> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

4 SIERPNIA

  • 1944 / 76 lat
    Krzysztof Kamil Baczyński. Fot. PAP/Reprodukcja

    Powstanie Warszawskie: poległ Krzysztof Kamil Baczyński, poeta, czołowy przedstawiciel tzw. Pokolenia Kolumbów, żołnierz Batalionów AK „Zośka” i „Parasol”.

  • 1940 / 80 lat
    Włodzimierz Żabotyński. Źródło: Wikimedia Commons

    W Nowym Jorku zmarł Włodzimierz Żabotyński, (Ze’ew, Władimir), działacz syjonistyczny, pisarz, publicysta; inicjator utworzenia Legionu Żydowskiego (1917); członek władz Światowej Organizacji Syjonistycznej, następnie lider Związku Syjonistów-Rewizjonistów; założyciel i przywódca Nowej Organizacji Syjonistycznej; zwolennik zbrojnej walki o utworzenie państwa żydowskiego w Palestynie; w 1936 r. przedstawił program masowej ewakuacji Żydów z Europy Wschodniej do Palestyny.

  • 2017 / 3 lata

    W Warszawie zmarł Bogusław Wolniewicz, polski filozof, logik, profesor nauk humanistycznych, twórca ontologii sytuacji, publicysta.

  • 1958 / 62 lata
    Tadeusz Konwicki. Fot. PAP/CAF/S. Dąbrowiecki

    Premiera filmu „Ostatni dzień lata” w reżyserii Tadeusza Konwickiego.

  • 1953 / 67 lat
    Stanisław Pyjas. Źródło: IPN

    W Żywcu urodził się Stanisław Pyjas, student Uniwersytetu Jagiellońskiego, współpracownik Komitetu Obrony Robotników; zginął w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach 7 maja 1977 r. w Krakowie.

  • 1952 / 68 lat

    W Warszawie urodził się Tadeusz Wojciechowski, wiolonczelista, dyrygent.

  • 1944 / 76 lat
    Samolot Handley Page Halifax Mk II. Fot. Imperial War Museums. Źródło: Wikimedia Commons

    Powstanie Warszawskie: załogi polskich i brytyjskich samolotów dokonały pierwszych zrzutów nad walczącą Warszawą.

  • 1944 / 76 lat
    Anna Frank. Fot. PAP/EPA

    W okupowanym przez Niemców Amsterdamie gestapo aresztowało ukrywającą się żydowską rodzinę Franków: Ottona i Edith oraz ich córki Margot i Annę – autorkę dziennika, który stał się jednym z najważniejszych świadectw Holokaustu. Cała rodzina Franków została deportowana do KL Auschwitz ostatnim transportem, jaki dotarł z terenu okupowanej Holandii w ramach nazistowskiej akcji „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”.

  • 1935 / 85 lat

    W Czechowicach urodził się Jan Tesarz, aktor, występował m.in. w Teatrze Ziemi Łódzkiej i Teatrze Polskim w Warszawie; zagrał w „Krótkim filmie o zabijaniu” Krzysztofa Kieślowskiego.

  • 1932 / 88 lat
    Żubry w Białowieskim Parku Narodowym. Fot. PAP/L. Stankiewicz

     Utworzony został Park Narodowy w Białowieży. 

  • 1931 / 89 lat
    Kazimierz Świtoń. Fot. PAP/K. Seko

    W Katowicach urodził się Kazimierz Świtoń, członek Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO), współzałożyciel Wolnych Związków Zawodowych, poseł na Sejm (1991–1993).

  • 1924 / 96 lat

    W nocy z 3 na 4 sierpnia sowieccy dywersanci napadli na Stołpce – miasteczko położone kilkanaście kilometrów od granicy polsko-sowieckiej; w wyniku napadu zginęło siedmiu policjantów oraz trzy inne osoby, dywersanci uwolnili m.in. grupę więźniów politycznych, w tym funkcjonariuszy KPP i KPZB.

  • 1914 / 106 lat
    Rynek Główny w Kaliszu zniszczony podczas I wojny światowej. 1914 r. Fot. NAC

    I wojna światowa: armia niemiecka rozpoczęła systematyczny ostrzał Kalisza, trwające kilkanaście dni bombardowania oraz towarzyszące im podpalenia i represje doprowadziły do zniszczenia miasta i exodusu jego mieszkańców.

  • 1904 / 116 lat
    Witold Gombrowicz. Fot. PAP/J. Grelowski

    W Małoszycach pod Ostrowcem Świętokrzyskim urodził się Witold Gombrowicz, prozaik, eseista, dramatopisarz; jeden z najciekawszych polskich pisarzy XX wieku; autor powieści „Ferdydurke”, „Trans-Atlantyk”, „Pornografia”, „Kosmos”, dramatów „Iwona, księżniczka Burgunda”, „Ślub” i „Operetka”, a także „Dzienników”.

  • 1904 / 116 lat

    W Kałuszu koło Stanisławowa urodził się Jonasz Stern, malarz, grafik; profesor krakowskiej ASP; współzałożyciel Grupy Krakowskiej.

  • 1899 / 121 lat
    Obraz Alfreda Lenicy „Studium mnożenia”. Fot. PAP/PAI/Reprodukcja/I. Jarosińska

    W Pabianicach urodził się Alfred Lenica, malarz, w swojej twórczości nawiązywał m.in. do kubizmu i surrealizmu; współtwórca awangardowej poznańskiej grupy 4F+R (farba, forma, fantastyka, faktura + realizm), następnie związany z Grupą Krakowską.

  • 1880 / 140 lat
    Gen. Werner von Fritsch. Źródło: Wikimedia Commons/Bundesarchiv

    W Benrath w Nadrenii urodził się Werner von Fritsch, naczelny dowódca niemieckich wojsk lądowych w latach 1935–1938; zginął 22 września 1939 r. w walkach pod Warszawą, był jedynym generałem Wehrmachtu poległym w kampanii polskiej.

  • 1850 / 170 lat
    Gen. Ignacy Prądzyński. Grafika z poł. XIX wieku. Źródło: CBN Polona

    Na wyspie Helgoland zmarł Ignacy Prądzyński, generał, uczestnik kampanii napoleońskich 1809 i 1812 r.; w czasie Powstania Listopadowego szef sztabu armii polskiej; autor projektu budowy Kanału Augustowskiego.

  • 1444 / 576 lat

    Król Polski i Węgier Władysław III Warneńczyk ogłosił wznowienie wojny z Turcją. Podjęta wyprawa zakończyła się klęską i śmiercią króla w bitwie pod Warną 10 listopada 1444 r.

  • 1392 / 628 lat

    Król Władysław Jagiełło i jego brat stryjeczny książę Witold Kiejstutowicz zawarli ugodę w Ostrowie. Na jej mocy Witold został namiestnikiem Jagiełły na Litwie.

  • 1306 / 714 lat

    W Ołomuńcu zamordowany został Wacław III, król Czech i Węgier, pretendujący do polskiej korony; ostatni władca z dynastii Przemyślidów.

  • 1260 / 760 lat

    W Gdańsku odbył się pierwszy Jarmark Dominikański; zgodę na jego organizację dominikanie uzyskali od papieża Aleksandra IV.

sonda

Którą z przyczyn upadku PRL uważasz za decydującą?

deregulacja systemu politycznego PZPR
0%
działalność opozycji i Kościoła
0%
sytuacja gospodarcza kraju
100%
ewolucja nastrojów społecznych
0%
wyczerpanie kontroli przez ZSRS
0%
Bitwa Warszawska – 100. rocznica

 

Rocznica

  • 15.08.1920

    Bitwa Warszawska – 100. rocznica

    ​​​​​​​Zwycięstwo z sierpnia 1920 r. było momentem przełomowym dla losów odrodzonej Polski. Klęska bolszewików zapewniła przetrwanie jej niepodległości i zdaniem większości historyków uchroniła całą Europę przed panowaniem komunizmu.

    Zobacz rocznicę

Newsletter

  • „Benjamin Franklin. Życie Amerykanina”

    Walter Isaacson 
  • „Dzienniki z Powstania Warszawskiego”

    L. Buczkowski, M. Dąbrowska, K. Irzykowski, S. Podhorska-Okołów, M. Rodziewiczówna, E. Szermentowski, L. Zajączkowska-Mitznerowa
  • „Chłopak z Warszawy”

    Andrzej Borowiec
  • „Czerwony Książę”

    Timothy Snyder
  • „Żółkiewski, pogromca Moskwy”

    Wojciech Polak
  • „W służbie bezpieczeństwa stolicy”

    Tadeusz Ruzikowski
  • „Grunwald 1410”

    Jan Wróbel
  • „Powrót do Mickiewicza”

    Piotr Wierzbicki
  • „Igły. Polskie agentki, które zmieniły historię”

    Marek Łuszczyna
  • „Zibi czyli Boniek”

    Roman Kołtoń
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Wojskowe Biuro Historyczne
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • Ośrodek Karta
  • Biblioteka narodowa
  • Żydowski Instytut Historyczny
  • Ośrodek pamięć i Przyszłość
  • Polski Instytut Sztuki Filmowej
  • Studio Filmowe KRONIKA Polska Kronika Filmowa
  • Filmoteka Szkolna
  • Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą  POLONIKA
  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Magazyn Historyczny Mówią wieki