> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

8 lutego

  • Major Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”- zdjęcie wykonane w MBP w 1948 r. Fot. IPN

    W warszawskim więzieniu na Mokotowie władze komunistyczne wykonały wyrok śmierci na mjr. Zygmuncie Szendzielarzu „Łupaszce”, dowódcy V Wileńskiej Brygady AK, a następnie oddziałów partyzanckich eksterytorialnego Wileńskiego Okręgu AK; żołnierzu podziemia antykomunistycznego, w 1948 r. aresztowanym przez UB i skazanym na karę śmierci; szczątki „Łupaszki” zidentyfikowano w 2013 r. w wyniku ekshumacji przeprowadzonych przez IPN na tzw. Łączce na Wojskowych Powązkach; pośmiertnie awansowany do stopnia pułkownika w 2016 r. został pochowany z wojskowym ceremoniałem na Wojskowych Powązkach.

  • Bohdan Butenko. Fot. PAP/L. Wróblewski

    W Bydgoszczy urodził się Bohdan Butenko, plastyk, grafik, ilustrator książek dla dzieci, autor komiksów.

  • W Warszawie zmarł prof. Krzysztof Skubiszewski, znawca prawa międzynarodowego, minister spraw zagranicznych RP w latach 1989–1993; w 1990 r. wraz z ministrem spraw zagranicznych RFN Hansem-Dietrichem Genscherem podpisał traktat graniczny dotyczący uznania granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej – do tego momentu granica ta uznawana była tylko przez NRD.

  • We Fryburgu zmarł Józef Maria Bocheński, filozof, dominikanin, sowietolog; ochotnik w wojnie polsko-bolszewickiej i kampanii 1939 r., uczestnik bitwy pod Monte Cassino.

  • Bronisława Wajs-Papusza. Fot. PAP/CAF/Z. Staszyszyn

    W Inowrocławiu zmarła Bronisława Wajs-Papusza, poetka romska, której twórczość odkrył i spopularyzował Jerzy Ficowski; autorka tomików „Pieśni Papuszy”, „Lesie, mój ojcze”.

  • W Sarajewie rozpoczęły się XIV Zimowe Igrzyska Olimpijskie.

  • Stan wojenny: wznowiono zajęcia na wyższych uczelniach.

  • Adam Michnik. 1981 r. Fot. PAP/T. Michalak

    Zapadły wyroki w procesie oskarżonych o udział w protestach w Marcu` 68: Adam Michnik – 3 lata pozbawienia wolności, Barbara Toruńczyk i Henryk Szlajfer – po 2 lata, Wiktor Górny – 20 miesięcy.

  • Marta Klubowicz. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Kłodzku urodziła Marta Klubowicz, aktorka; wystąpiła m.in. w filmach „Wakacje z Madonną”, „Rajska jabłoń”.

  • Zbigniew Pronaszko. Źródło: Wikimedia Commons

    W Krakowie zmarł Zbigniew Pronaszko, malarz, rzeźbiarz, scenograf; współzałożyciel grupy artystycznej Ekspresjoniści Polscy, która następnie została przemianowana na Formistów.

  • W Nowym Jorku podpisano polsko-japoński układ o zakończeniu stanu wojny i nawiązaniu stosunków dyplomatycznych.

  • W Warszawie zmarł Jan Maklakiewicz, kompozytor, pedagog, dyrygent chórów, organista i publicysta muzyczny; autor kompozycji „Concertino quasi una fantasia”, „Kołysanka”, „Żurawie”.

  • Opublikowana została rezolucja członków krakowskiego oddziału Związku Literatów Polskich potępiająca księży krakowskiej kurii oskarżonych przez władze komunistyczne o szpiegostwo i skazanych w procesie przed Wojskowym Sądem Rejonowym; rezolucję podpisało 53 sygnatariuszy, wśród nich Jan Błoński, Sławomir Mrożek i Wisława Szymborska.

  • W Warszawie urodziła się Ewa Złotowska, aktorka, reżyserka.

  • W Oleśnicy urodził się Zbigniew Lesień, aktor. 

  • Wojska 1. Frontu Ukraińskiego pod dowództwem marsz. Iwana Koniewa rozpoczęły tzw. operację dolnośląską.

  • W Wilnie urodził się Bohdan Paczyński, astronom i astrofizyk; w swoich badaniach zajmował się głównie teorią ewolucji gwiazd; profesor Princeton University w Stanach Zjednoczonych.

  • Na skutek nacisków międzynarodowych władze niemieckie zwolniły z obozów koncentracyjnych 102 profesorów i wykładowców krakowskich uczelni aresztowanych w listopadzie 1939 r. w ramach Sonderaktion Krakau.

  • Łódź. Przed deportacją, 1940-1944. Fot. Żydowski Instytut Historyczny

    Ukazało się niemieckie zarządzenie dotyczące utworzenia w Łodzi getta.

  • Premiera filmu „Antek policmajster” w reżyserii Michała Waszyńskiego.

  • Pistolet Vis. Fot. PAP/T. Gzell

    Opatentowano pistolet Vis.

  • W Łodzi urodził się Tadeusz Woźniakowski, śpiewak operetkowy, aktor, piosenkarz, kompozytor. 

  • W Łodzi urodziła się Barbara Hesse-Bukowska, pianistka, pedagog, laureatka II nagrody na Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina w 1949 roku.

  • Archimandryta Smaragd zabił głowę Kościoła prawosławnego w Polsce arcybiskupa Jerzego „za uległość wobec Polski”.

  • Tadeusz Gajcy. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie urodził się Tadeusz Gajcy, poeta, dramatopisarz, prozaik, współzałożyciel i redaktor konspiracyjnego pisma „Sztuka i Naród”; żołnierz AK, zginął w Powstaniu Warszawskim.

  • Maciej Biesiadecki. Źródło: NAC

    W Wolnym Mieście Gdańsku Maciej Biesiadecki został pierwszym komisarzem generalnym RP.

  • Dekret Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego o powstaniu Pocztowej Kasy Oszczędności.

  • Mieczysław Karłowicz. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Tatrach, w lawinie schodzącej z Kościelca, zginął Mieczysław Karłowicz, kompozytor, dyrygent, autor poematów symfonicznych i pieśni na głos i fortepian.

  • W Odessie urodziła się Zofia Solarzowa (z domu Michałowska), działaczka społeczna i ludowa, organizatorka uniwersytetów ludowych.

  • W Czchowie w powiecie brzeskim urodził się Stanisław Milski, aktor teatralny i filmowy, znany m.in. z ról w filmach „Tajemnica dzikiego szybu”, „Popiół i diament”, „Szatan z siódmej klasy”, „Gdzie jest generał”.

  • We Włocławku urodził się Jan Nagórski, pilot, lotnik polarny, inżynier.

  • W Rzeszowie urodził się Jan August Kisielewski, satyryk, dramatopisarz, krytyk teatralny; twórca Młodej Polski; zasłynął jako autor „Karykatur”, „W sieci”.

  • Franciszek Józef I, cesarz Austrii i król Węgier. Fot. NAC

    W wyniku przeprowadzonej reformy konstytucyjnej ustanowiona została dualistyczna monarchia Austro-Węgier.

  • W Petersburgu zawarty został rosyjsko-pruski układ dotyczący współpracy obu państw w zwalczaniu powstania w Królestwie Polskim, tzw. Konwencja Alvenslebena. 

  • Wojciech Trąmpczyński. Fot. NAC

    W Dębłowie koło Gniezna urodził się Wojciech Trąmpczyński, prawnik, polityk związany z Narodową Demokracją, poseł na sejm pruski i do parlamentu niemieckiego. W II RP marszałek Sejmu (1919–1922) i marszałek Senatu (1922–1927).

  • Wojska rosyjskie zajęły Warszawę. 

  • Tadeusz Czacki. Źródło: NAC

    W Dubnie na Wołyniu zmarł Tadeusz Czacki, uczony, współzałożyciel Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie, założyciel Liceum Krzemienieckiego. 

  • Gen. Jan Zygmunt Skrzynecki. Źródło: CBN Polona

    W Żebraku w powiecie łukowskim urodził się Jan Zygmunt Skrzynecki, generał, naczelny wódz w Powstaniu Listopadowym.

  • W katedrze wawelskiej odbył się ślub króla Zygmunta I z węgierską księżniczką Barbarą Zapolyą.

  • Komtur krzyżacki Albrecht Kelb poddał zamek w Toruniu oblegającym go mieszczanom, którzy zagrozili zburzeniem warowni. 

  • W pobliżu Rogoźna zamordowany został król Polski Przemysł II.