Kalendarz historyczny
13 lipca
-
Hala Stulecia we Wrocławiu, wzniesiona w 1913 r. z okazji wielkiej wystawy prezentującej historię i dorobek Śląska została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.
-
Zmarła Kaya Mirecka-Ploss, pisarka, projektantka mody, społeczniczka rodem z Górnego Śląska. Od połowy lat 60. mieszkała w Stanach Zjednoczonych, przyjaźniła się z Janem Karskim, któremu poświęciła książkę.
-
Zmarła Anna Jakubowska, w Powstaniu Warszawskim łączniczka (ps. „Paulinka”) w batalionie „Zośka”. Po wojnie przez pięć lat więziona (z powodu tortur i bicia straciła zdrowie), w stanie wojennym działaczka opozycji demokratycznej. Honorowa obywatelka Warszawy. Nie dożyła wyroku Sądu, który przyznał jej odszkodowanie za pobyt w więzieniu.
-
W Gouldsboro w USA zmarła Julia Hartwig, poetka, eseistka, tłumaczka literatury pięknej z języka francuskiego i angielskiego.
-
W Warszawie zmarł Jerzy Kulej, bokser, mistrz olimpijski z Tokio (1964) i Meksyku (1968), dwukrotny mistrz Europy.
-
W wypadku samochodowym zginął Bronisław Geremek, historyk, opozycjonista, minister spraw zagranicznych RP; autor wielu prac dotyczących historii średniowiecza, członek Komitetu Obrony Robotników, internowany w stanie wojennym, kawaler Orderu Orła Białego i francuskiej Legii Honorowej.
-
W Warszawie zmarł Tomasz Zaliwski, aktor teatralny i filmowy, znany m.in. z ról w filmie „Zamach”, serialu „Blisko, coraz bliżej” i powieści radiowej „W Jezioranach”.
-
W Waszyngtonie zmarł Jan Karski, legendarny kurier i emisariusz Polskiego Państwa Podziemnego, który w czasie II wojny światowej przekazał na Zachód raport dotyczący zagłady Żydów. Odznaczony Medalem Wolności USA, krzyżem Virtuti Militari, uhonorowany tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.
-
W Warszawie zmarła Loda Halama, tancerka, aktorka i choreografka, gwiazda kabaretów dwudziestolecia międzywojennego, primabalerina Teatru Wielkiego w Warszawie. Największą popularność przyniosły jej filmy „Kocha, lubi, szanuje” i „Manewry miłosne”.
-
Powstał GROM (Grupa Reagowania Operacyjno-Manewrowego) – Jednostka Wojskowa Wojsk Specjalnych; jej twórcą i pierwszym dowódcą był gen. Sławomir Petelicki.
-
W wieku 98 lat zmarł Edward Lipiński, ekonomista, działacz PPS od 1906 r., w PRL-u związany z Klubem Krzywego Koła, sygnatariusz listów wysłanych do władz w proteście przeciwko cenzurze oraz represjonowaniu robotników w Radomiu i Ursusie, współzałożyciel Komitetu Obrony Robotników.
-
Przed Sądem Warszawskiego Okręgu Wojskowego rozpoczął się proces przeciwko działaczom KSS KOR: Jackowi Kuroniowi, Adamowi Michnikowi, Zbigniewowi Romaszewskiemu i Henrykowi Wujcowi. Proces został przerwany ogłoszeniem przez władze amnestii z okazji 40-lecia PRL.
-
W Żelazowej Woli odsłonięto pomnik Fryderyka Chopina.
-
W Poznaniu urodził się Marek Piekarczyk, wokalista zespołu TSA, odtwórca roli Chrystusa w polskiej adaptacji rock-opery Andrew Lloyd Webera i Tima Rice’a „Jesus Christ Superstar”.
-
Papież Pius XII wydał dekret potępiający komunizm, grożąc ekskomuniką wszystkim katolikom należącym do partii komunistycznych lub je wspierającym.
-
W Warszawie rozpoczął obrady pierwszy po zakończeniu wojny Kongres Stronnictwa Demokratycznego.
-
Armia Czerwona wspólnie z oddziałami Armii Krajowej zajęła Wilno. Wkrótce potem żołnierzy AK rozbrojono.
-
Na terenie Puszczy Nalibockiej (obecnie należącej do Białorusi) Niemcy rozpoczęli antypartyzancką operację Hermann. Wśród zaatakowanych formacji znajdowały się m.in. batalion AK oraz żydowski oddział braci Bielskich, a jednym z dowódców sił pacyfikacyjnych był osławiony z powodu zbrodni popełnionych rok później w Warszawie Oskar Dirlewanger. Partyzanci ponieśli duże straty, ale część zdołała wyjść z okrążenia.
-
W Warszawie urodził się Jarosław Marek Rymkiewicz, profesor filologii, poeta, dramaturg, eseista, krytyk i publicysta; autor tomików poetyckich „Konwencje”, „Thema Regium”, „Zachód słońca w Milanówku”, powieści „Umschlagplatz” i szkiców historycznych „Kinderszenen”, „Wieszanie”.
-
W Gdyni odbyła się uroczystość chrztu i poświęcenia fregaty szkolnej „Dar Pomorza”.
-
Podczas próby pierwszego polskiego przelotu przez Atlantyk w katastrofie na wyspie Faial zginął major pilot Ludwik Idzikowski. Towarzyszący mu nawigator kapitan Kazimierz Kubala został ranny.
-
W Bielsku urodziła się Maria Koterbska, piosenkarka, wykonawczyni m.in. przebojów „Brzydula i rudzielec”, „Parasolki”, „Do grającej szafy grosik wrzuć”, „Augustowskie noce” i „Karuzela”.
-
Płk Józef Haller mianowany został dowódcą II Brygady Legionów Polskich.
-
W Odessie urodził się Izaak Babel, rosyjski pisarz żydowskiego pochodzenia, dramaturg, dziennikarz, autor „Armii konnej”, „Opowiadań odesskich”; funkcjonariusz Czeka, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, rozstrzelany przez NKWD w 1940 roku.
-
Urodziła się Seweryna Broniszówna (właściwie: Seweryna Chwat), aktorka teatralna i filmowa, związana z Teatrem Narodowym w Warszawie, siostra pisarza i poety Aleksandra Wata.
-
W Olsztynie ogłoszono wybuch epidemii cholery.
-
W trakcie składania broni na granicy pruskiej zastrzelony został przez polskiego oficera gen. Antoni Giełgud, jeden z dowódców Powstania Listopadowego.
-
Insurekcja Kościuszkowska: początek oblężenia Warszawy przez wojska rosyjskie i pruskie.
-
W trakcie rokoszu Lubomirskiego doszło do klęski wojsk królewskich w bitwie pod Mątwami (w okolicy Inowrocławia). W rezultacie król Jan Kazimierz był zmuszony zrezygnować z planów reform ustrojowych.
-
Klęska pospolitego ruszenia w bitwie pod Tykocinem z wojskami szwedzkimi dowodzonymi przez księcia Bogusława Radziwiłła.
-
Na wawelskiej Wieży Zygmuntowskiej po raz pierwszy zadzwonił dzwon Zygmunt.
-
Wojska polsko-litewskie pod dowództwem hetmana Konstantego Ostrogskiego i wojewody Mikołaja Firleja pokonały nad Orszą armię moskiewską wielkiego księcia Wasyla.