię komunizmu; autor kilku książek, najbardziej znaną jest „Tajne państwo” („Story of a Secret State”), która została opublikowana w 1944 roku w USA i stała się bestsellerem, przetłumaczonym na wiele języków.

  • 1838 / 186 lat
    Jan Matejko. Fot. NAC

    W Krakowie urodził się Jan Matejko, najwybitniejszy przedstawiciel polskiego malarstwa historycznego w XIX w.; autor m.in. obrazów „Bitwa pod Grunwaldem”, „Kazanie Skargi”, „Hołd pruski”, „Sobieski pod Wiedniem”, „Reytan na sejmie warszawskim 1773 roku”, „Unia lubelska”, „Stańczyk”, „Batory pod Pskowem”, „Konstytucja 3 Maja”, „Kościuszko pod Racławicami”, a także cyklu „Poczet królów i książąt polskich”.

  • 2010 / 14 lat
    Kazimierz Paździor. Fot. PAP/CAF/Z. Matuszewski

    We Wrocławiu zmarł Kazimierz Paździor, bokser, złoty medalista olimpijski z Rzymu (1960).

  • 2010 / 14 lat
    Kpt.  Leszek Wiktorowicz. Fot. PAP/CAF/J. Uklejewski

    W Gdyni zmarł Leszek Wiktorowicz, kapitan żeglugi wielkiej, przez 25 lat był komendantem „Daru Młodzieży”, żaglowca gdyńskiej Akademii Morskiej.

  • 2008 / 16 lat
    Józef Szajna. Fot. PAP/J. Paszkowski

    W Warszawie zmarł Józef Szajna, scenograf, reżyser teatralny, scenarzysta, teoretyk teatru, malarz i grafik; więzień KL Auschwitz, gdzie dwukrotnie trafił do bloku śmierci, i obozu w Buchenwaldzie; doświadczenia obozowe i wojenne obecne są w całej jego twórczości; międzynarodowe uznanie przyniosły mu „Reminiscencje” – niemy spektakl teatralny, poświęcony pomordowanym w czasie niemieckiej okupacji artystom krakowskiej ASP.

  • 2005 / 19 lat
    Polscy żołnierze podczas uroczystości otwarcia i poświęcenia Cmentarza Orląt Lwowskich. 24.06.2005. PAP/D. Delmanowicz

    We Lwowie z udziałem prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego oraz prezydenta Ukrainy Wiktora Juszczenki uroczyście otwarto odbudowany Cmentarz Obrońców Lwowa (Cmentarz Orląt), zdewastowany w czasach Związku Sowieckiego.

  • 2004 / 20 lat

    Sejm udzielił wotum zaufania rządowi Marka Belki.

  • 1990 / 34 lata
    Od lewej: premier Tadeusz Mazowiecki, dyrektor Biura Krajowego Solidarności Krzysztof Pusz (G), rzecznik prasowy przewodniczącego NSZZ Solidarność Lecha Wałęsy Andrzej Drzycimski (G), przewodniczący NSZZ Solidarność Lech Wałęsa. 08.1990. Fot. PAP/C. Słomiński

    Na Uniwersytecie Warszawskim odbyło się posiedzenie Komitetu Obywatelskiego, podczas którego doszło do ostrego sporu pomiędzy przewodniczącym NSZZ „Solidarność” Lechem Wałęsą i jego zwolennikami a stronnikami premiera Tadeusza Mazowieckiego; w wyniku konfliktu KO opuściła grupa 63 osób, zwolenników Mazowieckiego.

  • 1976 / 48 lat
    Piotr Jaroszewicz. Fot. PAP/Z. Matuszewski

    W transmitowanym przez radio i telewizję wystąpieniu sejmowym premier Piotr Jaroszewicz przedstawił informację na temat planowanej podwyżki cen detalicznych, która miała wejść w życie 28 czerwca. Ceny mięsa wzrosnąć miały średnio o 69 proc., masła i serów o 50 proc., a cukru o 100 proc.; podwyżka wywołała falę strajków i protestów robotniczych.

  • 1973 / 51 lat
    Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego profesor Stanisław Herbst (w środku) podczas uroczystości z okazji Dnia Nauczyciela na Uniwersytecie Warszawskim. 1969 r. Fot. PAP/A. Urbanek

    W Warszawie zmarł prof. Stanisław Herbst, badacz dziejów nowożytnych, historyk wojskowości, varsavianista.

  • 1963 / 61 lat

    W Paczkowie na Opolszczyźnie urodził się Paweł Kukiz, muzyk, wokalista, autor tekstów, lider zespołu Piersi; w maju 2015 r. wystartował w wyborach na prezydenta RP, zajmując w nich trzecie miejsce – uzyskał 20,8 proc. głosów; po jesiennych wyborach parlamentarnych w 2015 r. wszedł do Sejmu jako lider ugrupowania Kukiz'15.

  • 1950 / 74 lata
    Ryszard Pawłowski. Fot. PAP/R. Koszowski

    W Bogatyni urodził się Ryszard Pawłowski, taternik, alpinista, himalaista; zdobywca dziesięciu ośmiotysięczników, jako jedyny Polak pięciokrotnie stanął na szczycie Mount Everestu.

  • 1946 / 78 lat
    Mjr Marian Bernaciak „Orlik”. Źródło: Wikimedia Commons

    We wsi Piotrówek na Mazowszu w wyniku obławy oddziałów m.in. KBW i UB zginął legendarny dowódca oddziałów partyzanckich Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” na Lubelszczyźnie mjr Marian Bernaciak ps. Orlik.

  • 1943 / 81 lat
    Mieszkańcy jednej z wiosek Zamojszczyzny podczas wysiedlenia. Fot. AIPN

    Niemcy rozpoczęli drugą fazę masowych wysiedleń ludności polskiej z terenów Zamojszczyzny; w ciągu kilku miesięcy 1942 i 1943 r. z ok. 300 wsi wypędzili ponad 100 tys. mieszkańców, w tym ok. 30 tys. dzieci, częściowo przeznaczonych do germanizacji.

  • 1943 / 81 lat
    Warszawa, lata okupacji. Pawiak pomścimy – takie i podobne napisy ukazywały się na murach Warszawy podczas okupacji niemieckiej. Fot. PAP/CAF

    W ruinach warszawskiego getta Niemcy zamordowali około 220 więźniów Pawiaka.

  • 1942 / 82 lata
    Lwów. 1939–1945. Fot. NAC

    We Lwowie oddziały SS zamordowały 6–8 tys. Żydów, mieszkających poza terenem getta.

  • 1941 / 83 lata

    Wojna niemiecko-sowiecka: siły niemieckie zajęły Przemyśl i Wilno. W więzieniach na okupowanych przez Sowietów Kresach II RP NKWD: rozpoczęły ewakuację więzień oraz mordowanie części więźniów.

  • 1937 / 87 lat
    Erazm Ciołek. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Łodzi urodził się Erazm Ciołek, fotografik, fotoreporter, autor zdjęć dokumentujących wydarzenia związane z powstaniem Solidarności, stanem wojennym i pielgrzymkami Jana Pawła II do Polski.

  • 1936 / 88 lat

    W Łodzi urodził się Andrzej Kostenko, operator filmowy, reżyser.

  • 1926 / 98 lat
    Abp August Hlond. Fot. PAP/CAF/J. Baranowski

    Papież Pius XI mianował Augusta Hlonda arcybiskupem gnieźnieńskim i poznańskim, prymasem Polski.

  • 1916 / 108 lat

    W Rogaczewie urodziła się Lidia Wysocka, aktorka, piosenkarka, reżyser, założycielka kabaretu literacko-artystycznego „Wagabunda”.

  • 1905 / 119 lat

    W Pernitz w Austrii zmarł Kazimierz Kelles-Krauz, działacz PPS, teoretyk socjalizmu niepodległościowego.

  • 1902 / 122 lata
    Lidia Ciołkoszowa. Fot. PAP/A.Urbanek

    W Tomaszowie Mazowieckim urodziła się Lidia Ciołkosz, z domu Cahn, historyczka, działaczka socjalistyczna, od 1979 r. przewodnicząca PPS na Obczyźnie.

  • 1900 / 124 lata
    Rafał Lemkin. Źródło: Wikimedia Commons

    W Bezwodnem koło Wołkowyska urodził się Rafał Lemkin, polski prawnik, pochodzenia żydowskiego, absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie; twórca pojęcia „ludobójstwa”; jego prace z zakresu prawa karnego i międzynarodowego stały się m.in. podstawą aktu oskarżenia przeciwko nazistom w Procesie Norymberskim; opracował Konwencję w sprawie Zapobiegania i Karania Zbrodni Ludobójstwa, przyjętą w 1948 r. przez Zgromadzenie Ogólne ONZ; wykładał prawo na Uniwersytecie Yale; autor książki „Rządy państw Osi w okupowanej Europie”.

  • 1866 / 158 lat
    „Pochód na Sybir” Artura Grottgera. Źródło: Wikimedia Commons

    W Kraju Zabajkalskim na Syberii wybuchło powstanie polskich zesłańców, którzy trafili tam po Powstaniu Styczniowym.

  • 1860 / 164 lata

    W Olszanie koło Korsunia urodził się Jan Stanisławski, malarz, reprezentant polskiego modernizmu.

  • 1812 / 212 lat

    Wojna z Rosją: Wielka Armia Napoleona przeprawiła się przez Niemen, kierując się na Kowno i Wilno.

  • 1768 / 256 lat
    Maria Leszczyńska. Źródło: CBN Polona

    W Wersalu zmarła Maria Leszczyńska, córka króla Stanisława Leszczyńskiego i Katarzyny Opalińskiej; królowa Francji (1725–1768) – żona Ludwika XV.

  • 1621 / 403 lata
    Jan Andrzej Morsztyn. Źródło: CBN Polona

    W Raciborsku w okolicach Krakowa urodził się Jan Andrzej Morsztyn, poeta epoki baroku; podskarbi wielki koronny (1668–1683), przywódca stronnictwa profrancuskiego; w opozycji wobec króla Jana III Sobieskiego; oskarżony o zdradę stanu wyemigrował do Francji.

  • 1390 / 634 lata

    W Kętach urodził się Jan Kanty, teolog, filozof, profesor Akademii Krakowskiej; kanonizowany w 1767 r.

  • 972 / 1052 lata
    Mieszko I na obrazie Jana Matejki z cyklu „Poczet królów i książąt polskich”. Fot. PAP/Reprodukcja

    Pod Cedynią wojska Mieszka I i jego brata Czcibora pokonały oddziały niemieckie margrabiego Hodona.

sonda

Które z poniższych wydarzeń roku 1989 uznajesz za najistotniejsze dla przyszłości Polski?

Wybory

Newsletter

Rocznica

  • 4.06.1989

    Wybory 4 czerwca 1989 r. - 35. rocznica

    Wybory do parlamentu z 4 czerwca 1989 r., których zasady określono przy okrągłym stole, zakończyły się miażdżącym zwycięstwem Komitetu Obywatelskiego „Solidarności”. Po upływie kilku kolejnych tygodni zaowocowało to powstaniem rządu Tadeusza Mazowieckiego i złamaniem trwającej od ponad czterdziestu lat monopolistycznych rządów PZPR.

    Zobacz rocznicę
MKiDN
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Wojskowe Biuro Historyczne
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • Ośrodek Karta
  • Biblioteka narodowa
  • Żydowski Instytut Historyczny
  • Ośrodek pamięć i Przyszłość
  • Polski Instytut Sztuki Filmowej
  • Filmoteka Szkolna
  • Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą  POLONIKA
  • Archiwum Akt Nowych

  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Magazyn Historyczny Mówią wieki