> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

3 czerwca

  • Wacław Grabowski „Puszczyk”, jeden z organizatorów rozbicia ubeckiego więzienia w Mławie. Źródło: IPN

    W nocy z 3 na 4 czerwca uzbrojona grupa żołnierzy podziemia niepodległościowego, zaatakowała Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie uwalniając 40 więźniów, głównie żołnierzy AK, NSZ i BCh.

  • Oskar Kolberg. Źródło: CBN Polona

    W Krakowie zmarł Oskar Kolberg, etnograf, folklorysta, kompozytor, autor przełomowej dla polskiej etnografii pracy „Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzęd, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce”.

  • W Warszawie w wyniku pobicia zmarł Robert Brylewski, muzyk rockowy, wokalista, gitarzysta, kompozytor i autor tekstów, lider i współzałożyciel zespołów punkrockowych Kryzys i Brygada Kryzys.

  • Płk Tadeusz Kotz. Źródło: IPN

    W Collingwood w Kanadzie zmarł płk Tadeusz Kotz (Tadeusz Koc), pilot, pułkownik Wojska Polskiego; w czasie II wojny światowej m.in. dowódca Dywizjonu 303 (1943–1944).

  • Papież Benedykt XVI mianował arcybiskupa Stanisława Dziwisza metropolitą krakowskim.

  • W Czechowicach-Dziedzicach urodził się Łukasz Piszczek, piłkarz, reprezentant Polski; od 2010 r. zawodnik Borussi Dortmund, z którą dwukrotnie zdobył mistrzostwo Niemiec; w 2013 r. wystąpił na Wembley w finale Ligi Mistrzów, w którym Borussia przegrała 1:2 z Bayernem Monachium.

  • Stan wojenny: W niewyjaśnionych okolicznościach nad Wisłą zaginął 17-letni Emil Barchański, uczeń LO im. Mikołaja Reja w Warszawie; dwa dni później jego ciało wyłowiono z rzeki; Barchański uczestniczył w działalności opozycyjnej, zatrzymany w marcu 1982 r. przez SB był maltretowany i zmuszany do składania fałszywych zeznań, które odwołał przed sądem, informując jednocześnie o metodach stosowanych wobec niego w śledztwie. 

  • Łukasz Kamiński. Fot. PAP/T. Gzell

    We Wrocławiu urodził się Łukasz Kamiński, historyk specjalizujący się w najnowszej historii Polski. W latach 2009-2011 dyrektor Biura Edukacji Publicznej IPN, w latach 2011-2016 prezes Instytutu Pamięci Narodowej. Od 2017 r. szef Platformy Europejskiej Pamięci i Sumienia.

  • W Niwkach na Opolszczyźnie urodził się Joachim Halupczok, kolarz szosowy, mistrz świata w wyścigu indywidualnym amatorów (1989), srebrny medalista olimpijski w wyścigu drużynowym na igrzyskach w Seulu; zmarł w 1994 r.

  • Papież Jan XXIII. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Watykanie zmarł papież Jan XXIII; zwolennik ruchu odnowy w Kościele; w 1962 r. zwołał Sobór Watykański II.

  • W Warszawie urodził się Krzysztof Jaroszyński, satyryk, aktor kabaretowy.

  • Powstał Polski Instytut Spraw Międzynarodowych. 

  • Marek Koterski. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Krakowie urodził się Marek Koterski, reżyser filmowy i teatralny, scenarzysta, aktor i dramatopisarz. Twórca takich filmów jak „Nic śmiesznego”, „Dzień świra”, „Wszyscy jesteśmy Chrystusami”.

  • W Warszawie na Torze Wyścigów Konnych na Służewcu rozegrano pierwszą gonitwę.

  • Andrzej Garlicki. Fot. PAP/T. Gzell

    W Warszawie urodził się Andrzej Garlicki, historyk, publicysta, profesor Uniwersytetu Warszawskiego; znawca dziejów II Rzeczypospolitej, autor książek „U źródeł obozu belwederskiego”, „Przewrót majowy”, „Od maja do Brześcia”, „Od Brześcia do maja”, „Józef Piłsudski 1867–1935”, „Piękne lata trzydzieste”.

  • Samolot RWD-6. Okęcie, 1932 r. Fot. NAC

    Na lotnisku Okęcie dokonano oblotu samolotu RWD-6.

  • W Leńczach koło Lanckorony urodził się Bronisław Chromy, rzeźbiarz, medalier, malarz i rysownik.

  • Franz Kafka. Źródło: Wikimedia Commons

    W Kierlingu pod Wiedniem zmarł Franz Kafka, niemieckojęzyczny pisarz, pochodzenia żydowskiego, autor powieści „Proces”, „Zamek” i „Ameryka” oraz „Dzienników 1910–1923”.

  • Wiesław Michnikowski. Fot. PAP/CAF/A. Rybczyński

    W Warszawie urodził się Wiesław Michnikowski, aktor filmowy i teatralny, znany m.in. z Kabaretu Starszych Panów, jako wykonawca kabaretowych piosenek, m.in. „Wesołe jest życie staruszka”, „Jeżeli kochać” czy „Addio pomidory”, odtwórca pamiętnej roli Jej Ekscelencji w „Seksmisji” Juliusza Machulskiego; wystąpił również w filmach „Gangsterzy i filantropi”, „Upał”, „Hydrozagadka”, a także w serialu „Jan Serce”.

  • Flaga Polski. Fot. PAP/L. Szymański

    W Wersalu pod Paryżem premierzy Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch złożyli deklarację, że powstanie państwa polskiego jest warunkiem trwałego pokoju w Europie. Deklaracja przewidywała utworzenie „zjednoczonego i niepodległego państwa polskiego z wolnym dostępem do morza”.

  • I wojna światowa: Wojska austriackie wkroczyły do Twierdzy Przemyśl.

  • W Weiden w Górnym Palatynacie urodził się Martin Gottfried Weiss, nazistowski zbrodniarz, SS-Sturmbannfuehrer, komendant niemieckich obozów koncentracyjnych Neuengamme, Majdanek i Dachau; w 1946 r. skazany przez amerykański trybunał wojskowy na karę śmierci, wyrok wykonano.

  • Adolf Dygasiński. Fot. NAC

    W Grodzisku Mazowieckim zmarł Adolf Dygasiński, publicysta, pisarz, pedagog; uczestnik Powstania Styczniowego. 

  • W Wiedniu zmarł Johann Strauss (młodszy), kompozytor, dyrygent, nazywany królem walca; autor popularnych operetek „Zemsta nietoperza”, „Noc w Wenecji” i „Baron cygański”.

  • Gen. Juliusz Rómmel. Fot. NAC

    W Grodnie urodził się Juliusz Rómmel, generał Wojska Polskiego, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1920 r., w czasie kampanii polskiej w 1939 r. dowódca Armii „Łódź”, a następnie Armii „Warszawa”; w okresie wojny w niewoli niemieckiej.

  • Powstanie Styczniowe: w Wilnie został rozstrzelany ks. Stanisław Iszora, pierwsza ofiara terroru nowego generał-gubernatora wileńskiego Michaiła Murawjowa. 

  • W Gdańsku zmarł Krzysztof Celestyn Mrongowiusz, pastor, pisarz religijny, obrońca polskości na Warmii i Mazurach, autor podręczników do nauki języka polskiego.

  • Urodził się Antoni Malczewski, poeta, autor „Marii”, pierwszej powieści poetyckiej w literaturze polskiej.

  • Jan Zamoyski. Fot. Wikipedia

    Zmarł kanclerz i hetman wielki koronny Jan Zamoyski.

  • Mikołaj Kopernik napisał we Fromborku tak zwany „List przeciwko Wernerowi”. Astronom skrytykował w nim teorie norymberskiego matematyka Johannesa Wernera dotyczące ruchu gwiazd.