> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

5 sierpnia

  • Gen. Antoni Heda „Szary”. Fot. PAP/J. Mazur

    W nocy z 4 na 5 sierpnia, zgrupowanie poakowskich oddziałów partyzanckich, związanych z Delegaturą Sił Zbrojnych, pod dowództwem kpt. Antoniego Hedy „Szarego”, zaatakowało więzienie UB w Kielcach uwalniając ponad 350 więźniów.

  • Podpisanie wojskowej umowy polsko-brytyjskiej. Od lewej siedzą: minister Eduard Halifax, ambasador Edward Raczyński, gen. Władysław Sikorski, premier Winston Churchill, minister August Zaleski, minister Clemet Attlee, Greenwood. Pierwszy z lewej w rzędzie stojących Anthony Eden. 05.08.1940. Fot. NAC

    Premier RP gen. Władysław Sikorski oraz premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill podpisali polsko-brytyjską umowę wojskową.

  • W Rio de Janeiro rozpoczęły się XXXI Letnie Igrzyska Olimpijskie. Polscy sportowcy zdobyli w ich trakcie 11 medali, w tym 2 złote.

  • Erwin Axer. Fot. PAP/L. Szymański

    W Warszawie zmarł Erwin Axer, reżyser teatralny, eseista, pedagog; wieloletni dyrektor stołecznego Teatru Współczesnego.

  • Kpt. Ignacy Skowron. Fot. PAP/A. Warżawa

    W Sitkówce koło Kielc zmarł Ignacy Skowron, ostatni z żyjących żołnierzy Wojska Polskiego, którzy we wrześniu 1939 r. bronili Westerplatte.

  • W Warszawie zmarł Andrzej Lepper; szef Samoobrony i były wicepremier rządu PiS-LPR-Samoobrona.

  • We Wrocławiu zmarł Józef Pieracki, aktor.

  • Zygmunt Mycielski. Fot. PAP

    W Warszawie zmarł Zygmunt Mycielski, kompozytor, krytyk muzyczny. 

  • W Warszawie zmarła Helena Gruszecka, aktorka.

  • W Warszawie urodził się Łukasz Garlicki, aktor. 

  • W Stuttgarcie proklamowana została „Karta niemieckich wypędzonych ze stron ojczystych”.

  • Marian Dziędziel. Fot. PAP/T. Żmijewski

    W Gołkowicach w pow. wodzisławskim urodził się Marian Dziędziel, aktor, związany z Teatrem im. Juliusza Słowackiego w Krakowie; wystąpił m.in. w filmach „Sezon na leszcza”, „Wesele” (2004), „Dom zły”, „Kret”, „1920 Bitwa Warszawska”, „Supermarket”, a także w serialach „Blisko, coraz bliżej” i „Oficer”. 

  • Płk Jan Rzepecki, szef Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj. Fot. PAP/CAF/S. Dąbrowiecki
  • Grupa Żydów uwolnionych przez żołnierzy Batalionu "Zośka" z KL Warschau tzw. Gęsiówki. Źródło: Wikimedia Commons

    Powstanie Warszawskie: żołnierze Batalionu „Zośka” uwolnili około 350 Żydów więzionych w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Warschau na tzw. Gęsiówce.

  • Oskar Dirlewanger. Fot. Bundesarchiv. Źródło: Wikimedia Commons

    Powstanie Warszawskie: brygada SS Oskara Dirlewangera wymordowała na Woli około 20 tys. ludzi; w ciągu następnych dni liczba zamordowanych wzrosła do 40–60 tys.; dokładna liczba ofiar rzezi warszawskiej Woli pozostaje wciąż nieznana.

  • Jędrzej Moraczewski. Fot. NAC

    W Sulejówku zmarł Jędrzej Moraczewski, inżynier, działacz socjalistyczny, poseł do austriackiej Rady Państwa (1907–1918); pierwszy premier niepodległej Polski (1918–1919), powołany na to stanowisko przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego; minister robót publicznych (1925–1929); poseł na Sejm (1919–1930).

  • Polska Walcząca. Fot. PAP/M. Walczak

    Oddział AK przeprowadził udaną akcję uwolnienia z niemieckiego więzienia w Jaśle około 180 osób.

  • Janusz Korczak. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    5 lub 6 sierpnia Janusz Korczak i jego współpracowniczka Stefania Wilczyńska razem ze swoimi wychowankami z Domu Sierot doprowadzeni zostali przez Niemców na Umschlagplatz, skąd wywieziono ich do obozu zagłady w Treblince.

  • Prof. Jan Piekałkiewicz. Fot. NAC

    Premier gen. Władysław Sikorski mianował Delegatem Rządu na Kraj prof. Jana Piekałkiewicza ze Stronnictwa Ludowego. 

  • Barbara Sołtysik. Fot. PAP/M. Szyperko

    W Wadowicach urodziła się Barbara Sołtysik, aktorka.

  • Janusz Majewski. Fot.PAP/R. Guz

    We Lwowie urodził się Janusz Majewski, reżyser, scenarzysta, rektor Warszawskiej Szkoły Filmowej; autor filmów „Zaklęte rewiry”, „Lekcja martwego języka”, „C.K. Dezerterzy”, „Mała matura 1947” oraz serialu „Królowa Bona”.

  • Janusz Tazbir. Fot. PAP/A.Rybczyński

    W Kałuszynie urodził się Janusz Tazbir, historyk, znawca epoki nowożytnej, badacz dziejów kultury i historii ruchów religijnych; autor książek „Państwo bez stosów. Szkice z dziejów tolerancji w Polsce XVI i XVII w.”, „Historia Kościoła katolickiego w Polsce 1460–1795”, „Reformacja w Polsce. Szkice o ludziach i doktrynie”, „Polskie przedmurze chrześcijańskiej Europy. Mity a rzeczywistość historyczna”.

  • Marszałek Józef Piłsudski podczas V Zjazd Legionistów w Kielcach. 08.1926. Fot. NAC

    W Krakowie rozpoczął się pierwszy zjazd legionistów

  • Roman Bratny. Fot. PAP/Z. Matuszewski

    W Krakowie urodził się Roman Bratny, prozaik, poeta, publicysta i scenarzysta filmowy, autor powieści „Kolumbowie. Rocznik 20”.

  • Papież Benedykt XV. Źródło: Wikimedia Commons

    Papież Benedykt XV skierował do biskupów świata przesłanie „O zmiłowanie Boga nad nieszczęsną Polską”.

  • Wojska niemieckie w Warszawie. 09.08.1915. Źródło: CBN Polona

    Wojska niemieckie zajęły opuszczoną przez Rosjan Warszawę.

  • Walery Antoni Wróblewski. Źródło: Wikimedia Commons

    W Ouarville we Francji zmarł Walery Antoni Wróblewski, jeden z dowódców Powstania Styczniowego, związany z „czerwonymi”; działacz Zjednoczenia Emigracji Polskiej; generał Komuny Paryskiej; członek władz I Międzynarodówki; od 1895 r. w PPS. 

  • Leonard Buczkowski. Fot. NAC

    W Warszawie urodził się Leonard Buczkowski, reżyser „Zakazanych piosenek” – pierwszego powojennego polskiego filmu fabularnego, „Skarbu” oraz „Przygody na Mariensztacie”, która była pierwszym polskim kolorowym filmem fabularnym.

  • W Warszawie urodził się Ludwik Hirszfeld, lekarz mikrobiolog, immunolog i serolog.

  • Romuald Traugutt. Fot. PAP/Reprodukcja

    Na stokach warszawskiej Cytadeli władze carskie dokonały egzekucji Romualda Traugutta – dyktatora Powstania Styczniowego oraz czterech jego współpracowników: Jana Toczyskiego, Rafała Krajewskiego, Romana Żulińskiego i Jana Jeziorańskiego.

  • Gen. Marian Langiewicz. Źródło: CBN Polona

    W Krotoszynie urodził się Marian Langiewicz, generał, dyktator Powstania Styczniowego.

  • W Widzach Łowczyńskich zmarł gen. Tomasz Wawrzecki, Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej w czasie powstania 1794 r. (po dostaniu się do rosyjskiej niewoli Tadeusza Kościuszki), członek Rady Najwyższej Tymczasowej Księstwa Warszawskiego, minister sprawiedliwości w Królestwie Polskim.

  • W folwarku Czarci Kąt koło Wilna zmarł Hieronim Stroynowski, biskup wileński, prawnik, filozof prawa, ekonomista, członek Komisji Edukacji Narodowej; profesor Akademii Wileńskiej i jej rektor w latach 1799–1806.

  • "Obraz Europy w lipcu 1772" - alegoria I rozbioru Polski. Źródło: CBN Polona

    I rozbiór Polski. Traktat rozbiorowy w Petersburgu podpisały Rosja, Prusy i Austria.

  • Król Polski Zygmunt III Waza wypłynął z Helu do Szwecji w celu stłumienia buntu księcia Karola Sudermańskiego.

  • Kard. Stanisław Hozjusz. Fot. CBN Polona

    W Capranicy koło Rzymu zmarł Stanisław Hozjusz, teolog katolicki, kardynał, działacz kontrreformacji; w 1564 r. sprowadził do Polski zakon jezuitów, zakładając w Braniewie pierwsze jezuickie kolegium.

  • Aleksander Jagiellończyk. Źródło: CBN Polona

    W Krakowie urodził się przyszły król Polski i wielki książę litewski Aleksander Jagiellończyk.