> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

17 września

  • Niemieccy i sowieccy żołnierze na linii demarkacyjnej. 09.1939. Fot. PAP/Reprodukcja

    Napaść Związku Sowieckiego na Polskę. O godz. 4.20 oddziały KOP koło Podwołoczysk na Podolu podjęły jako pierwsze walkę z jednostkami Armii Czerwonej przekraczającymi granicę RP.

  • Janusz Brochwicz-Lewiński. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Wołkowysku urodził się Janusz Brochwicz-Lewiński, ps. Gryf, żołnierz ZWZ-AK; w czasie Powstania Warszawskiego w batalionie „Parasol”; w 2008 r. awansowany na stopień generała brygady.

  • W Warszawie zmarł Tomasz Zygadło, reżyser, twórca filmów „Ćma”, „Odwet", „Sceny dziecięce z życia prowincji".

  • Magda Teresa Wójcik. Fot. PAP/CAF/J. Uklejewski

    W Podkowie Leśnej zmarła Magda Teresa Wójcik, aktorka, reżyserka, współzałożycielka Teatru Adekwatnego; znana m.in. z roli Łucji w filmie Janusza Zaorskiego „Matka Królów”.

  • Prezydent USA Barack Obama i sekretarz obrony Robert Gates ogłosili decyzję o rezygnacji z planu umieszczenia w Polsce i Czechach baz amerykańskiej obrony antyrakietowej.

  • Andrzej Wajda. Fot. PAP/T. Gzell

    Uroczysta premiera filmu „Katyń” w reżyserii Andrzeja Wajdy.

  • Żołnierze stoją obok Pomnika Poległym i Pomordowanym na Wschodzie. Warszawa, 17.09.1995. Fot. PAP/P. Kopczyński

    W Warszawie w rocznicę sowieckiej napaści na Polskę odsłonięto Pomnik Poległym i Pomordowanym na Wschodzie.

  • W Londynie zmarł Karl Popper, filozof, teoretyk nauki.

  • Gen. Władysław Sikorski. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Z Wielkiej Brytanii przeniesiono na Wawel prochy Naczelnego Wodza i premiera rządu RP na uchodźstwie gen. Władysława Sikorskiego.

  • Prezydent Lech Wałęsa żegna rosyjskich żołnierzy na dziedzińcu Belwederu. 17.09.1993. Fot. PAP/J. Mazur

    Prezydent Lech Wałęsa przyjął od gen. Leonida Kowalowa meldunek o zakończeniu wycofywania wojsk rosyjskich z Polski. Ostatni żołnierze opuścili Polskę 18 września 1993 r.

  • W Seulu rozpoczęły się XXIV Letnie Igrzyska Olimpijskie.

  • Lech Wałęsa. Fot. PAP/CAF/M. Langda

    Powołano Krajową Komisję Porozumiewawczą NSZZ „Solidarność” pod kierownictwem Lecha Wałęsy.

  • Transparent z napisem: Niezależność Solidarność Samorządność, przed siedzibą Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego (MKZ NSZZ) Solidarność Gdańsk i jednocześnie władz krajowych związku. Gdańsk, 10.1980. Fot. PAP/B. Różyc

    W Gdańsku przedstawiciele Międzyzakładowych Komitetów Założycielskich i Międzyzakładowych Komisji Robotniczych podjęli decyzję o utworzeniu jednego związku zawodowego pod nazwą Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”.

  • W Camp David podpisano izraelsko-egipskie porozumienie pokojowe.

  • Zofia Mrozowska (1L), Małgorzata Braunek (2L), reżyser Ryszard Ber i asystent Zbigniew Maćkow na planie "Lalki". Fot. PAP/W. Rozmysłowicz

    Premiera serialu telewizyjnego „Lalka” w reżyserii Ryszarda Bera.

  • W White Plains w stanie Nowy Jork zmarł Oskar Halecki, historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego; od 1939 r. na emigracji; współzałożyciel, dyrektor i prezes Polskiego Instytutu Naukowego w Nowym Jorku. 

  • Więzienie opuścili skazani za udział w protestach Marca `68: Jacek Kuroń, Karol Modzelewski i Maciej Kozłowski.

  • W Poznaniu odbył się pierwszy występ kabaretu TEY.

  • Cesarz Etiopii Haile Selassie rozpoczął oficjalną wizytę w Polsce.

  • W Szczecinie urodził się Krzysztof Kołbasiuk, aktor, znany m.in. z roli Łukasza Zbożnego w telewizyjnym serialu „Dom”.

  • W Warszawie urodził się Tomasz Borkowy, aktor, znany m.in. z roli Andrzeja Talara w telewizyjnym serialu „Dom”.

  • W lasach lubaczowskich w bunkrze oblężonym przez oddziały Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego popełnił samobójstwo Jarosław Staruch „Stiah”, sprawujący kierownictwo nad krajowym prowidem OUN-UPA, położonym na zachód od tzw. linii Curzona.

  • Gen. Stanisław Sosabowski. Źródło: Wkimedia Commons

    Pod kryptonimem „Market Garden” rozpoczęła się największa operacja powietrznodesantowa II wojny światowej z udziałem m.in. Samodzielnej Brygady Spadochronowej pod dowództwem gen. Stanisława Sosabowskiego.

  • W Bressanone we Włoszech urodził się Reinhold Messner, himalaista, który jako pierwszy zdobył Koronę Himalajów – wszystkie 14 ośmiotysięczników w Himalajach i Karakorum.

  • Jan Piekałkiewicz. Fot. NAC

    Jan Piekałkiewicz ze Stronnictwa Ludowego objął urząd Delegata Rządu RP na Kraj.

  • Teresa Budzisz-Krzyżanowska. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Tczewie urodziła się Teresa Budzisz-Krzyżanowska, aktorka; wystąpiła w kilkudziesięciu filmach, m.in. w „Zmorach”, „Lawie”, „Trzech kolorach. Białym”, „Faustynie” i „Weiserze”; za rolę w filmie Magdaleny i Piotra Łazarkiewiczów „Odjazd” (1991) otrzymała nagrodę za pierwszoplanową rolę kobiecą na festiwalu w Gdyni.

  • Palmiry. Fot. PAP/R. Guz

    W Palmirach Niemcy zamordowali 198 więźniów Pawiaka.

  • Kampania polska: Niemcy zajęli Brześć nad Bugiem i Lublin.

  • Płonie Zamek Królewski w Warszawie, zbombardowany przez Niemców we wrześniu 1939 r. Fot. PAP/CAF

    Kampania polska: „Czarna niedziela” w Warszawie – najcięższe dotąd bombardowanie stolicy przyniosło m.in. pożar Zamku Królewskiego.

  • Marszałek Edward Śmigły-Rydz. Fot. NAC

    Kampania polska: marszałek Edward Śmigły-Rydz wydał dyrektywę nakazującą oddziałom polskim wycofanie się do Rumunii i na Węgry oraz unikanie starć z siłami sowieckimi.

  • Premier RP gen. Felicjan Sławoj Składkowski. Fot. CAW

    Kampania polska: obrady rządu RP w Kołomyi – zapadła decyzja o przekroczeniu granicy Rumunii i udaniu się na uchodźstwo w celu kontynuowania wojny. Przed północą władze Rzeczypospolitej opuściły kraj przez most w Kutach.

  • Na Atlantyku niemiecki okręt podwodny „U 29” zatopił brytyjski lotniskowiec „Courageous”; z liczącej 1200 osób załogi zginęło 519 ludzi, wśród nich dowódca komandor William T. Makeing Jones.

  • Bruno Jasieński. Źródło: Wikimedia Commons

    W Moskwie rozstrzelany został Bruno Jasieński, właściwie Wiktor B. Zysman, poeta, czołowy twórca polskiego futuryzmu, związany z ruchem komunistycznym; aresztowany w 1937 r. w okresie masowego terroru w ZSRS.

  • Decyzją Sztabu Generalnego WP utworzono Korpus Ochrony Pogranicza.

  • W Krakowie urodził się Stanisław Sielecki, geolog, polarnik, taternik.

  • Irena Kwiatkowska. Fot. PAP/H. Rosiak

    W Warszawie urodziła się Irena Kwiatkowska, aktorka, gwiazda teatru, filmu i kabaretu; na trwałe wpisała się w pamięć widzów rolami w serialach „Wojna domowa” i „Czterdziestolatek”, a także w filmach „Hallo szpicbródka”, „Lata dwudzieste… lata trzydzieste…”; występowała w kabaretach Szpak, Dudek i telewizyjnym Kabarecie Starszych Panów.

  • Władysław Wagner. Fot. NAC

    W Krzyżowej Woli urodził się Władysław Wagner, żeglarz, pierwszy Polak, który na jachtach żaglowych opłynął kulę ziemską.

  • W Warszawie urodził się Adam Aston, aktor, wokalista; wykonawca piosenek „Warszawo, moja Warszawo”, „Ach, jak przyjemnie”, „Dlaczego właśnie dziś” i „Jak trudno zapomnieć”.

  • W Krakowie zmarł arcybiskup metropolita warszawski Zygmunt Szczęsny Feliński; po wybuchu Powstania Styczniowego protestował przeciwko carskim represjom; w konsekwencji skazany na 20-letnie zesłanie do Jarosławia nad Wołgą. Beatyfikowany w 2002 r.

  • Tadeusz Hołówko. Źródło: NAC

    W Semipałatyńsku, obecnie Semej w Kazachstanie, urodził się Tadeusz Hołówko, działacz PPS, współpracownik Józefa Piłsudskiego, przedstawiciel ruchu prometejskiego; współtwórca BBWR, zwolennik dialogu z Ukraińcami oraz stworzenia federacji państw środkowo i wschodnioeuropejskich, stanowiącej przeciwwagę dla ZSRS; zastrzelony w 1931 r. przez ukraińskich nacjonalistów.

  • W Dreźnie zmarł Józef Korzeniowski, dramaturg, powieściopisarz, poeta, wychowanek i wykładowca Liceum Krzemienieckiego.

  • W Iżewskoje w guberni riazańskiej urodził się Konstanty Ciołkowski, rosyjski wynalazca, uczony, prowadzący badania m.in. w dziedzinie aerodynamiki; syn polskiego zesłańca.

  • Konwencja filadelfijska uchwaliła Konstytucję Stanów Zjednoczonych, którą do 1790 r. ratyfikowało 13 stanów założycielskich.

  • W Madrycie zmarł Filip IV Habsburg, król Hiszpanii od 1621 r.

  • W Łubniach na Ukrainie urodził się książę Jeremi Wiśniowiecki, wojewoda ruski, dowódca wojsk koronnych, dążący do krwawego stłumienia powstania Chmielnickiego; jego postać uwiecznił w powieści „Ogniem i mieczem” Henryk Sienkiewicz.

  • Wojna trzynastoletnia: Pod Świecinem koło Jeziora Żarnowieckiego wojska polskie pod dowództwem Piotra Dunina pokonały wojska Zakonu Krzyżackiego.

  • W Koszycach król Ludwik Węgierski ogłosił pierwszy przywilej generalny dla polskiej szlachty.