> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

26 kwietnia

  • Piotr Szulkin. Fot. PAP/M. Kaliński

    W Gdańsku urodził się Piotr Szulkin, reżyser, scenarzysta, autor filmów „Golem”, „Wojna światów – następne stulecie”, „O-bi, o-ba. Koniec cywilizacji”, „Ga, ga. Chwała bohaterom” i „Ubu Król”.

  • Żołnierze 1 Pułku Piechoty Legionów podczas zagonu samochodowego na Żytomierz. 04.1920. Źródło: CAW

    Wyprawa kijowska: wojska polskie zajęły Żytomierz i Berdyczów.

  • Premiera filmu „Szabla od komendanta” w reżyserii Jana Jakuba Kolskiego.

  • Prezydent RP Lech Wałęsa (L) i prezydent Republiki Litewskiej Algirdas Brazauskas. Wilno, 26.04.1994. Fot. PAP/M. B. Brzozowski

    Prezydent Lech Wałęsa podpisał w czasie wizyty na Litwie traktat polsko-litewski „O przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy”.

  • Wystawa "Huta stanęła. Strajk w Hucie im. Lenina 26 kwietnia - 5 maja 1988" w Muzeum PRL-u w Krakowie. Fot. PAP/J. Bednarczyk

    Strajk w Hucie im. Lenina w Krakowie, poza postulatami płacowymi protestujący żądali ponownego przyjęcia do pracy zwolnionych działaczy Solidarności.

  • Elektrownia w Czarnobylu po wybuchu reaktora. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Wybuch w elektrowni atomowej w Czarnobylu na Ukrainie; była to największa katastrofa w historii energetyki jądrowej.

  • W Warszawie przywódcy partii komunistycznych Bułgarii, Czechosłowacji, NRD, Polski, Rumunii, Węgier i Związku Sowieckiego podpisali protokół przedłużający istnienie Układu Warszawskiego na kolejne 20 lat.

  • W Katowicach w Areszcie Śledczym wykonano wyrok śmierci na Zdzisławie Marchwickim, „wampirze z Zagłębia”, który był skazany za zamordowanie 14 kobiet i usiłowanie zabójstwa siedmiu.

  • W Nowym Dworze Mazowieckim urodziła się Elżbieta Urbańczyk-Baumann, kajakarka, wielokrotna medalistka mistrzostw świata, 43-krotna mistrzyni Polski.

  • Premiera filmu „Czarne skrzydła” w reż. Ewy i Czesława Petelskich.

  • Stanisław Sojka. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Żorach urodził się Stanisław Sojka, wokalista i kompozytor jazzowy, pianista, poeta.

  • Tadeusz Słobodzianek. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Jenisejsku urodził się Tadeusz Słobodzianek, dramatopisarz, reżyser, krytyk teatralny; współzałożyciel Towarzystwa Wierszalin-Teatr; autor m.in. dramatów „Car Mikołaj”, „Turlajgroszek”, „Prorok Ilja”, „Merlin. Inna historia”, „Sen pluskwy” i „Nasza klasa”; od 2012 r. dyrektor warszawskiego Teatru Dramatycznego.

  • Ewa Podleś. Fot. PAP/K. Świderski

    W Warszawie urodziła się Ewa Podleś, śpiewaczka.

  • Harcerze w pochodzie pierwszomajowym. Warszawa, 1959 r. Fot. PAP/CAF/Wdowiński

    1 Maja ustanowiono świętem państwowym.

  • Rozpoczęto budowę zakładów metalurgicznych „Nowa Huta”.

  • Żołnierze oddziału „Pegaz” Kedywu Komendy Głównej AK zastrzelili w Warszawie na ul. Chocimskiej Erwina Groessera – pułkownika niemieckiej policji.

  • Jan Stanisław Jankowski. 1926 r. Fot. NAC

    Prezydent RP Władysław Raczkiewicz mianował Delegata Rządu na Kraj Jana S. Jankowskiego wicepremierem i podpisał dekret o tymczasowej organizacji władz na obszarze Rzeczypospolitej.

  • Witold Pilecki. Źródło: IPN

    W nocy z 26 na 27 kwietnia z niemieckiego obozu Auschwitz uciekł rtm. Witold Pilecki, współzałożyciel Tajnej Armii Polskiej, oficer KG AK; w 1940 r. dobrowolnie poddał się aresztowaniu i wywózce do Auschwitz, aby zdobyć informacje o obozie; uczestnik Powstania Warszawskiego; od 1945 r. w 2. Korpusie Polskim we Włoszech; po powrocie do Polski aresztowany przez władze komunistyczne, po brutalnym śledztwie skazany na śmierć i stracony.

  • Jurgen Stroop, dowódca SS w otoczeniu oficerów na terenie walczącego getta warszawskiego. Fot. PAP/CAF

    Powstanie w warszawskim getcie: na ulicach Warszawy pojawiły się obwieszczenia okupacyjnych władz niemieckich, przypominające o karze śmierci za pomoc Żydom.

  • Jadwiga Staniszkis. Fot. PAP/T. Gzell

    W Warszawie urodziła się Jadwiga Staniszkis, socjolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, członek Polskiej Akademii Nauk;. w czasie strajku w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 r. członek Komisji Ekspertów MKS; autorka wielu książek m.in. „Polska. Samoograniczająca się rewolucja”, „Ontologia socjalizmu”, „Postkomunistyczne państwo: w poszukiwaniu tożsamości”, „Postkomunizm: próba opisu”.

  • Jan Pietrzak. Fot. PAP/M. Obara

    W Warszawie urodził się Jan Pietrzak, aktor, satyryk, kierownik artystyczny warszawskich kabaretów „Hybrydy” i „Pod Egidą”.

  • Przywódca nazistowskich Niemiec Adolf Hitler (2. z lewej z przodu), minister Rzeszy Hermann Goering (3. z prawej), szef policji i SS Heinrich Himmler (1. z prawej), minister spraw wewnętrznych Niemiec Wilhelm Frick (1. z lewej z przodu), minister Rzeszy Hanns Kerrl (1. z lewej z tyłu), minister propagandy Joseph Goebbels (2. z lewej z tyłu), minister rolnictwa III Rzeszy Walther Darre (2. z prawej). 1933 r. Fot. NAC

    W nazistowskich Niemczech utworzono Gestapo (Geheime Staatspolizei), tajną policję polityczną III Rzeszy.

  • W Suchej Beskidzkiej urodził się Andrzej Szczepkowski, aktor, reżyser teatralny, pedagog.

  • W Radomsku urodził się Zbigniew Dłubak, teoretyk sztuki, malarz i fotograf; więzień niemieckich obozów Auschwitz i Mauthausen, gdzie organizował pokazy artystyczne.

  • Władysław Daniłowski. Fot. NAC

    W Warszawie urodził się Władysław Daniłowski, pianista, śpiewak, kompozytor, współzałożyciel i kierownik Chóru Dana.

  • Uchwała sejmu pruskiego o powołaniu Komisji Kolonizacyjnej w celu wykupu własności ziemskiej z rąk Polaków.

  • Napoleon Orda. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie zmarł Napoleon Orda, malarz, muzyk; więzień carski, uczestnik Powstania Listopadowego; autor licznych akwareli i rysunków przedstawiających zabytki z terenów obecnej Białorusi, Ukrainy, Litwy i Polski.

  • Stanisław Car. Fot. NAC

    W Warszawie urodził się Stanisław Car, polityk obozu piłsudczykowskiego, prawnik, jeden z głównych twórców Konstytucji kwietniowej.

  • Feliks Perl. Fot. Wikimedia Commons

    W Warszawie urodził się Feliks Perl, działacz socjalistyczny, publicysta; współtwórca i jeden z głównych teoretyków PPS; więzień carski, członek PPS-Frakcji Rewolucyjnej; redaktor naczelny „Robotnika” (1915–1927).

  • W siedzibie Towarzystwa Naukowego Krakowskiego odbył się pierwszy pokaz obrazu „Alchemik Sędziwój” autorstwa Jana Matejki.

  • W Wilamowicach urodził się Józef Bilczewski, arcybiskup metropolita lwowski, teolog, profesor i rektor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie; kanonizowany w 2005 r.

  • Wojna polsko-austriacka: zwycięstwo wojsk Księstwa Warszawskiego w bitwie pod Grochowem. 

  • „Gazeta Wolna Warszawska”. Źródło: Wikimedia Commons

    Ukazało się pierwsze wydanie „Gazety Wolnej Warszawskiej”, oficjalnego organu władz Powstania Kościuszkowskiego.