> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

28 marca

  • Janusz Kusociński. 1935 r. Fot. NAC

    W Warszawie aresztowany został przez gestapo Janusz Kusociński, lekkoatleta, mistrz olimpijski z 1932 r. w biegu na 10 km; żołnierz wojny obronnej 1939 r.; w czasie okupacji zaangażowany w działalność konspiracyjną; rozstrzelany w Palmirach.

  • Stanisław Wojciechowski. Fot. PAP/CAF

    Weszło w życie rozporządzenie prezydenta Stanisława Wojciechowskiego zmieniające z karmazynu na cynober odcień czerwieni na fladze Rzeczypospolitej Polskiej.

  • Ks. Jan Kaczkowski. Fot. PAP/M. Walczak

    W Sopocie zmarł Jan Kaczkowski – ksiądz, jeden z założycieli Puckiego Hospicjum Domowego; autor trzech cieszących się popularnością książek: „Nie ma szału, jest rak”, „Życie na pełnej petardzie” oraz „Grunt pod nogami”, w których dawał świadectwo swojej walki z nieuleczalną chorobą.

  • W Lailly-en-Val zmarła Zofia Romanowiczowa, pisarka i tłumaczka, żołnierz ZWZ, więźniarka niemieckiego obozu Ravensbrueck; od 1945 na emigracji, współtwórczyni wydawnictwa i księgarni Libella w Paryżu, autorka m.in. książek „Baśka i Barbara”, „Próby i zamiary”, „Skrytki”, „Ruchome schody”.

  • W Katowicach zmarł Włodzimierz Reczek, działacz sportowy, polityk, w latach 1952–74 prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego, prezes Polskiego Związku Piłki Nożnej (1981–84), członek Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (1961–96), działacz PPS i PZPR, poseł na sejm PRL.

  • W Beverly Hills zmarł Billy Wilder, scenarzysta, reżyser i producent filmowy, urodzony w Suchej Beskidzkiej, laureat Oscarów, jeden z największych twórców Hollywood.

  • Ludwika Nitschowa, autorka granitowego pomnika papieża Jana XXIII we Wrocławiu. Fot. PAP/PAI/I. Jarosińska

    W Warszawie zmarła Ludwika Nitschowa, rzeźbiarka, autorka m.in. warszawskiego pomnika Syreny.

  • Reżyser i scenarzysta Jerzy Kawalerowicz (C) oraz aktorzy Franciszek Pieczka i Stefania Staszewska podczas realizacji filmu "Austeria". Fot. PAP/W. Rozmysłowicz

    Premiera filmu „Austeria” w reżyserii Jerzego Kawalerowicza.

  • Premiera filmu „Szpital przemienienia” w reżyserii Edwarda Żebrowskiego.

  • Premiera filmu Janusza Kondratiuka „Jak zdobyć pieniądze, kobietę i sławę”.

  • Magdalena Zawadzka w filmie "Pan Wołodyjowski". Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    Premiera filmu „Pan Wołodyjowski” w reżyserii Jerzego Hoffmana.

  • Marzec 1968 - brama UW. Fot. PAP/CAF/T. Zagoździński

    Marzec '68: podczas wiecu na Uniwersytecie Warszawskim przyjęto „Deklarację Ruchu Studenckiego”, w której młodzież żądała wolności opinii, swobody zrzeszania się, zniesienia cenzury, wprowadzenia jawności życia publicznego, społecznej kontroli własności państwowej oraz przestrzegania konstytucyjnych praw obywatelskich.

  • Mariusz Treliński. Fot. PAP/StrefaGwiazd/M. Kmieciński

    W Warszawie urodził się Mariusz Treliński, reżyser operowy, teatralny i filmowy; dyrektor artystyczny Teatru Wielkiego - Opery Narodowej.

  • Autobus Jelcz, tzw. "ogórek'. Fot PAP/J.Morek

    Powstały zakłady samochodowe w Jelczu. 

  • Sejm uchwalił ustawę o ubezpieczeniach państwowych, przekształcającą Powszechny Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych w Państwowy Zakład Ubezpieczeń.

  • W Poznaniu urodził się Grzegorz Wons, aktor.

  • Po blisko trzyletnim śledztwie przed Rejonowym Sądem Wojskowym w Warszawie rozpoczął się proces działaczy Stronnictwa Pracy, oskarżonych o próbę obalenia przemocą ustroju Polski.

  • Premiera filmu „Ostatni etap” w reżyserii Wandy Jakubowskiej.

  • Karol Świerczewski. Fot. PAP/B. Lambach

    W Bieszczadach pod Baligrodem w zasadzce zorganizowanej przez UPA zginął gen. Karol Świerczewski – działacz komunistyczny, członek WKP(b); w latach 20. i 30. zajmował stanowiska dowódcze w Armii Czerwonej; w 1936 r. pod pseudonimem „generał Walter” dowodził w Hiszpanii XIV Brygadą Międzynarodową; w czasie II wojny światowej był dowódcą 2. Armii Wojska Polskiego (1944–1945); od 1946 r. wiceminister obrony narodowej, odpowiedzialny m.in. za represje wobec żołnierzy Armii Krajowej.

  • Wojska 2 Frontu Białoruskiego zajęły Gdynię; w walkach o miasto uczestniczyła 1. Brygada Pancerna im. Bohaterów Westerplatte.

  • W Miechowicach, obecnie dzielnica Bytomia, urodził się Józef Schmidt, lekkoatleta, trójskoczek, zdobywca złotych medali olimpijskich na igrzyskach w Rzymie (1960) i Tokio (1964), dwukrotny mistrz Europy, rekordzista świata.

  • Władze państwowe rozwiązały opozycyjny Obóz Wielkiej Polski, który po przewrocie majowym w 1926 r. założył Roman Dmowski.

  • Zbigniew Brzeziński. Fot. PAP/W. Stein

    W Warszawie urodził się Zbigniew Brzeziński, politolog amerykański, w latach 1977–1981 szef Rady Bezpieczeństwa Narodowego w ekipie prezydenta Jimmy'ego Cartera; odegrał istotną rolę w demontażu i upadku komunizmu w Europie Wschodniej oraz w powstrzymaniu sowieckiej interwencji w Polsce po powstaniu Solidarności.

  • Tadeusz de Virion. Fot. PAP/CAF/A.Urbanek

    W Warszawie urodził się Tadeusz de Virion, prawnik, dyplomata, uczestnik Powstania Warszawskiego, w latach 1990–93 ambasador RP w Wielkiej Brytanii.

  • W Przemyślu zmarł Józef Pelczar, biskup przemyski, kanonizowany w 2003 r.

  • We Lwowie zmarł Agenor Gołuchowski jr., prawnik, polityk, dyplomata, ambasador Austro-Węgier w Rumunii, w latach 1895-1906 minister spraw zagranicznych Austro-Węgier.

  • W Warszawie zmarł Bronisław Chlebowski, historyk literatury, profesor Uniwersytetu Warszawskiego; współzałożyciel i prezes Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.

  • W Warszawie urodził się Jan Mulak, lekkoatleta, trener, działacz RPPS i PPS, uczestnik Powstania Warszawskiego; współtwórca polskiej reprezentacji lekkoatletycznej, tzw. Wunderteamu; działacz PKOl; senator.

  • W Wilnie urodził się Kajetan Sosnowski, malarz, współzałożyciel Grupy 55.

  • W Nisku nad Sanem urodził się Stanisław Dąbek, pułkownik WP, w czasie kampanii polskiej w 1939 r. dowódca Lądowej Obrony Wybrzeża.

  • W Łochowie urodził się Stanisław Downarowicz, polityk, działacz PPS, członek Naczelnego Komitetu Narodowego, minister spraw wewnętrznych w rządze Antoniego Ponikowskiego, wojewoda wołyński i poleski, więzień niemieckiego obozu Auschwitz, gdzie zginął.

  • Teatr skarbkowski. Źródło: Wikimedia Commons

    W Lwowie otwarto gmach teatru, zwanego od nazwiska fundatora, hrabiego Stanisława Skarbka, teatrem skarbkowskim, jeden z największych gmachów teatralnych Europy.

  • W ramach postanowień traktatów rozbiorowych wojska pruskie wkroczyły do Gdańska. 

  • Sąd sejmowy skazał na śmierć oskarżonego o ateizm Kazimierza Łyszczyńskiego, szlachcica, autora traktatu „De non existentia Dei”, negującego istnienie Boga; wyrok wykonano na Rynku Starego Miasta w Warszawie.

  • Arcybiskup gnieźnieński Jarosław ze Skotnik dokonał uroczystej konsekracji katedry na Wawelu.

  • Wojska tatarskie zdobyły Kraków.