Kalendarz historyczny
28 października
-
Powstał zespół heavymetalowy Metallica.
-
Do Warszawy powrócił po trzech latach internowania prymas Stefan Wyszyński.
-
Urodził się Henryk Bereza, krytyk literacki, eseista, wieloletni redaktor „Twórczości”, zasłużony dla promowania najnowszej literatury polskiej.
-
Otwarty został most kolejowy w Tczewie - najdłuższa taka konstrukcja w Polsce.
-
Odsłonięta została Statua Wolności - symbol Nowego Jorku.
-
W Londynie ukazało się pierwsze wydanie powieści „Podróże Guliwera” Jonathana Swifta.
-
Urodził się Maurycy Saski, jedna z najbarwniejszych postaci swojej epoki, kawaler Orderu Orła Białego, nieślubny syn Augusta II Mocnego, bohater dworskich skandali i utalentowany wojskowy. Jako marszałek Francji wsławił się w zwycięskich bitwach z koalicją austriacko-holendersko-brytyjską pod Fontenoy (1745) i Roucoux (1746).
-
Zmarła aktorka Elżbieta Zającówna, popularna od ról Natalii w filmie „Vabank” i strażniczki blokhauzu w „Seksmisji”.
-
Strajk kobiet - w odpowiedzi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, że możliwość aborcji z powodu nieodwracalnego uszkodzenia płodu jest niezgodna z konstytucją, w całym kraju doszło do 410 protestów, w których uczestniczyło ponad 430 tys. osób.
-
W Warszawie zmarł Edward Dwurnik, jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich malarzy współczesnych, twórca około 5 tysięcy obrazów i 10 tysięcy rysunków.
-
W Warszawie prezydenci Polski i Izraela otworzyli wystawę główną w Muzeum Historii Żydów Polskich; na ekspozycję składa się osiem galerii, które prezentują 1000 lat historii polskich Żydów.
-
W Warszawie zmarł Tadeusz Mazowiecki, działacz opozycji demokratycznej, redaktor naczelny „Tygodnika Solidarność”; uczestnik obrad Okrągłego Stołu, pierwszy niekomunistyczny premier w Polsce po II wojnie światowej (1989–1991); w latach 90. wysłannik ONZ na Bałkanach.
-
Zmarł Edward Hartwig, artysta fotografik, legenda polskiej fotografii, jeden z założycieli Związku Polskich Artystów Fotografików.
-
Leszek Cichy, jako pierwszy Polak, wspiął się na najwyższe szczyty wszystkich kontynentów, tego dnia skompletował "Koronę Ziemi".
-
Z portu w Świnoujściu odpłynęła 24. Brygada Kutrów Torpedowych Federacji Rosyjskiej, co oznaczało, że terytorium Polski opuściły ostatnie jednostki bojowe armii rosyjskiej. Do września 1993 r. pozostały wyłącznie służby pomocnicze.
-
Powstało Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe (ZChN), ugrupowanie polityczne wywodzące się z ruchu solidarnościowego, nawiązujące do przedwojennych tradycji narodowodemokratycznych i chrześcijańskiej demokracji. Pierwszym przewodniczącym partii został Wiesław Chrzanowski.
-
Proszę państwa, 4 czerwca skończył się w Polsce komunizm - takie zdanie pod koniec telewizyjnego wywiadu wypowiedziała Joanna Szczepkowska.
-
Na wezwanie władz NSZZ „Solidarność” w całej Polsce przeprowadzony został godzinny strajk ostrzegawczy.
-
W Warszawie zakończył się IX Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina, którego zwycięzcą został Krystian Zimerman.
-
Sobór watykański II: ogłoszona została Deklaracja „Nostra aetate” o stosunku Kościoła katolickiego do religii niechrześcijańskich.
-
Urodził się Bill Gates, amerykański przedsiębiorca, informatyk, współtwórca Microsoftu.
-
Sejm uchwalił ustawy o reformie walutowej oraz o zakazie posiadania walut obcych, monet złotych, złota i platyny.
-
Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał na śmierć Mirosława Ostromęckiego, Władysława Drybsa i Marię Kobierzycką, oskarżonych o przynależność do zbrojnego podziemia. W wyniku interwencji takich osób jak kardynał Adam Sapieha i Julian Tuwim, Bolesław Bierut zamienił ten wyrok na dożywotne więzienie, a ostatecznie skazanych warunkowo zwolniono w 1955 r.
-
Władze III Rzeszy deportowały do Polski około 17 tys. Żydów, którzy mieszkali w Niemczech, ale posiadali polskie obywatelstwo. Najwięcej z nich – około 9,5 tys. – zmuszono do przekroczenia polskiej granicy w rejonie Zbąszynia.
-
Papież Pius XI wydał bullę, na mocy której kształt diecezji w Polsce dostosował do nowych granic politycznych. Struktury kościelne składały się z sześciu archidiecezji (warszawskiej, lwowskiej, gnieźnieńskiej, poznańskiej, wileńskiej oraz krakowskiej) oraz 15 diecezji (lubelskiej, łódzkiej, płockiej, podlaskiej, sandomierskiej, łuckiej, przemyskiej, chełmińskiej, włocławskiej, łomżyńskiej, pińskiej, częstochowskiej, kieleckiej, tarnowskiej i śląskiej).
-
Rada Regencyjna powołała gen. Tadeusza Jordan Rozwadowskiego na urząd szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.
-
Rada Narodowa Czechosłowacji wydała pierwszą ustawę państwa czechosłowackiego. Dokument stwierdzał, że „samodzielne państwo czechosłowackie weszło w życie”.
-
W Krakowie powstała Polska Komisja Likwidacyjna. W jej skład weszli m.in. Wincenty Witos (szef Komisji), Ignacy Daszyński, Jędrzej Moraczewski.
-
Urodziła się Maria Hiszpańska-Neumannm, polska artystka zajmująca się grafiką i malarstwem, a także ilustratorka książek.
-
Urodził się Jan Nielubowicz, chirurg, pionier transplantacji nerek w Polsce, profesor Akademii Medycznej w Warszawie.
-
Urodził się Karol Maleczyński, historyk – mediewista, badacz dziejów Śląska, tłumacz, przed II wojną światową – profesor Uniwersytetu Lwowskiego, po wojnie – Wrocławskiego.
-
W Rzochowie koło Mielca urodził się Karol Popiel, współtwórca Polskich Drużyn Strzeleckich, żołnierz Legionów Polskich; przywódca Narodowej Partii Robotniczej, poseł na Sejm (1922–1927); działacz Centrolewu, więzień brzeski; przywódca Stronnictwa Pracy (1937). W czasie II wojny światowej minister w rządzie RP na uchodźstwie. Po wojnie poseł do KRN (1945–1946). W 1947 r. wyemigrował do USA.
-
W Grodnie urodził się Zygmunt Wróblewski, fizyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego; w 1883 r. wraz z prof. Karolem Olszewskim dokonał pierwszego w dziejach skroplenia tlenu i azotu.
-
Rozpoczęła się budowa Kanału Elbląskiego.
-
W Dreźnie zmarł Heinrich von Brühl, słynący z korupcji i olbrzymiej kolekcji peruk bliski doradca króla Augusta III Sasa. W Warszawie był właścicielem pałacu, zniszczonego pod koniec II wojny światowej przez Niemców, który ma zostać odbudowany razem z sąsiednim pałacem Saskim.
-
Na mocy przywileju króla Zygmunta III Wazy Kolegium Jezuickie w Poznaniu zostało przekształcone w szkołę akademicką, uzyskując status uniwersytecki.
-
W Warcie sejm walny uchwalił Statut warcki, zatwierdzony następnie przez króla Władysława II Jagiełłę. Dawał on rycerstwu możliwość wykupu gospodarstw bogatych chłopów.
-
Zmarł książę Bolesław III Krzywousty.