Kalendarz historyczny
4 lutego
-
W Warszawie urodził się Władysław Podkowiński, malarz, autor m.in. obrazu „Szał uniesień”.
-
Urodził się Tadeusz Kościuszko, najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej w powstaniu w 1794 r., które do historii przeszło jako insurekcja kościuszkowska. Wcześniej walczył w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych.
-
W Warszawie zmarł prof. Jerzy Osiatyński, ekonomista, były minister finansów (1992–1993) i doradca prezydenta Bronisława Komorowskiego, członek Rady Polityki Pieniężnej (2013–2019).
-
W Warszawie zmarł Wojciech Pokora, aktor, pamiętny Żorż Ponimirski w serialu „Kariera Nikodema Dyzmy” oraz docent Zenobiusz Furman w serialu „Alternatywy 4”.
-
W Warszawie zmarł Witold Zalewski, pisarz, autor powieści socrealistycznych „Traktory zdobędą wiosnę”, „Urodzaj”, dziennikarz, kierownik literacki Zespołu Filmowego „Tor”.
-
W Warszawie zmarł Stefan Meller, historyk, dyplomata; ambasador RP we Francji i w Rosji, minister spraw zagranicznych (2005–2006); wykładowca historii, prorektor Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie.
-
Uruchomiono portal społecznościowy Facebook; jego twórcą jest Mark Zuckerberg; portal ma ponad miliard użytkowników.
-
Zmarł Stefan Wyrzykowski, w czasie II wojny światowej dowódca dużego oddziału AK na Podlasiu. Wsławił się m.in. udziałem w akcji przekazania aliantom niewybuchu rakiet V-2, pomocą dla amerykańskich lotników z zestrzelonego przez Niemców samolotu. Po wojnie skazany na śmierć przez polskie władze, wyroku nie wykonano, ale Wyrzykowski kilka lat spędził w więzieniu.
-
W Warszawie zmarł Janusz Warnecki (właśc. Jan Kozłowski), aktor teatralny i filmowy, reżyser, profesor warszawskiej PWST, znany z filmów „Zejście do piekła”, „Mistrz”.
-
Urodził się Grzegorz Jarzyna, reżyser, w latach 1998-2022 związany z Teatrem Rozmaitości w Warszawie.
-
W Paryżu zmarł Ksawery Tartakower, szachista polski pochodzenia żydowskiego, sześciokrotny reprezentant Polski na olimpiadach szachowych, członek „złotej” drużyny polskiej na olimpiadzie w 1930 roku; od II wojny światowej pozostawał na emigracji.
-
W Warszawie urodził się Andrzej Strzelecki, reżyser, aktor, satyryk, wieloletni dyrektor teatru Rampa.
-
W Krakowie ukazał się pierwszy numer tygodnika społeczno-literackiego „Życie Literackie”.
-
W Giżycku zmarł Jan Bułhak, artysta fotograf, teoretyk, krytyk i publicysta, określany mianem „ojca polskiej fotografii”.
-
Sejm uchwalił ustawę o Funduszu Wczasów Pracowniczych (FWP).
-
W Krakowie ukazał się pierwszy numer „Dziennika Polskiego”.
-
W Jałcie rozpoczęła się konferencja „Wielkiej Trójki”, w której wzięli udział Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt i Józef Stalin. Część ustaleń dotyczyła Polski - jej wschodnie granice miały być wytyczone w oparciu o tzw. Linię Curzona, a zachodnie - o Odrę i Nysę Łużycką. Nowy rząd miał być wyłoniony po wolnych wyborach.
-
Urodził się Stefan Niesiołowski, w PRL-u działacz opozycji demokratycznej. W 1968 r. zrzucił z Rysów tablicę poświęconą Leninowi, w 1970 r. chciał podpalić jego muzeum w Poroninie i trafił do więzienia pod zarzutem przygotowywania obalenia ustroju.Działał w Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO) oraz w „Solidarności”, w stanie wojennym był internowany. W III RP z krótkimi przerwami do 2019 r. był posłem i senatorem.
-
Urodziła się Wanda Rutkiewicz, himalaistka, zdobywczyni ośmiu z 14 ośmiotysięczników (w tym Mount Everestu, czego dokonała jako pierwsza Europejka). Zaginęła podczas próby zdobycia Kanczendzongi (trzeciego najwyższego szczytu na Ziemi), jej ciała nie odnaleziono.
-
W Warszawie zmarł prof. Kazimierz Orzechowski, kierownik Katedry i Kliniki Neurologicznej oraz dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego, prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.
-
W Krakowie zmarł Karol Hubert Rostworowski, dramatopisarz, poeta, publicysta; zwolennik Obozu Wielkiej Polski i Stronnictwa Narodowego; autor sztuk teatralnych „Judasz z Kariothu” i „Niespodzianka”.
-
Na Wileńszczyźnie urodził się Zygmunt Malanowicz, aktor znany z filmów „Nóż w wodzie”, „Polowanie na muchy”, „Jarosław Dąbrowski”, „Tulipany”.
-
W Warszawie urodziła się Maria Chwalibóg, aktorka teatralna i filmowa, znana z filmów „Matka Joanna od aniołów” i „Kobieta samotna”.
-
Polska ratyfikowała protokół genewski o zakazie stosowania broni chemicznej.
-
W Warszawie zmarł Józef Pius Dziekoński, architekt, projektant wielu neogotyckich kościołów m.in. Najświętszego Zbawiciela w Warszawie, Świętej Rodziny na Krupówkach w Zakopanem, bazyliki w Radomiu i katedr: Wniebowzięcia NMP w Białymstoku oraz św. Floriana na warszawskiej Pradze.
-
W Lublinie urodziła się Helena Kisiel, historyk, archiwistka, działaczka społeczna.
-
Sejm Ustawodawczy uchwalił ustawę o powołaniu Orderu Odrodzenia Polski, a Order Orła Białego odnowiono jako najwyższe odznaczenie państwowe.
-
Rada Regencyjna powołała Radę Stanu Królestwa Polskiego.
-
W Warszawie został aresztowany i osadzony w X pawilonie Cytadeli Warszawskiej Feliks Dzierżyński.
-
W Warszawie urodził się Mieczysław Jurgielewicz, malarz, grafik.
-
Urodził się Mikołaj „Czarny” Radziwiłł, twórca potęgi tego rodu (m.in. przez zaaranżowane małżeństwo Barbary Radziwiłłówny z królem Zygmuntem Augustem), wyznawca i propagator arianizmu.
-
Urodził się Mikołaj Rej, ojciec literatury polskiej, autor „Fraszek”, „Żywota człowieka poczciwego” i „Krótkiej rozprawy między trzema osobami: Panem, Wójtem a Plebanem”. Po przejściu na kalwinizm nazwany przez katolików szatanem, został umieszczony w pierwszym w Polsce Indeksie Ksiąg Zakazanych.
-
Związek Pruski wypowiedział posłuszeństwo Zakonowi Krzyżackiemu.
-
W Warszawie przed trybunałem papieskim rozpoczął się proces polsko-krzyżacki dotyczący spornych terytoriów.