> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

27 maja

  • Kazimierz Leski. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie zmarł Kazimierz Leski „Bradl”, oficer wywiadu i kontrwywiadu Komendy Głównej ZWZ-AK; w latach 1945–1955 więziony przez władze komunistyczne.

  • Gen. Bolesław Roja. Fot. NAC

    W niemieckim obozie koncentracyjnym Sachsenhausen zamordowany został Bolesław Roja, oficer Legionów Polskich, dowódca III Brygady (1917); generał WP, uczestnik walk z Ukraińcami w obronie Lwowa i wojny polsko-bolszewickiej; w 1922 r. przeniesiony w stan spoczynku; poseł na Sejm z ramienia Stronnictwa Chłopskiego (1928–1929).

  • Małgorzata Dydek. Fot. PAP/S. Kraszewski

    W Brisbane w Australii zmarła Małgorzata Dydek, jedna z najlepszych polskich koszykarek.

  • W Bydgoszczy zmarł Ryszard Ber, reżyser, scenarzysta, twórca filmów „Droga”, „Cudzoziemka”, „Kamień na kamieniu”, a także seriali „Lalka” i „Kanclerz”.

  • W Warszawie otwarto Centrum Olimpijskie.

  • Wybory do rad gmin: obwodowa komisja wyborcza w gmachu Pałacu Kultury i Nauki. Warszawa, 27.05.1990. Fot. PAP/I. Sobieszczuk

    Odbyły się pierwsze w powojennej Polsce wolne wybory samorządowe.

  • Eugeniusz Chrobak. Fot. PAP/CAF/Z. Staszyszyn

    Na przełęczy Lho-La pod Everestem (8850 m) w lawinie zginęli polscy himalaiści: Zygmunt Andrzej Heinrich, Wacław Otręba, Mirosław Dąsal i Mirosław Gardzielewski, następnego dnia w wyniku odniesionych obrażeń zmarł Eugeniusz Chrobak.

  • W Warszawie przed kościołem ss. Wizytek odsłonięto pomnik kardynała Stefana Wyszyńskiego.

  • W Los Angeles zmarł Józef Lejtes, reżyser filmowy, jeden najważniejszych twórców polskiego kina w okresie międzywojennym; autor m.in. filmów „Barbara Radziwiłłówna”, „Dziewczęta z Nowolipek” i „Granica”.

  • Dar Pomorza. Fot. PAP/CAF/J. Uklejewski

    Żaglowiec „Dar Pomorza” został przekształcony w statek-muzeum.

  • Krystyna Janda i Jerzy Radziwiłowicz na planie filmu "Człowiek z żelaza". Fot. PAP/CAF/J. Uklejewski

    Film „Człowiek z żelaza” w reżyserii Andrzeja Wajdy zdobył główną nagrodę na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes.

  • W New Delhi zmarł Jawaharlal Nehru, jeden z przywódców Indyjskiego Kongresu Narodowego; pierwszy premier niepodległych Indii (1947–1964).

  • Studio radiowe w czasie nagrywania słuchowiska „W Jezioranach”: Maria Żabczyńska (L), Zygmunt Kęstowicz (C). 1977 r. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    Polskie Radio nadało pierwszy odcinek słuchowiska „W Jezioranach”.

  • W Lęborku urodził się Cezary Wodziński, filozof, znawca myśli Martina Heideggera, tłumacz i eseista; wykładowca m.in. Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Warszawskiego.

  • W Warszawie urodziła się Magdalena Kuta, aktorka.

  • W Warszawie urodziła się Magdalena Wołłejko, aktorka, wystąpiła m.in. w filmach „Chłopi”, „Akcja pod Arsenałem”, „Pensja pani Latter” i „Kobieta w kapeluszu”.

  • Wspólny atak oddziałów UPA i AK-WiN na Hrubieszów skierowany przeciwko władzy komunistycznej.

  • Niemilia (Niemylnia) na mapie z 1928 r. Źródło: CBN Polona

    Zbrodnia Wołyńska: we wsi Niemilia (Komarnia-Jackowicze) ukraińscy nacjonaliści zamordowali 126 Polaków, wiele osób zostało rannych.

  • Andrzej Zoll. Fot. PAP/J. Kaczmarczyk

    W Sieniawie urodził się Andrzej Zoll, prawnik, sędzia, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego; prezes Trybunału Konstytucyjnego (1993–1997); w latach 2000–2006 Rzecznik Praw Obywatelskich.

  • Reinhard Heydrich. Źródło: NAC

    Grupa wyszkolonych w Anglii czeskich spadochroniarzy dokonała w Pradze zamachu na gen. SS i policji Reinharda Heydricha, szefa RSHA (Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy) i zastępcę protektora Czech i Moraw; w wyniku odniesionych ran Heydrich zmarł.

  • Ludwik Puget. Fot. NAC

    W KL Auschwitz rozstrzelany został Ludwik Puget, rzeźbiarz, malarz, historyk sztuki.

  • Stefan Starczewski. Fot. PAP/CAF/A. Rybczynski

    W Konstancinie urodził się Stefan Starczewski, socjolog, polonista, pedagog, działacz opozycji demokratycznej; redaktor niezależnej „Krytyki” (1978–1981); kierował Zespołem Oświaty i Wychowania NSZZ „S” (1981); po ogłoszeniu stanu wojennego internowany; współzałożyciel podziemnego Komitetu Helsińskiego w Polsce (1982); uczestnik obrad okrągłego stołu; wieloletni dyrektor Fundacji Kultury.

  • Powołany został rząd Aleksandra Prystora.

  • W Fürth w Bawarii urodził się Henry Kissinger, polityk, dyplomata, politolog; w latach 1969–1974 specjalny doradca prezydenta USA ds. bezpieczeństwa narodowego i dyrektor Rady ds. Bezpieczeństwa Narodowego; sekretarz stanu (1973–1977); laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1973 r.

  • W Nowym Jorku urodził się Herman Wouk, pisarz, autor powieści „Wichry wojny”, „Wojna i pamięć” oraz „Bunt na okręcie”.

  • W Warszawie urodził się Bohdan Arct, pilot myśliwski; w czasie II wojny światowej w Polskich Siłach Powietrznych w Wielkiej Brytanii, m.in. dowódca eskadry „B” w Dywizjonie 303; autor wielu publikacji historycznych i wspomnień.

  • W Baden-Baden zmarł Robert Koch, lekarz, jeden z twórców bakteriologii i nauki o chorobach zakaźnych; odkrył m.in. zarazek gruźlicy; w 1905 r. otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny.

  • Karol Ziemski. Źródło: Wikimedia Commons

    W Nasutowie koło Lublina urodził się Karol Ziemski, „Wachnowski”, generał WP, oficer Komendy Głównej AK; w czasie Powstania Warszawskiego dowódca Grupy „Północ”, broniącej Starego Miasta.

  • Zbigniew Pronaszko. Źródło: Wikimedia Commons

    W Derebczynie koło Jampola urodził się Zbigniew Pronaszko, malarz, rzeźbiarz, scenograf.

  • Koronacja Aleksandra III Romanowa na cara Rosji.

  • Ferdynand Antoni Ossendowski. Fot. NAC

    W Lucynie na Łotwie urodził się Ferdynand Ossendowski, pisarz, publicysta, podróżnik, badacz.

  • Jan Kucharzewski. Źródło: NAC

    W Wysokiem Mazowieckiem urodził się Jan Kucharzewski, polityk, historyk, publicysta, w latach 1917–1918 premier rządu Rady Regencyjnej.

  • W Wielicznej koło Węgrowa urodziła się Feliksa Magdalena Kozłowska, założycielka wspólnoty mariawitów.

  • W Nicei zmarł Niccolo Paganini, włoski skrzypek i kompozytor.

  • Ogórd Saski. Ok. 1912 r. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie otwarty został dla publiczności Ogród Saski. 

  • Car Piotr I założył Sankt Petersburg.

  • Wojewoda malborski Jakub Wejher założył Wejherowo.

  • W Łowiczu zmarł Jan Wężyk, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (1627–1638).

  • W Genewie zmarł Jan Kalwin, reformator religijny, współtwórca kościoła ewangelicko-reformowanego.

  • W Muehlhausen w Turyngii stracony został Thomas Muentzer, anabaptysta, przywódca duchowy i główny ideolog reformacji chłopskiej; wzięty do niewoli w bitwie pod Frankenhausen.