> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

23 października

  • Mjr Józef Kuraś "Orzeł", "Ogień". Źróło: IPN

    W Waksmundzie koło Nowego Targu urodził się Józef Kuraś, „Orzeł”, „Ogień”; w czasie II wojny światowej żołnierz Konfederacji Tatrzańskiej i Armii Krajowej, dowódca oddziałów Ludowej Straży Bezpieczeństwa oraz oddziału egzekucyjnego Powiatowej Delegatury Rządu RP w Nowym Targu; w latach 1945–1947 w antykomunistycznym podziemiu.

  • Pokój Tadeusza Kościuszki w Muzeum Polskim w Rapperswilu. Około 1895 r. Źródło: CBN Polona

    W Rapperswilu w Szwajcarii powstało Muzeum Polskie, jedna z najstarszych polskich placówek kulturalnych poza granicami kraju; założone jako Muzeum Narodowe po Powstaniu Styczniowym służyło zabezpieczeniu polskich zabytków historycznych i propagowaniu spraw polskich.

  • W Gdańsku zmarł major Kazimierz Śliwa, podoficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i AK, najmłodszy z cichociemnych przerzucony do okupowanej Polski w nocy z 21 na 22 września 1944 r.

  • Wilhelm Brasse. Fot. PAP/A. Wiktor

    W Żywcu zmarł Wilhelm Brasse, były więzień Auschwitz, fotograf, który wykonywał obozowe zdjęcia więźniów.

  • Lech Kaczyński. Fot. PAP/B. Zborowski

    Odbyła się druga tura wyborów prezydenckich, w których Lech Kaczyński (54,04 proc.) pokonał Donalda Tuska (45,96 proc.).

  • Premiera serialu telewizyjnego „Blisko, coraz bliżej” w reżyserii Zbigniewa Chmielewskiego.

  • Premiera filmu „Wielka majówka” w reżyserii Krzysztofa Rogulskiego.

  • Sąd Wojewódzki w Warszawie wydał wyrok w ostatnim procesie podziemnej organizacji „Ruch”, której członkowie oskarżeni byli o przygotowywanie „obalenia przemocą ustroju socjalistycznego PRL”.

  • Franciszek Jóźwiak. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie zmarł Franciszek Jóźwiak, działacz komunistyczny, w czasie II wojny światowej szef sztabu GL i AL. W latach 1944–1949 komendant główny MO. Członek Biura Politycznego KC PZPR (1948–1956), wicepremier (1955–1956).

  • Adam Nawałka. Fot. PAP/B. Zborowski

    W Krakowie urodził się Adam Nawałka, piłkarz, trener; wielokrotny reprezentant Polski, uczestnik Mistrzostw Świata w Argentynie (1978); przez całą karierę ligową związany z Wisłą Kraków; w latach 2013-18 selekcjoner reprezentacji Polski, z którą dotarł do ćwierćfinału Euro 2016.

  • W Warszawie utworzono Ogólnopolski Klub Postępowej Inteligencji Katolickiej, późniejszy Klub Inteligencji Katolickiej.

  • Podpisano tzw. Układy Paryskie; zgodnie z ich postanowieniami zniesiony został status okupacyjny RFN, która uzyskała suwerenność oraz została zaproszona do NATO; utworzono także Unię Zachodnioeuropejską (UZE) – organizację polityczno-obronną.

  • Kazimierz Deyna. Fot. PAP/CAF/Z. Matuszewski

    W Starogardzie Gdańskim urodził się Kazimierz Deyna, piłkarz ŁKS Łódź, Legii Warszawa, Manchesteru City i San Diego Sockers; w reprezentacji Polski wystąpił 97 razy, strzelił 41 goli; na mistrzostwach świata w RFN w 1974 r. wspólnie z drużyną zajął trzecie miejsce, złoty medalista olimpijski z Monachium w 1972 r. i srebrny z Montrealu w 1976 r.

  • Pawiak. Fot. PAP/W. Pacewicz

    Na terenie ruin warszawskiego getta Niemcy rozstrzelali około 300 mężczyzn przywiezionych z więzienia na Pawiaku.

  • Okupacja niemiecka: niemieckie rozporządzenie o zmianie granic warszawskiego getta (zmniejszenie obszaru); do 21 grudnia 1942 r. 75 tys. Żydów musiało zmienić miejsce zamieszkania.

  • Prezes Rady Żydowskiej w getcie warszawskim - inż. Adam Czerniaków, III 1942 (AWAR I-2). Źródło: ŻIH

    Wydano urzędowy komunikat o utworzeniu w Warszawie Rady Starszych Gminy Żydowskiej (Judenratu) pod przewodnictwem inż. Adama Czerniakowa.

  • W Gliwicach urodził się Egon Franke, szermierz; na igrzyskach w Tokio (1964) zdobył dla Polski pierwszy złoty medal olimpijski w szermierce – floret indywidualnie; na tych samych igrzyskach wraz z drużyną wywalczył we florecie srebrny medal; złoty medalista mistrzostw świata w 1962 r. w drużynie w szabli.

  • Leszek Kołakowski. Fot. PAP/J. Undro

    W Radomiu urodził się Leszek Kołakowski, filozof, historyk filozofii, eseista; wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego; od 1970 r. na emigracji, profesor Uniwersytetu w Oksfordzie; autor m.in. dzieła „Główne nurty marksizmu. Powstanie-rozwój-rozkład”.

  • Andrzej Strumiłło. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Wilnie urodził się Andrzej Strumiłło, malarz, grafik, rzeźbiarz, scenograf, poeta, pisarz, fotograf. Część źródeł jako datę jego urodzenia podaje 23 października 1928 r.

  • W Krakowie urodził się Wiktor Sadecki, aktor, związany m.in. z Teatrem im. Juliusza Słowackiego w Krakowie oraz Starym Teatrem; wystąpił w filmach „Wodzirej”, „Lata dwudzieste... lata trzydzieste...”, a także w serialach „Janosik”, „Królowa Bona” i „Chłopi”.

  • Rada Regencyjna Królestwa Polskiego powołała Józefa Świeżyńskiego na urząd Prezydenta Ministrów.

  • Walki pododdziałów kawalerii 1. pułku Legionów Polskich pod Łowiczem. Na froncie karpackim zwycięskie boje pod Pasieczną i Pniowem toczył 2. pułk Legionów.

  • W Annahof, obecnie Gniewkowice na Opolszczyźnie, urodził się Richard Thomalla, SS-Obersturmfuehrer, architekt i szef budowy obozów zagłady w Bełżcu, Sobiborze i Treblince.

  • Jan Czochralski. Fot. NAC

    W Kcyni urodził się Jan Czochralski, chemik, twórca metody wzrostu kryształów, stanowiącej podstawę współczesnej elektroniki.

  • Ks. Jakub Falkowski, założyciel Instytutu Głuchoniemych w Warszawie. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie w Pałacu Kazimierzowskim otwarto Instytut Głuchoniemych.

  • Kontrolowany przez Rosjan sejm w Grodnie ratyfikował II rozbiór Polski. 

  • Król Aleksander I Jagiellończyk zatwierdził unię mielnicką.