Daty

Kalendarz dat

1947

  • 1.1

    W Warszawie urodził się Andrzej Kurek, fizyk, dziennikarz telewizyjny, popularyzator nauki, współautor telewizyjnego programu "Sonda".

  • 1.1

    W życie weszło porozumienie o utworzeniu w Niemczech amerykańsko-brytyjskiej strefy okupacyjnej tzw. Bizonii.

  • 2.1

    Andrzej Bachleda. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Zakopanem urodził się Andrzej Bachleda-Curuś, narciarz, srebrny (1974) i brązowy medalista (1970) mistrzostw świata w kombinacji alpejskiej, laureat nagrody UNESCO "Fair Play" (1969).

  • 3.1

    Andrzej Ramlau. 1969 r. Fot. PAP/D. Kwiatkowski

    W Szczytnikach pod Brześciem urodził się Andrzej Ramlau, operator filmowy autor zdjęć do filmów „Lalka” (1968), „Nie ma mocnych” (1974) i serialu „Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy” (1 1979-81).
     

  • 3.1

    Seweryn Krajewski. 1967 r. Fot. PAP/PAI/I. Jarosińska

    W Nowej Soli w woj. lubuskim urodził się Seweryn Krajewski, piosenkarz, kompozytor, gitarzysta, członek zespołu "Czerwone Gitary".

  • 3.1

    W Starym Sączu urodził się Adam Myjak, rzeźbiarz, prof. Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

  • 4.1

    Płk Jan Rzepecki podczas procesu Zarządu Głównego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. Warszawa, 01.1947. Fot. PAP/CAF/J. Baranowski

    W Warszawie rozpoczął się proces Zarządu Głównego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. Na ławie oskarżonych zasiadł m.in. płk Jan Rzepecki.

  • 5.1

    Płk Wincenty Kwieciński. Źródło: Wikimedia Commons

    Funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa aresztowali płk. Wincentego Kwiecińskiego, prezesa Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.

  • 7.1

    W Krakowie zmarł prof. Stefan Czarnocki, geolog.

  • 8.1

    Gen. Tadeusz Kutrzeba. Źródło: CAW

    W Londynie zmarł gen. Tadeusz Kutrzeba, w latach 1928-1939 komendant Wyższej Szkoły Wojennej; w czasie kampanii polskiej 1939 r. dowódca Armii "Poznań", stojący na czele wojsk polskich w bitwie nad Bzurą.

  • 8.1

    Kadr z filmu "Zakazane piosenki". Fot. PAP/CAF

    W warszawskim kinie "Palladium" odbyła się premiera filmu "Zakazane piosenki" w reżyserii Leonarda Buczkowskiego.

  • 14.1

    Krystyna Prońko. Fot. PAP/J. Bednarczyk

    W Gorzowie Wielkopolskim urodziła się Krystyna Prońko, wokalistka jazzowa i rockowa, kompozytorka, pedagog.

  • 17.1

    W Borzęcinie urodził się Józef Baran, poeta, publicysta.

  • 17.1

    Zakończyła działalność Krajowa Rada Narodowa, utworzona przez PPR w nocy z 31 grudnia 1943 na 1 stycznia 1944 r. w Warszawie.

  • 19.1

    Prof. Leszek Balcerowicz. Fot. PAP/T. Gzell

    W Lipnie urodził się Leszek Balcerowicz, ekonomista, polityk; wicepremier i minister finansów (1989-1991; 1997-2000); autor przyjętego w 1989 r. planu reform gospodarczo-ustrojowych, które miały umożliwić transformację gospodarki sterowanej centralnie w rynkową; przewodniczący Unii Wolności (1995-2000); w latach 2001-2007 prezes Narodowego Banku Polskiego.

  • 19.1

    Wybory do Sejmu Ustawodawczego. Warszawa, 1947.01.19 Nz. prezydent KRN Bolesław Bierut. Fot. PAP/CAF

    Odbyły się sfałszowane przez przez władze komunistyczne wybory do Sejmu Ustawodawczego.

  • 21.1

    Bogusław Mec. Fot. PAP/T. Gzell

    W Tomaszowie Mazowieckim urodził się Bogusław Mec, piosenkarz, kompozytor, artysta plastyk; do jego największych przebojów należą piosenki "Jej portret", "Na pozór", "Z wielkiej nieśmiałości", "Mały, biały pies".

  • 22.1

    Władze komunistyczne ogłosiły oficjalne, sfałszowane, wyniki wyborów do Sejmu Ustawodawczego.

  • 30.1

    Małgorzata Braunek. Fot. PAP/J. Kaminski

    W Szamotułach urodziła się Małgorzata Braunek, aktorka, znana m.in. z filmowej roli Oleńki Billewiczówny w ekranizacji "Potopu" oraz Izabeli Łęckiej w serialu telewizyjnym "Lalka".

  • 1.2

    W Łodzi zmarł Stanisław Grolicki, aktor. 

  • 1.2

    Tadeusz Horko objął w Londynie funkcję redaktora "Dziennika Polskiego i Dziennika Żołnierza". 

  • 3.2

    Płk Jan Rzepecki w czasie procesu dowództwa Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. Fot. PAP/CAF/J. Baranowski

    Zapadł wyrok w procesie przywódców Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość (WiN): płk Jan Rzepecki 8 lat więzienia, oficerowie Marian Gołębiowski - kara śmierci, Kazimierz Leski i Henryk Żuk - 12 lat, Ludwik Muzyczka i Józef Rybicki - 10 lat, Jan Szczurek-Cergowski - 7 lat, Antoni Sanojca - 6 lat, Tadeusz Jachimek - 4 lata i Emilia Malessa - 2 lata.

  • 5.2

    Bolesław Bierut. Fot. PAP/CAF/J. Baranowski

    Sejm wybrał Bolesława Bieruta prezydentem RP. 

  • 6.2

    Józef Cyrankiewicz. Fot. PAP/CAF/J. Baranowski

    Po sfałszowanych przez komunistów wyborach do Sejmu Ustawodawczego, Józef Cyrankiewicz objął stanowisko premiera i z dwuletnią przerwą (w latach 1952-1954 był wicepremierem w rządzie Bolesława Bieruta) sprawował je do grudnia 1970 r. 

  • 8.2

    W Warszawie urodziła się Ewa Złotowska, aktorka, reżyserka.

  • 8.2

    W Oleśnicy urodził się Zbigniew Lesień, aktor. 

  • 16.2

    W Warszawie wznowił działalność polski Pen-Club, jego prezesem został Jan Parandowski.

  • 17.2

    W Krakowie wznowiła działalność Polska Akademia Umiejętności.

  • 19.2

    Sejm uchwalił tzw. Małą Konstytucję.

  • 21.2

    Mjr Józef Kuraś "Ogień". Źródło: IPN

    We wsi Ostrowsko pod Nowym Targiem otoczony przez UB i KBW mjr Józef Kuraś "Ogień" próbował popełnić samobójstwo, śmiertelnie ranny, zmarł następnego dnia w szpitalu w Nowym Targu; Kuraś był żołnierzem Konfederacji Tatrzańskiej, Armii Krajowej, dowódcą oddziałów Ludowej Straży Bezpieczeństwa; od 1945 r. dowodził zgrupowaniem "Błyskawica" walczącym z władzą komunistyczną.

  • 22.2

    Mjr Józef Kuraś "Ogień". Źródło: IPN

    W szpitalu w Nowym Targu zmarł mjr Józef Kuraś „Ogień”, dowódca oddziału podziemia antykomunistycznego. Dzień wcześniej otoczony przez UB usiłował popełnić samobójstwo.

  • 22.2

    Sejm przyjął deklarację o realizacji praw i wolności obywatelskich oraz uchwalił amnestię dla więźniów politycznych. W praktyce amnestia została wykorzystana przez władze bezpieczeństwa do ewidencji członków niepodległościowego podziemia, z których większość następnie aresztowano.

  • 25.2

     W Międzychodzie urodził się Włodzimierz Matuszczak, aktor. 

  • 25.2

    Dekret Alianckiej Komisji Kontroli o likwidacji państwa pruskiego. 

  • 28.2

    Ukazała się powieść Antoniego Gołubiewa "Bolesław Chrobry".

  • 28.2

    Włodzimierz Lubański. Fot. PAP/A. Grygiel

    W Gliwicach urodził się Włodzimierz Lubański, piłkarz, wielokrotny reprezentant Polski, mistrz olimpijski z 1972 r.; siedmiokrotny mistrz Polski z Górnikiem Zabrze, piłkarz belgijskiego Lokeren.

  • 3.3

    W Londynie Sztab Główny Polskich Sił Zbrojnych przekształcono w Inspektorat Generalny Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia. Inspektorem generalnym Korpusu mianowano gen. Stanisława Kopańskiego.

  • 3.3

    Gubernator okręgu warszawskiego w okresie okupacji Ludwig Fischer na sali sądowej (stoi za ławą obrońców). 1947 r. Fot. PAP/CAF/J. Baranowski

    Najwyższy Trybunał Narodowy w Warszawie skazał niemieckiego gubernatora Warszawy Ludwiga Fischera na karę śmierci.

  • 4.3

    Jan Garbarek. Fot. PAP/B. Borowiak

    W Mysen w Norwegii urodził się Jan Garbarek, saksofonista jazzowy i kompozytor, polskiego pochodzenia.

  • 5.3

    Konstanty Andrzej Kulka. Fot.PAP/P.Polak

    W Gdańsku urodził się Konstanty Andrzej Kulka, skrzypek, pedagog.

  • 6.3

    Tadeusz Woźniak. Fot.PAP

     W Warszawie urodził się Tadeusz Woźniak, muzyk, kompozytor, wokalista, autor i wykonawca takich przebojów, jak „Zegarmistrz światła” (do słów Bogdana Chorążuka), „Smak i zapach pomarańczy” oraz muzyki do spektakli teatralnych.

  • 8.3

    We Wrocławiu urodził się Wojciech Bruszewski, reżyser, operator filmowy, fotograf, prekursor sztuki wideo w Polsce.

  • 8.3

    Gubernator okręgu warszawskiego w okresie okupacji Ludwig Fischer na sali sądowej (stoi za ławą obrońców). 1947 r. Fot. PAP/CAF/J. Baranowski

    W Warszawie stracony został niemiecki zbrodniarz, nazistowski gubernator Warszawy Ludwig Fischer skazany na karę śmierci przez Najwyższy Trybunał Narodowy.

  • 9.3

    W Zielonej Górze urodził się Ryszard Peryt, aktor, reżyser operowy, twórca inscenizacji operowych, dyrektor Warszawskiej Opery kameralnej w latach 1985-2005.

  • 10.3

    Pod naciskiem władz sowieckich Polska i Czechosłowacja podpisały układ o przyjaźni i wzajemnej pomocy. Oba państwa zobowiązały się w ciągu dwóch lat ostatecznie uregulować sporne kwestie graniczne i respektować prawa mniejszości narodowych.

  • 11.3

    Rudolf Hoess podczas procesu przed Najwyższym Trybunałem Narodowym. Warszawa, 11.03.1947. Fot. PAP/CAF/S. Dąbrowiecki

    W Warszawie rozpoczął się proces komendanta niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz-Birkenau Rudolfa Hoessa, który został skazany na karę śmierci; wyrok przez powieszenie wykonano 16 kwietnia 1947 r.

  • 12.3

    Harry Truman. Fot. PAP/EPA

    Prezydent USA Harry Truman w orędziu do Kongresu przedstawił program polityki zagranicznej, zgodnie z którym Stany Zjednoczone powinny pomagać krajom zagrożonym komunizmem; w tym celu Truman wezwał Kongres do udzielenia pomocy Grecji i Turcji.

  • 13.3

    Jacek Bierezin. Fot. PAP/T. Michalak

    W Łodzi urodził się Jacek Bierezin, poeta, działacz opozycji, taternik, współzałożyciel ukazującego się poza cenzurą czasopisma "Puls" (1977-1981).

  • 15.3

    Józef Piłsudski. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Londynie powołano Instytut Józefa Piłsudskiego.

  • 19.3

    Krystyna Tkacz

    We Wrocławiu urodziła się Krystyna Tkacz, aktorka filmowa i teatralna, znana również jako znakomita wykonawczyni piosenek aktorskich; wystąpiła m.in. w serialach „Życie Kamila Kuranta" i "Alternatywy 4".

  • 22.3

    W Warszawie ukazał się pierwszy numer "Słowa Powszechnego", dziennika PAX.

  • 22.3

    W Warszawie urodził się Marek Bliziński, gitarzysta jazzowy, kompozytor; grał w zespołach m.in. Michała Urbaniaka, Jana Ptaszyna Wróblewskiego.

  • 23.3

    W Warszawie ukazał się pierwszy numer "Nowin Literackich", tygodnika pod redakcją Jarosława Iwaszkiewicza.

  • 25.3

    W Pinner w Anglii urodził się Elton John, właściwie Reginald Kenneth Dwight, piosenkarz, kompozytor, pianista.

  • 28.3

    Karol Świerczewski. Fot. PAP/B. Lambach

    W Bieszczadach pod Baligrodem w zasadzce zorganizowanej przez UPA zginął gen. Karol Świerczewski - działacz komunistyczny, członek WKP(b); w latach 20. i 30. zajmował stanowiska dowódcze w Armii Czerwonej; w 1936 r. pod pseudonimem "generał Walter" dowodził w Hiszpanii XIV Brygadą Międzynarodową; w czasie II wojny światowej był dowódcą 2. Armii Wojska Polskiego (1944-1945); od 1946 r. wiceminister obrony narodowej, odpowiedzialny m.in. za represje wobec żołnierzy Armii Krajowej.

  • 1.4

    Karol Świerczewski. Fot. PAP/CAF/J. Baranowski

    W Warszawie odbył się uroczysty pogrzeb zastrzelonego przez UPA gen. Karola Świerczewskiego.

  • 2.4

    Rudolf Hoess przed Trybunałem Narodowym. Fot. PAP/CAF

    Najwyższy Trybunał Narodowy w Warszawie skazał na karę śmierci Rudolfa Hoessa - niemieckiego zbrodniarza, komendanta KL Auschwitz, współautora Holokaustu; wyrok przez powieszenie wykonano na terenie b. obozu 16 kwietnia 1947 r.

  • 2.4

    Kazimierz Pużak. Fot. PAP/CAF

    Władze komunistyczne aresztowały Kazimierza Pużaka i innych działaczy związanych z PPS-WRN pod zarzutem organizowania podziemnej partii socjalistycznej.

  • 7.4

    Andrzej Nardelli. Fot. PAP/M. Karewicz

    W Mysłowicach urodził się Andrzej Nardelli, aktor, piosenkarz, wystąpił m.in. w filmach „Szkice warszawskie”, „Szklana kula” i „Nie lubię poniedziałku”.

  • 10.4

    Halina Frąckowiak. Fot. PAP/M. Kmieciński

    W Poznaniu urodziła się Halina Frąckowiak, piosenkarka, znana z przebojów "Serca gwiazd", "Anna już tu nie mieszka", "Papierowy księżyc", "Mały elf", "Tin Pan Alley", "Idę dalej", "Bądź gotowy dziś do drogi", "Brzegi łagodne".

  • 10.4

    Ewa Dałkowska. Fot. PAP/J. Turczyk

    We Wrocławiu urodziła się Ewa Dałkowska, aktorka, przez wiele lat związana z warszawskim Teatrem Powszechnym, obecnie występuje w stołecznym Nowym Teatrze; zagrała m.in. w filmach „Sprawa Gorgonowej”, „Bez znieczulenia”, „Głosy”, „Kobieta z prowincji”, „Korczak”, „Cynga”, „Body/Ciało”, „Smoleńsk”; w stanie wojennym współzałożycielka Teatru Domowego, działającego poza oficjalnym obiegiem, artystka kabaretu „Pod Egidą”.

  • 13.4

    Otwarcie pierwszego Powszechnego Domu Towarowego (PDT) przy ulicy Mickiewicza 27 na Żoliborzu. 08.1947. Fot. PAP/CAF

    Rozpoczęła się "bitwa o handel" - obradujące w Warszawie plenum KC PPR wyznaczyło główne kierunki reformy handlu wewnętrznego w Polsce, zmierzające do wprowadzenia modelu gospodarki opartego na wzorach sowieckich.

  • 15.4

    Jacek Lech. Fot. PAP/S. Kraszewski

    W Bielsku-Białej urodził się Jacek Lech (właściwie Leszek Zerhau), piosenkarz, solista zespołu "Czerwono-Czarni".

  • 16.4

    Rudolf Hoess podczas procesu przed Najwyższym Trybunałem Narodowym. Warszawa, 11.03.1947. Fot. PAP/CAF/S. Dąbrowiecki

    Wykonano wyrok śmierci na byłym komendancie KL Auschwitz-Birkenau Rudolfie Hoessie. Został powieszony na terenie obozu, obok budynku komendantury, w której urzędował.

  • 17.4

    Kazimierz Bagiński. Lata 30. Fot. NAC

    Rejonowy Sąd Wojskowy w Warszawie skazał Kazimierza Bagińskiego na 8 lat, Wiktora Bazylewskiego na 6 lat, Tadeusza Węgrzyniaka na 6 lat i Tadeusza Wyrzykowskiego na 3 lata więzienia za redagowanie rzekomo nielegalnego biuletynu PSL.

  • 18.4

    Jerzy Stuhr. Fot. PAP/Strefa Gwiazd/S. Leszczyński

    W Krakowie urodził się Jerzy Stuhr, aktor, reżyser, pedagog, rektor PWST w Krakowie (1990-1996 i 2002-2008); przez wiele lat związany ze Starym Teatrem w Krakowie; znany z filmów "Amator", "Wodzirej", "Seksmisja", "Kingsajz", "Obywatel Piszczyk", "Deja vu", "Spis cudzołożnic", "Historie miłosne", "Kiler", "Duże zwierzę", "Habemus Papam - mamy papieża" i "Obywatel".

  • 24.4

    Gen. Stefan Mossor, dowódca GO "Wisła". Fot. PAP/CAF/S. Dąbrowiecki

    Prezydium Rady Ministrów przyjęło uchwałę o rozpoczęciu Operacji "Wisła", której celem było wysiedlenie ludności ukraińskiej z południowo-wschodniej Polski i przesiedlenie jej na Ziemie Zachodnie i Północne.

  • 25.4

    Sekretariat KC PPR powołał Robotniczą Spółdzielnię Wydawniczą "Prasa".

  • 27.4

    W Poznaniu rozpoczęły się pierwsze po zakończeniu II wojny światowej Międzynarodowe Targi.

  • 28.4

    Gen. Stefan Mossor, dowódca Grupy Operacyjnej "Wisła". Fot. PAP/CAF

    Grupa Operacyjna "Wisła" rozpoczęła wysiedlanie ludności ukraińskiej z południowo-wschodniej Polski; w ciągu trzech miesięcy na tzw. Ziemie Zachodnie i Północne przymusowo przesiedlono ponad 140 tys. Ukraińców.

  • 29.4

    Stanisława Celińska. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie urodziła się Stanisława Celińska, aktorka, wystąpiła m.in. w filmach „Krajobraz po bitwie”, "Nie ma róży bez ognia", "Noce i dnie", "Panny z Wilka", „Pieniądze to nie wszystko”, a także w serialach „Alternatywy 4”, „Bulionerzy” i „Mamuśki”.

  • 30.4

    Fragment hali montażowej zakładów w Ursusie. 1947. Fot. PAP/CAF/A. Nowosielski

    W Zakładach Mechanicznych "Ursus" wyprodukowano pierwszy po wojnie ciągnik.

  • 30.4

    Transatlantyk Batory w gdyńskim porcie. 1947 r. Fot. PAP/CAF

    Do portu w Gdyni przypłynął z Wielkiej Brytanii po raz pierwszy od zakończenia wojny MS Batory.

  • 1.5

    Krzysztof Knittel. Fot. PAP/L. Szymański

    W Warszawie urodził się Krzysztof Knittel, kompozytor, pedagog. 

  • 1.5

    Grażyna Barszczewska. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Warszawie urodziła się Grażyna Barszczewska, aktorka, od 1983 r. związana z Teatrem Polskim w Warszawie; wystąpiła m.in. w filmach „Anioł w szafie”, „Łabędzi śpiew”, „Wszystko, co najważniejsze”, a także w serialu „Kariera Nikodema Dyzmy”.

  • 3.5

    Lesław Ćmikiewicz. 1971 r. Fot. PAP/CAF/S. Jakubowski

    We Wrocławiu urodził się Lesław Ćmikiewicz, piłkarz, wielokrotny reprezentant Polski, mistrz olimpijski z 1972 r. i członek drużyny narodowej, która na mistrzostwach świata w Niemczech w 1974 r. zajęła III miejsce; przez wiele lat występujący w Legii Warszawa; szkoleniowiec.

  • 8.5

    Rotmistrz Witold Pilecki. Fot. PAP/CAF

    Funkcjonariusze UB zatrzymali rotmistrza Witolda Pileckiego, oficera ZWZ-AK, który w 1940 r. dobrowolnie poddał się aresztowaniu i wywózce przez Niemców do Auschwitz, aby zdobyć informacje o obozie; po ucieczce z Auschwitz walczył w Powstaniu Warszawskim; w 1948 r. został przez władze komunistyczne skazany na śmierć i stracony.

  • 10.5

    Juliusz Osterwa. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Juliusz Osterwa, aktor, reżyser i reformator teatru, twórca "Reduty".

  • 13.5

    Janusz Grzywacz. Fot. PAP/J. Ochoński

    W Zakopanem urodził się Janusz Grzywacz, kompozytor, muzyk. 

  • 14.5

    Rozpoczął działalność Wojskowy Sąd Grupy Operacyjnej "Wisła", który do połowy września 1947 r. rozpatrzył 285 spraw. W większości dotyczyły one osób cywilnych, spośród których 173 skazano na karę śmierci, a 58 na kary dożywotniego więzienia.

  • 21.5

    Leszek Teleszyński. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Krakowie urodził się Leszek Teleszyński, aktor, wystąpił m.in. w filmach „Potop” i „Trędowata”, a także w serialu „Życie na gorąco”.

  • 22.5

    Harry Truman. Fot. PAP/EPA

    Prezydent USA Harry Truman zatwierdził program polityki zagranicznej, zgodnie z którym Stany Zjednoczone mają pomagać krajom zagrożonym komunizmem; był to początek funkcjonowania tzw. doktryny Trumana

  • 23.5

    Prof. Jerzy Bralczyk. Fot. PAP/Z. Lenkiewicz

    W Ciechanowie urodził się Jerzy Bralczyk, językoznawca, specjalista w zakresie języka polityki, mediów i reklamy.

  • 26.5

    W Londynie powstała Liga Niepodległości Polski, skupiająca członków działającego w czasie II wojny światowej w Wielkiej Brytanii Związku Piłsudczyków. Na czele Ligi stanął Juliusz Łukasiewicz.

  • 1.6

    Jerzy Giedroyc. Fot. PAP/J. Ruciński

    W Rzymie ukazał się pierwszy numer „Kultury”, wydawanej przez Instytut Literacki prowadzony przez Jerzego Giedroycia; w 1947 r. redakcja miesięcznika została przeniesiona do Maisons-Laffitte pod Paryżem. 

  • 3.6

    Powstał Polski Instytut Spraw Międzynarodowych. 

  • 5.6

    George Marshall. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    Sekretarz stanu USA George Marshall przedstawił plan ekonomicznej pomocy dla Europy, którego celem było przeciwstawienie się komunizmowi poprzez odbudowę gospodarki państw europejskich zniszczonych II wojną światową; Polska ze względu na stanowisko Moskwy nie przystąpiła do tego projektu.

  • 6.6

    Władysław Raczkiewicz. Fot. NAC

    W Ruthin w Walii zmarł Władysław Raczkiewicz, prezydent RP na Uchodźstwie (1939-1947), następca internowanego we wrześniu 1939 r. w Rumunii prezydenta Ignacego Mościckiego.

  • 8.6

    Edward Lutczyn. Fot. PAP/P. Polak

    W Heppenheim w Niemczech urodził się Edward Lutczyn, grafik, rysownik, satyryk. 

  • 9.6

    August Zaleski. Fot. NAC

    August Zaleski zaprzysiężony został na urząd prezydenta RP na uchodźstwie. Stanowisko to objął po zmarłym 6 czerwca 1947 r. Władysławie Raczkiewiczu

  • 9.6

    Bohdan Smoleń. Fot. PAP/R. Pietruszka

    W Bielsku-Białej urodził się Bohdan Smoleń, artysta kabaretowy i aktor komediowy; największą popularność zdobył dzięki występom w kabarecie Tey, wspólnie z Zenonem Laskowikiem.

  • 14.6

    Teren b. niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz-Birkenau. 1947 r. Fot. PAP/CAF/S. Dąbrowiecki

    Na terenie b. niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz-Birkenau odbyła się uroczystość otwarcia Państwowego Muzeum Oświęcim-Brzezinka; w uroczystości wzięło udział kilkadziesiąt tysięcy osób, głównie byłych więźniów.

  • 16.6

    Małgorzata Niemirska w roli Lidki w serialu „Czterej pancerni i pies”. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    W Warszawie urodziła się Małgorzata Niemirska, aktorka, wystąpiła m.in. w filmach „Indeks”, „Spotkanie na Atlantyku”, a także w serialu „Czterej pancerni i pies”.

  • 19.6

    W ambasadzie polskiej w Londynie zdeponowano ponad 200 kilogramów złota pochodzącego z Funduszu Obrony Narodowej.

  • 19.6

    Salman Rushdie. Fot. PAP/EPA

    W Bombaju urodził się Salman Rushdie, angielski prozaik i eseista, pochodzenia indyjskiego. 

  • 24.6

    Helena Vondrackowa. Fot. PAP/A. Warżawa

    W Pradze urodziła się Helena Vondrackova, czeska piosenkarka.

  • 1.7

    Redakcja "Po prostu". 11.1956. Fot. PAP/CAF/T. Kubiak

    W Warszawie wydano pierwszy numer "Po Prostu", studenckiego pisma społeczno-kulturalnego, które od końca 1948 r. było oficjalnym organem Związku Młodzieży Polskiej.

  • 2.7

    Gen. Tadeusz Bór-Komorowski. Fot. NAC

    Gen. Tadeusz Bór Komorowski objął funkcję premiera rządu RP na uchodźstwie.

  • 2.7

    Karol Strasburger. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Warszawie urodził się Karol Strasburger, aktor, zagrał w filmach „Agent nr 1”, „Wielki Szu”, „Noce i dnie”, a także w serialach „Polskie drogi”, „Kolumbowie”, „Karino”, „07 zgłoś się”; widzom TV znany także jako gospodarz teleturnieju Familiada.

  • 2.7

    Utworzono Radę Ochrony Pomników Męczeństwa. 

  • 2.7

    Były niemiecki obóz koncentracyjny Majdanek. 1948 r. Fot. PAP/CAF

    Ustawa o powołaniu Państwowego Muzeum Oświęcim-Brzezinka i Muzeum na Majdanku. 

  • 2.7

    Sejm uchwalił Trzyletni Plan Odbudowy.

  • 3.7

    Odbudowany gmach Sejmu od strony ulicy Matejki. Wiosna, 1947 r. Fot. CAF/PAP

    Sejm uchwalił ustawę o odbudowie stolicy; powstała Naczelna Rada Odbudowy Warszawy.

  • 4.7

    Niszczyciel ORP „Błyskawica” w Gdyni, 05.07.1947 r. Fot. PAP/CAF/Komorowski

     Do Gdyni powrócił niszczyciel ORP "Błyskawica"

  • 4.7

    Kazimierz Tumidajski. Źródło: Wikimedia Commons

    Na skutek więziennej głodówki w szpitalu w Skopinie pod Moskwą zmarł płk Kazimierz Tumidajski ("Marcin") - dowódca Okręgu Lubelskiego AK, aresztowany w sierpniu 1944 r. przez NKWD. 

  • 9.7

    George Marshall. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    Rząd polski na polecenie władz sowieckich odrzucił propozycję udziału w Planie Marshalla

  • 9.7

    Gen. Lucjan Żeligowski. Fot. NAC

    W Londynie zmarł gen. Lucjan Żeligowski, w czasie I wojny światowej m.in. dowódca dywizji w I Korpusie Polskim; podczas wojny polsko-bolszewickiej dowódca Frontu Litewsko-Białoruskiego, później Grupy Operacyjnej; w październiku 1920 r. mianowany dowódcą 1 DP Litewsko-Białoruskiej, na czele której, z rozkazu Józefa Piłsudskiego, zajął Wilno i Wileńszczyznę, proklamując utworzenie Litwy Środkowej; w latach 1921-1925 Inspektor Armii w Warszawie; w gabinecie Aleksandra Skrzyńskiego minister Spraw Wojskowych (1925-1926); w czasie zamachu majowego poparł marszałka Piłsudskiego. 

  • 20.7

    Urodził się Carlos Santana, meksykański gitarzysta i kompozytor. 

  • 21.7

    Marek Nowicki. Fot. PAP/D. Kwiatkowski

    W Łodzi urodził się Marek Nowicki, działacz opozycji antykomunistycznej, obrońca praw człowieka; prezes Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w latach 1990-2003.

  • 22.7

    Marcin Wolski. Fot.PAP/A.Rybczyński

    W Łodzi urodził się Marcin Wolski, pisarz, satyryk, związany m.in. z kabaretami Stodoła i Pod Egidą; autor radiowej audycji "60 minut na godzinę" oraz telewizyjnego kabaretu "Polskie ZOO". 

  • 24.7

    Na ławie oskarżonych: dr Zofia Franio ps. Doktor, K-1, Pani Doktor, Zofia (L), Bolesław Gałaj ps. Stanisław, Ryszard (2L), Danuta Bańkowska ps. Duda, Stanisława Sieńko ps. Alinka, Iwonka, Słodka, Janina Warzycka ps. F-43, Maria Wędrychowska ps. F4, F-42, Jola, Kinga, Rysia, Janina Sawicka. Fot. PAP/CAF

    Początek procesu członków PPS - Bolesława Gałaja i sześciu kobiet - oskarżonych o przynależność do Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.

  • 26.7

    Prezydent USA Harry Truman powołał do życia Centralną Agencję Wywiadowczą oraz Radę Bezpieczeństwa Narodowego.

  • 27.7

    Wincenty Pstrowski. Fot. PAP/CAF

    Wincenty Pstrowski wezwał górników do podjęcia „współzawodnictwa pracy i przekraczania norm”.

  • 27.7

    Gertruda Stein. Fot. ze zbiorów Biblioteki Kongresu USA. Źródło: Wikimedia Commons

    W Paryżu zmarła Gertruda Stein, amerykańska pisarka, poetka, działaczka feministyczna, animatorka jednego z najbardziej znanych paryskich salonów kulturalnych, autorka powieści „Trzy życia” i „Autobiografia Alicji B. Toklas”.

  • 31.7

    Gen. Stefan Mossor, dowódca Grupy Operacyjnej "Wisła". Fot. PAP/CAF/S. Dąbrowiecki

    Władze komunistyczne zakończyły Akcję "Wisła", w czasie której z południowo-wschodniej Polski w ciągu trzech miesięcy na na Ziemie Zachodnie i Północne, według danych Sztabu Generalnego WP, przesiedlono przymusowo ponad 140 tys. ludności ukraińskiej.

  • 1.8

    Jacek Kleyff. Fot. PAP/CAF/A. Piotrowski

    W Warszawie urodził się Jacek Kleyff, poeta, bard, kompozytor, malarz, współtwórca kabaretu "Salon Niezależnych".

  • 1.8

    Jan Tomasz Gross. Fot. PAP/G. Jakubowski

     W Warszawie urodził się Jan Tomasz Gross, socjolog, politolog, historyk, autor m.in. książek: "W 40. nas matko na Sybir zesłali", "Sąsiedzi. Historia zagłady żydowskiego miasteczka", "Strach. Antysemityzm w Polsce tuż po wojnie. Historia moralnej zapaści" oraz "Złote żniwa. Rzecz o tym, co się działo na obrzeżach Zagłady Żydów".

  • 5.8

    Marian Dziędziel. Fot. PAP/T. Żmijewski

    W Gołkowicach w pow. wodzisławskim urodził się Marian Dziędziel, aktor, związany z Teatrem im. Juliusza Słowackiego w Krakowie; wystąpił m.in. w filmach "Sezon na leszcza", "Wesele" (2004), "Dom zły", "Kret", "1920 Bitwa Warszawska", "Supermarket", a także w serialach "Blisko, coraz bliżej" i "Oficer".

  • 6.8

    Wanda Siemaszkowa. Fot. NAC

    W Żarnowcu zmarła Wanda Siemaszkowa, aktorka, reżyserka, dyrektorka teatrów.

  • 8.8

    Anton Denikin Fot.Wikimedia Commons

    W Ann Arbor w USA zmarł Anton Denikin, rosyjski generał, w czasie wojny domowej w Rosji dowódca walczących z bolszewikami Sił Zbrojnych Południa Rosji. 

  • 10.8

    W Pawii urodził się Drupi, właściwie Giampiero Anelli, włoski piosenkarz, popularny w Polsce w latach `70

  • 11.8

    Płk Franciszek Niepokólczycki zeznaje przed sądem. Fot. PAP/CAF

    W Krakowie rozpoczął się proces władz Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość (WiN); głównymi oskarżonymi byli płk Franciszek Niepokólczycki oraz krakowscy działacze PSL - Stanisław Mierzwa i Karol Buczek. Zapadło 8 wyroków śmierci.

  • 15.8

    Indie i Pakistan proklamowały niepodległość. 

  • 20.8

    Karl Brandt - komisarz Rzeszy ds. zdrowia i higieny przed trybunałem w Norymberdze. Źródło: Wikimedia Commons

    W Norymberdze zakończył się proces niemieckich lekarzy oskarżonych o przeprowadzanie zbrodniczych eksperymentów medycznych na więźniach obozów koncentracyjnych.

  • 23.8

    Jerzy Satanowski. Fot. PAP/T. Gzell

     W Warszawie urodził się Jerzy Satanowski, kompozytor, aranżer, reżyser

  • 25.8

    Filip Bajon. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Poznaniu urodził się Filip Bajon, reżyser, scenarzysta, pisarz; autor filmów „Aria dla atlety”, „Limuzyna Daimler-Benz”, „Wahadełko”, „Magnat”, „Poznań ‘56”, „Przedwiośnie” i „Śluby panieńskie”.

  • 30.8

     W Krakowie urodził się Grzegorz Warchoł, aktor, reżyser. 

  • 31.8

    Grzegorz Warchoł. Fot. PAP/R. Guz

    W Krakowie urodził się Grzegorz Warchoł, aktor, reżyser teatralny i filmowy; twórca m.in. seriali „Życie Kamila Kuranta”, „Gazda z Diabelnej” i „Królewskie sny”.

  • 6.9

    Krzysztof Orzechowski. Fot. PAP/S. Rozpędzik

    W Toruniu urodził się Krzysztof Orzechowski, aktor, reżyser teatralny, w latach 1999-2016 dyrektor Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.

  • 10.9

    Płk Franciszek Niepokólczycki podczas procesu  działaczy Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość oraz Polskiego Stronnictwa Ludowego. 08.1947. Fot. PAP/CAF/W. Kondracki

    W Krakowie zakończył się proces działaczy Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość oraz Polskiego Stronnictwa Ludowego. Władze komunistyczne skazały osiem osób na karę śmierci, wśród nich komendanta WiN płk. Franciszka Niepokólczyckiego.

  • 14.9

    Ksiądz Jerzy Popiełuszko. Fot. PAP/W. Kryński

    W Okopach na Podlasiu urodził się ks. Jerzy Popiełuszko, duszpasterz ludzi pracy, legendarny kapelan Solidarności, zamordowany w 1984 r. przez funkcjonariuszy IV Departamentu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych; beatyfikowany w 2010 r.

  • 15.9

    Początek dziesięciodniowego strajku w Łodzi, wywołanego zmuszaniem pracowników do współzawodnictwa pracy; w czasie manifestacji doszło do starć z siłami bezpieczeństwa, dwie osoby zginęły, kilkadziesiąt zostało aresztowanych.

  • 17.9

    W lasach lubaczowskich w bunkrze oblężonym przez oddziały Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego popełnił samobójstwo Jarosław Staruch "Stiah", sprawujący kierownictwo nad krajowym prowidem OUN-UPA, położonym na zachód od tzw. linii Curzona.

  • 19.9

    Janusz Zaorski. Fot. PAP/M. Kmieciński

    W Warszawie urodził się Janusz Zaorski, reżyser, scenarzysta, producent filmowy; w latach 1991-1993 prezes Komitetu do spraw Radia i Telewizji; twórca filmów „Matka Królów”, „Jezioro Bodeńskie”, „Piłkarski poker”.

  • 19.9

    Urszula Sipińska. Fot. PAP/R.Okoński

    W Poznaniu urodziła się Urszula Sipińska, piosenkarka, kompozytorka; wykonawczyni piosenek „Są takie dni w tygodniu”, „Weselne dzieci” i „Cudownych rodziców mam”.

  • 22.9

    W Szklarskiej Porębie rozpoczęła się narada przedstawicieli dziewięciu partii komunistycznych, w czasie której podjęto uchwałę o powołaniu Biura Informacyjnego Partii Komunistycznych i Robotniczych (Kominformu). Siedzibą Biura miał być Belgrad.

  • 29.9

    Piotr Mroczyk. Fot. PAP/M. B. Brzozowski

    W Poznaniu urodził się Piotr Mroczyk, dziennikarz, działacz opozycji antykomunistycznej, dyrektor Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa w latach 1989-1994.

  • 1.10

    Dekret Rady Ministrów o planowej gospodarce narodowej.

  • 10.10

    Stanisław Mikołajczyk. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Memorandum Stanisława Mikołajczyka do Józefa Stalina i ambasadorów Wielkiej Trójki na temat sytuacji panującej w Polsce.

  • 14.10

    W Gdańsku urodził się Tomasz Wołek, dziennikarz, publicysta, działacz opozycji antykomunistycznej, członek Ruchu Młodej Polski; po 1989 r. pełnił m.in. funkcję redaktora naczelnego "Życia Warszawy" i dziennika "Życie".

  • 14.10

    W USA pilot Chuck Yeager jako pierwszy człowiek na świecie przekroczył barierę dźwięku w samolocie Bell - X1.

  • 21.10

    Stanisław Mikołajczyk. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Stanisław Mikołajczyk, wobec groźby aresztowania przez władze komunistyczne, potajemnie opuścił Polskę i przedostał się do Londynu.

  • 23.10

    Kazimierz Deyna. Fot. PAP/CAF/Z. Matuszewski

    W Starogardzie Gdańskim urodził się Kazimierz Deyna, piłkarz ŁKS Łódź, Legii Warszawa, Manchesteru City i San Diego Sockers; w reprezentacji Polski wystąpił 97 razy, strzelił 41 goli; na mistrzostwach świata w RFN w 1974 r. wspólnie z drużyną zajął trzecie miejsce, złoty medalista olimpijski z Monachium w 1972 r. i srebrny z Montrealu w 1976 r.

  • 24.10

    W Warszawie działalność artystyczną rozpoczął Teatr Nowy.

  • 29.10

    Jerzy Fedorowicz. Fot. PAP/R. Pietruszka

    W Polanicy Zdroju urodził się Jerzy Fedorowicz, aktor, reżyser teatralny; dyrektor Teatru Ludowego w Nowej Hucie (1989-2012); od 2005 r. poseł na Sejm z list Platformy Obywatelskiej.

  • 30.10

    Krzysztof Daukszewicz. Fot. PAP/M. Kaliński

    W Wichrowie koło Dobrego Miasta urodził się Krzysztof Daukszewicz, satyryk, poeta, kompozytor, piosenkarz.

  • 31.10

    W Warszawie urodził się Tadeusz Sobolewski, krytyk filmowy.

  • 1.11

    Leszek Wosiewicz. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Radomyślu Wielkim urodził się Leszek Wosiewicz, reżyser, scenarzysta, autor filmów „Kornblumenblau”, „Cynga” i „Kroniki domowe”.

  • 3.11

    Jacek Koprowicz. Fot. PAP/J. Bednarczyk

    W Łodzi urodził się Jacek Koprowicz, reżyser i scenarzysta filmowy.

  • 10.11

    Krzysztof Wyszkowski. Fot. PAP/W. Dąbkowski

    W Mrągowie urodził się Krzysztof Wyszkowski, działacz opozycji antykomunistycznej, współpracownik KSS KOR, współzałożyciel i działacz WZZ Wybrzeża (1978); uczestnik strajku w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 r.; w latach 1991-1992 doradca premierów Jana Krzysztofa Bieleckiego i Jana Olszewskiego. Od 2016 r. członek Kolegium IPN.

  • 10.11

    Rozpoczęła działalność Filharmonia Poznańska.

  • 12.11

    Urodził się Zbigniew Łapiński, kompozytor, pianista, aranżer.

  • 20.11

    Książe Edynburga Filip Mountbatten w 1975 r. Fot. PAP/Witold Rozmysłowicz

    W Opactwie Westminsterskim odbył się ślub przyszłej królowej Elżbiety II z księciem Filipem Mountbattenem.

  • 24.11

    W pierwszym rzędzie oskarżony Artur Liebehenschel (L), komendant KL Auschwitz od XI 1943 do V 1944 r. Fot. PAP/CAF

    W Krakowie przed Najwyższym Trybunałem Narodowym rozpoczął się pierwszy proces oświęcimski; oskarżono w nim 40 członków załogi obozowej, w tym byłego komendanta KL Auschwitz Arthura Liebehenschela, szefa obozowego Gestapo Maksa Grabnera, jednego z zastępców komendanta Hansa Aumeiera, szefową obozu kobiecego w Birkenau Marię Mandl i kierownika krematoriów Ericha Muhsfeldta; zapadły 23 wyroki śmierci, dwa zostały zmienione na dożywocie, sześciu oskarżonych zostało skazanych na dożywotnie więzienie, jedna osoba została uniewinniona, pozostali otrzymali kary od 3 do 15 lat więzienia.

  • 27.11

    Łukasz Ciepliński „Pług”. Fot. IPN

    W Zabrzu aresztowany został przez UB ppłk Łukasz Ciepliński, żołnierz ZWZ-AK, prezes IV ZG Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.

  • 27.11

    Kazimiera Iłłakowiczówna. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Do Polski z emigracji powróciła Kazimiera Iłłakowiczówna, poetka, tłumaczka; w latach 1926-1935 sekretarka Marszałka Józefa Piłsudskiego w Ministerstwie Spraw Wojskowych.

  • 29.11

    Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwaliło rezolucję o podziale Palestyny na dwa państwa - arabskie i żydowskie; Jerozolima miała być strefą międzynarodową.

  • 30.11

    W Los Angeles zmarł Ernst Lubitsch, niemiecki reżyser filmowy, nagrodzony Oscarem za całokształt twórczości.

  • 1.12

    Henryk Flame „Bartek”. Źródło: IPN

    W Zabrzegu milicjant Rudolf Dadak zamordował Henryka Flamego ps. „Bartek” - dowódcę największego i najbardziej aktywnego zgrupowania NSZ działającego na terenie Śląska Cieszyńskiego i zachodniej części Małopolski; żołnierza wojny obronnej 1939 r.; organizacja konspiracyjna „Bartka” współpracowała z AK, na przełomie 1943 i 1944 r. oddział ukrył się w lesie; w październiku 1944 r. Flame został zaprzysiężony w NSZ; w 1945 r. ujawnił się wraz z oddziałem i wstąpił wraz z podkomendnymi do milicji, gdzie realizował rozkazy dowództwa NSZ i gromadził broń; zagrożony aresztowaniem wiosną 1945 r. schronił się w lesie; jego oddział stoczył wiele walk z UB i KBW.

  • 3.12

    Proces pokazowy członków Komitetu Porozumiewawczego Organizacji Demokratycznych Polski Podziemnej i III Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość – na ławie oskarżonych w pierwszym rzędzie od lewej Adam Obarski, Halina Sosnowska, Stanisław Sędziak. 12.1947. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie rozpoczął się pokazowy proces III Zarządu Głównego WiN oraz działaczy Komitetu Porozumiewawczego Organizacji Polski Podziemnej.

  • 13.12

    Na deskach Teatru Wielkiego w Poznaniu zadebiutował Conrad Drzewiecki.

  • 16.12

    Anna Nehrebecka. Fot. PAP/M. Kłoś

    W Bytomiu urodziła się Anna Nehrebecka, aktorka, znana m.in. z filmu „Ziemia obiecana” Andrzeja Wajdy oraz serialu „Rodzina Połanieckich” Jana Rybkowskiego; od 2010 r. radna m. st. Warszawy.

  • 22.12

    Artur Liebehenschel (1L) przed Najwyższym Trybunałem Narodowym. Fot. PAP/CAF

    W Krakowie przed Najwyższym Trybunałem Narodowym zakończył się  tzw. pierwszy proces oświęcimski. Na ławie oskarżonych zasiadło 40 członków załogi niemieckiego obozu Auschwitz-Birkenau. 23 z nich skazano na karę śmierci, w przypadku 16 orzeczono karę pozbawienia wolności, a jednego z oskarżonych uniewinniono.

  • 23.12

    W Warszawie urodził się Tomasz Zygadło, reżyser, twórca filmów "Ćma", "Odwet", "Sceny dziecięce z życia prowincji".

  • 25.12

    Krystyna Swinarska, Eugeniusz Cękalski, Stanisław Wohl, Seweryn Kruszyński i Tadeusz Owczarek na planie filmu "Jasne łany". 1947 r. Fot. magazyn "Film" nr 24. Źródło: Wikimedia Commons

    Premiera filmu "Jasne łany" w reżyserii Eugeniusza Cękalskiego, uznawanego za pierwszy polski film socrealistyczny

  • 27.12

    Ppłk Wacław Lipiński  podczas procesu pokazowego członków Komitetu Porozumiewawczego Organizacji Demokratycznych Polski Podziemnej i III Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. 12.1947. Fot. PAP/CAF

    Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał na śmierć ppłk. Wacława Lipińskiego, historyka, żołnierza Legionów Polskich, działacza piłsudczykowskiego, współorganizatora Konwentu Organizacji Niepodległościowych (1942), założyciela i przewodniczącego podziemnego Stronnictwa Niezawisłości Narodowej (1946), członka Komitetu Porozumiewawczego Organizacji Polski Podziemnej (1946-1947); W. Lipiński zmarł w komunistycznym więzieniu w 1949 r.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL