> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

9 GRUDNIA

  • 1950 / 72 lata
    Emanuel Ringelblum. Fot. Wikimedia Commons

    W Warszawie w gruzach domu przy ul. Nowolipki odnaleziono część Archiwum Emanuela Ringelbluma – Podziemnego Archiwum Getta Warszawskiego; w 1999 r. zostało ono wpisane przez UNESCO na Listę „Pamięć Świata”, gromadzącą najważniejsze dokumenty, jakie przechowała ludzkość.

  • 1937 / 85 lat
    Andrzej Strug. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Andrzej Strug, właściwie Tadeusz Gałecki, pisarz, publicysta, działacz socjalistyczny i niepodległościowy.

  • 2008 / 14 lat

    W Warszawie zmarł Władysław Ślesicki, reżyser oraz scenarzysta filmów dokumentalnych i fabularnych, m.in. „W pustyni i w puszczy” (1973).

  • 2007 / 15 lat
    Ryszard Reiff. Fot. PAP/A. Hawałej

    W Warszawie zmarł Ryszard Reiff, w czasie II wojny światowej członek Konfederacji Narodu, od 1944 r. w AK; współzałożyciel Stowarzyszenia „Pax”, w latach 1978–1982 jego przewodniczący; od 1981 r. członek Rady Państwa; jako jedyny z 14 jej członków sprzeciwił się 13 grudnia 1981 r. zatwierdzeniu uchwały o wprowadzeniu stanu wojennego i dekretu o stanie wojennym, za co został odwołany ze stanowiska; w latach 1989–1991 senator z ramienia Komitetu Obywatelskiego; przewodniczący Związku Sybiraków (1989–2006).

  • 2001 / 21 lat
    Józefina Pellegrini. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Zmarła Józefina Pellegrini, aktorka, piosenkarka i wróżka, występowała w warszawskich teatrach.

  • 1997 / 25 lat

    Rada Języka Polskiego przyjęła uchwałę, zgodnie z którą imiesłowy przymiotnikowe z partykułą „nie” piszemy zawsze łącznie.

  • 1993 / 29 lat

    Premiera filmu „Dwa księżyce” w reżyserii Andrzeja Barańskiego.

  • 1990 / 32 lata
    Lech Wałęsa. Fot. PAP/R. Janowski

    Odbyła się druga tura wyborów prezydenckich. Wzięło w niej udział 53,39 proc. uprawnionych do głosownia obywateli (14,65 mln). Lecha Wałęsę poparło 74, 25 proc. głosujących (10 622 696), natomiast Stanisława Tymińskiego 25,75 proc. (3 683 098). Ponad 344 tys. wyborców oddało nieważne głosy.

  • 1988 / 34 lata

    Na zaproszenie prezydenta Francois Mitteranda Lech Wałęsa rozpoczął wizytę we Francji, towarzyszyli mu Bronisław Geremek i Andrzej Wielowieyski; była to pierwsza zagraniczna wizyta Wałęsy od 1981 r. 

  • 1985 / 37 lat
    Ireneusz Iredyński. Fot.PAP/A.Rybczyński

    W Warszawie zmarł Ireneusz Iredyński, pisarz, dramaturg.

  • 1984 / 38 lat

    Zmarł Leszek Prorok, prozaik, eseista, autor utworów scenicznych, powieści i opowiadań.

  • 1980 / 42 lata
    Pożar w Karlinie. Fot. PAP/J. Undro

    Erupcja ropy i gazu ziemnego w Karlinie (Zachodniopomorskie), której efektem był pożar szybu naftowego. Przez 32 dni ponad 1000 osób walczyło z żywiołem. Tamtejsze złoża ropy naftowej okazały się mniejsze niż oczekiwano.

  • 1960 / 62 lata

    Premiera pierwszego odcinka brytyjskiego serialu „Coronation Street”. To najdłużej nadawany w Wielkiej Brytanii serial telewizyjny.

  • 1957 / 65 lat

    Premiera filmu „Dwie godziny” w reżyserii Stanisława Wohla i Józefa Wyszomirskiego.

  • 1956 / 66 lat
    Aleksander Kamiński. Fot. PAP/A. Mottl

    W Łodzi w czasie ogólnopolskiego zjazdu działaczy harcerskich podjęto decyzję o reaktywowaniu rozwiązanego w 1950 r. Związku Harcerstwa Polskiego; przewodniczącym Rady Naczelnej ZHP został Aleksander Kamiński.

  • 1956 / 66 lat

    Po pięciu latach funkcjonowania pod nazwą „Sekcja Piłki Nożnej Głównego Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu” Polski Związek Piłki Nożnej powrócił do swojej tradycyjnej, używanej od 1919 roku nazwy.

  • 1946 / 76 lat
    Karl Brandt przed trybunałem w Norymberdze. 08.1947. Źródło: Wikimedia Commons

    Przed amerykańskim trybunałem w Norymberdze rozpoczął się tzw. proces lekarzy. Wśród ponad dwudziestu członków nazistowskich służb medycznych, którzy zasiedli na ławie oskarżonych był m.in. dr Karl Brandt – Główny Komisarz do spraw Zdrowia i Higieny Rzeszy.

  • 1939 / 83 lata
    Władysław Raczkiewicz. Fot. NAC

    Prezydent RP Władysław Raczkiewicz podpisał dekret o powołaniu Rady Narodowej.

  • 1939 / 83 lata

    We Lwowie NKWD aresztowało ok. dwóch tysięcy oficerów Wojska Polskiego, których później wywieziono w głąb ZSRS.

  • 1934 / 88 lat
    Irena Santor. Fot. PAP/CAF/C. Langda

    W Papowie Biskupim na Pomorzu urodziła się Irena Santor, jedna z najpopularniejszych polskich piosenkarek, wykonawczyni takich przebojów jak „Embarras”, „Maleńki znak”, „Jak przygoda to tylko w Warszawie”.

  • 1931 / 91 lat
    Rodzina z pomocą komisarza spisowego wypełnia arkusz spisowy. 12.1931. Fot. NAC

    Na terenach Rzeczpospolitej Polskiej przeprowadzony został drugi Powszechny Spis Ludności.

  • 1922 / 100 lat
    Gabriel Narutowicz. Fot. PAP/Reprodukcja

    Zgromadzenie Narodowe wybrało na prezydenta RP Gabriela Narutowicza.

  • 1919 / 103 lata
    Ignacy Jan Paderewski. Fot. NAC

    Ignacy Jan Paderewski ustąpił z funkcji premiera.

  • 1916 / 106 lat
    Banknot o nominale 500 marek polskich z 1919 r. Fot. PAP/T. Gzell

    Rozporządzenie niemieckiego gubernatora gen. Hansa von Beselera o utworzeniu na okupowanych terenach zaboru rosyjskiego Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej, emitującej marki polskie. W niepodległej Polsce marka pozostawała prawnym środkiem płatniczym do wprowadzenia złotego w 1924 r.

  • 1911 / 111 lat

    W Warszawie urodził się Stefan Żółkiewski, pisarz, teoretyk i historyk literatury, krytyk literacki, współzałożyciel Polskiej Partii Robotniczej.

  • 1905 / 117 lat

    Urodził się Dalton Trumbo, amerykański, reżyser, pisarz i scenarzysta, dwukrotny laureat Oscara; w 1947 r., powołując się na V poprawkę do Konstytucji USA, odmówił odpowiedzi na pytanie o przynależność do partii komunistycznej. W 1950 roku został z tego powodu skazany na rok więzienia, po opuszczeniu którego przez wiele lat nie mógł publikować pod własnym nazwiskiem.

  • 1905 / 117 lat

    Parlament francuski uchwalił ustawę o rozdziale kościoła od państwa.

  • 1894 / 128 lat
    Adam Królikiewicz. 1924 r. Fot. NAC

    We Lwowie urodził się Adam Królikiewicz, major WP, komendant Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu; uczestnik wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. oraz kampanii polskiej 1939 r.; jeździec, brązowy medalista olimpijski (1924) w indywidualnym konkursie skoków.

  • 1847 / 175 lat

    Zmarł Ludwik Dmuszewski, aktor, śpiewak, reżyser i dziennikarz.

  • 1791 / 231 lat

    W Offenbach k. Frankfurtu n/Menem zmarł urodzony na Podolu Jakub Frank, przywódca oraz twórca żydowskiej sekty frankistów, cadyk, mistyk, samozwańczy prorok, astrolog i alchemik.

  • 1788 / 234 lata

    Sejm Czteroletni powołał Niezależną Deputację Spraw Zagranicznych, która zastąpiła uzależniony od Rosji Departament Interesów Cudzoziemskich Rady Nieustającej.

  • 1669 / 353 lata

    W Rzymie zmarł papież Klemens IX (1667–1669).

  • 1594 / 428 lat

    W Sztokholmie urodził się Gustaw II Adolf z dynastii Wazów; król Szwecji w latach 1611–1632, twórca potęgi militarnej państwa szwedzkiego.

  • 1592 / 430 lat

    Urodził się Krzysztof Arciszewski, organizator polskich wojsk artyleryjskich, admirał i wódz Holendrów w Brazylii.

  • 1437 / 585 lat

     W Znojmie w Czechach zmarł Zygmunt Luksemburczyk, król Czech, Węgier, Włoch i Niemiec, cesarz od 1437 r.

  • 1410 / 612 lat

    W Nieszawie zawarto rozejm polsko-krzyżacki, kończący wojnę z zakonem. Rozpoczęte rokowania doprowadziły dwa miesiące później do zawarcia I pokoju toruńskiego.

Newsletter

Rocznica

  • 16.07.1922

    Powrót Górnego Śląska do Polski – 100. rocznica

    100 lat temu, 16 lipca 1922 r., odbyła się w Katowicach uroczystość zjednoczenia Górnego Śląska z Polską przez symboliczne przejęcie ziemi śląskiej przez rząd RP. Podpisano wówczas Akt Objęcia Górnego Śląska. Moment ten oznaczał zakończenie długotrwałej walki zbrojnej i politycznej o powrót tego regionu w granice Polski.

    Zobacz rocznicę
MKiDN
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Wojskowe Biuro Historyczne
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • Ośrodek Karta
  • Biblioteka narodowa
  • Żydowski Instytut Historyczny
  • Ośrodek pamięć i Przyszłość
  • Polski Instytut Sztuki Filmowej
  • Filmoteka Szkolna
  • Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą  POLONIKA
  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Magazyn Historyczny Mówią wieki