24 SIERPNIA

• 1944 / 82 lata

  24. dzień Powstania Warszawskiego. Powstańcza rozgłośnia „Błyskawica" emituje wiersz Zbigniewa Jasińskiego „Żądamy amunicji":

  „Halo! Tu serce Polski! Tu mówi Warszawa! Niech pogrzebowe śpiewy wyrzucą z audycji! Nam ducha starczy dla nas i starczy go dla was! Oklasków też nam nie trzeba! Żądamy amunicji!".

  Trwają zaciekłe walki w budynku szpitala Jana Bożego przy ul. Bonifraterskiej, Niemcy zajmują jego część. W uszkodzonej kamienicy przy ul. Długiej 27/29 powstaje „Reduta Matki Boskiej". Trwa obrona zakładów Fiata przy ul. Sapieżyńskiej oraz barykad na ul. Miodowej, Piwnej i Brzozowej.

• 2011 / 15 lat

  Zmarł prof. Stefan Kurowski, ceniony ekonomista, a w PRL-u działacz opozycji demokratycznej. W 1979 r. współtworzył KPN, rok później był doradcą „Solidarności”, a w stanie wojennym został internowany.

• 1993 / 33 lata

  Podczas nieformalnego spotkania w Helenowie z prezydentem Lechem Wałęsą prezydent Rosji Borys Jelcyn zgodził się na przystąpienie Polski do NATO. W deklaracji po rozmowach napisano, że „taka decyzja suwerennej Polski zmierzająca do integracji ogólnoeuropejskiej nie jest sprzeczna z interesami innych państw, w tym również Rosji.”

• 1991 / 35 lat

  Michaił Gorbaczow ustąpił ze stanowiska sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. Zachował jednak władzę jako prezydent ZSRR - był jedyną osobą, która to stanowisko sprawowała (od 15 marca 1990 do 25 grudnia 1991).

• 1991 / 35 lat

  Proklamacja niepodległości Ukrainy. Za symbole państwa uznano tryzub i flagę niebiesko-żółtą.

• 1989 / 37 lat

  Sejm powołał na stanowisko prezesa Rady Ministrów Tadeusza Mazowieckiego – pierwszego niekomunistycznego premiera w Polsce od czasu zakończenia II wojny światowej.

• 1987 / 39 lat

  Premiera filmu „Pociąg do Hollywood” w reżyserii Radosława Piwowarskiego.

• 1980 / 46 lat

  Spotkanie Prezydium Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego z przybyłymi do Stoczni Gdańskiej sygnatariuszami apelu intelektualistów. Przy MKS powstała komisja ekspertów, w skład której weszli: Tadeusz Mazowiecki, Bronisław Geremek, Tadeusz Kowalik, Andrzej Wielowieyski, Jadwiga Staniszkis, Waldemar Kuczyński, Bohdan Cywiński.

• 1980 / 46 lat

  Ze stanowiska prezesa Rady Ministrów odwołano Edwarda Babiucha. Obowiązki premiera przejął Józef Pińkowski.

• 1966 / 60 lat

  W Anglii zmarł Tadeusz Bór-Komorowski, generał WP, Komendant Główny Armii Krajowej (1943–1944); wydał rozkaz rozpoczęcia w Warszawie 1 sierpnia 1944 r. powstania przeciwko Niemcom; 30 września 1944 r. mianowany przez prezydenta RP Władysława Raczkiewicza Naczelnym Wodzem; premier rządu RP na uchodźstwie (1947–1949).

• 1950 / 76 lat

  W Uerikon w Szwajcarii zmarł Ernst Wiechert, niemiecki pisarz urodzony w Piersławku koło Mrągowa; autor powieści „Dzieci Jerominów” i „Las umarłych” – relacji z obozu koncentracyjnego Buchenwald, w którym przybywał w 1938 r. jako więzień.

• 1949 / 77 lat

  Wszedł w życie Traktat Północnoatlantycki, podpisany 4 kwietnia 1949 r.; na jego podstawie powstała Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO).

• 1945 / 81 lat

  Dekrety o utworzeniu Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz o przekształceniu Uniwersytetu Wrocławskiego i Politechniki Wrocławskiej w polskie państwowe szkoły akademickie.

• 1942 / 84 lata

  W Dreźnie zostało ściętych na gilotynie pięciu młodych wychowanków Salezjańskiego Oratorium św. Jana Bosko w Poznaniu (tzw. „Poznańska Piątka”), aresztowanych przez gestapo pod zarzutem przynależności do tajnej organizacji politycznej. Zamordowani zostali beatyfikowani przez papieża Jana Pawła II 13 czerwca 1999 r. w gronie 108 polskich męczenników.

• 1930 / 96 lat

  W Warszawie urodził się Jerzy Holzer, historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i Instytutu Studiów Politycznych PAN.

• 1919 / 107 lat

  Zakończyło się I Powstanie Śląskie.

• 1905 / 121 lat

  Urodził się Hilary Minc, bliski współpracownik Bolesława Bieruta i jedna z najważniejszych osób w strukturach władzy za jego czasów (twórca Planu Sześcioletniego, członek Biura Politycznego Komitetu Centralnego PZPR oraz wicepremier). Po Poznańskim Czerwcu odsunięty na boczny tor, a następnie zmuszony do wystąpienia z PZPR. W czasie II wojny światowej oficer polityczny w dywizji kościuszkowskiej, walczył pod Lenino.

• 1874 / 152 lata

  W Warszawie urodziła się Aniela Bogusławska, aktorka; prawnuczka Wojciecha Bogusławskiego, dyrektora stołecznego Teatru Narodowego.

• 1870 / 156 lat

  W Petersburgu urodził się Leon Wasilewski, działacz i teoretyk PPS, dyplomata, historyk i publicysta.

• 1863 / 163 lata

  Powstanie Styczniowe: klęska powstańców pod Fajsławicami.

• 1858 / 168 lat

  W Wólce Kozłowskiej na Mazowszu urodził się Wacław Sieroszewski, pisarz, etnograf, działacz niepodległościowy, sybirak, żołnierz Legionów Polskich.

• 1776 / 250 lat

  W Wolsztynie urodził się Józef Hoene-Wroński, matematyk, fizyk, filozof, jeden z głównych przedstawicieli mesjanizmu polskiego.

• 1736 / 290 lat

  W Końskich urodził się Stanisław Małachowski, marszałek Sejmu Wielkiego.

• 1664 / 362 lata

  W Byczynie zmarła Maria Kunic, śląska astronom (inną podawaną datą jej śmierci jest 22 sierpnia 1664 r.).

• 1109 / 917 lat

  Wojna polsko-niemiecka: początek oblężenia grodu w Głogowie przez wojska cesarza Henryka V.