> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

26 stycznia

  • Xawery Dunikowski. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie zmarł Xawery Dunikowski, rzeźbiarz; jego najsłynniejsze dzieła to cykl „Kobiety brzemienne”, „Portret matki”, „Macierzyństwo”, Pomnik Czynu Powstańczego na Górze św. Anny; w czasie wojny więzień niemieckiego obozu Auschwitz.

  • Otwarcie Sejmu Ustawodawczego w Warszawie, widoczny m.in. naczelnik państwa Józef Piłsudski. 10.02.1919. Fot. NAC

    Przeprowadzone zostały wybory do Sejmu Ustawodawczego, w wyniku których utworzono pierwszy parlament niepodległej Polski. Najwięcej głosów zdobyły Związek Ludowo-Narodowy i Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”.

  • W Warszawie zmarł Jerzy Tomaszewski, artysta-fotografik; twórca ok. 2 tys. zdjęć z Powstania Warszawskiego, w czasie którego był fotoreporterem i korespondentem przygotowującym materiały dla Delegata Rządu na Kraj i Komendanta Głównego Armii Krajowej.

  • W Cheseaux-sur-Lausanne w Szwajcarii zmarł Stefan Kudelski, elektronik, wynalazca; twórca magnetofonów Nagra, które zrewolucjonizowały technikę rejestracji dźwięku.

  • Aleksander Małachowski. Fot. PAP/J. Bednarczyk

    W Warszawie zmarł Aleksander Małachowski, publicysta, działacz polityczny; żołnierz AK, więzień sowieckiego łagru (1944-1945); przewodniczący Klubu Krzywego Koła (1959-1962); od 1980 r. w NSZZ "Solidarność”; internowany w stanie wojennym; w 1983 r. aresztowany za działalności w podziemnej „S”; poseł na Sejm (1989-1997; 2001-2004), wicemarszałek Sejmu (1993-1997); współzałożyciel Unii Pracy (1991); przewodniczący Zarządu Głównego PCK (1998-2004).

  • Mira Zimińska-Sygietyńska. Fot. PAP/CAF/A. Rybczyński

    W Warszawie zmarła Mira Zimińska-Sygietyńska, aktorka, reżyser, pedagog, wieloletnia dyrektorka Zespołu "Mazowsze".

  • Adolf Ciborowski. Fot. PAP/CAF/Wdowiński

    W Warszawie zmarł Adolf Ciborowski, architekt, urbanista; brał udział w odbudowie zniszczonej w czasie drugiej wojny światowej Warszawy, współtworzył również koncepcję urbanistyczną odbudowy Skopje w Macedonii.

  • Sejm uchwalił nowe prawo prasowe, zgodnie z którym prasa miała "umacniać konstytucyjny ustrój PRL".

  • Sejm przyjął ustawę Karta Nauczyciela.

  • W Zakopanem odbyły się pierwsze zawody Pucharu Świata w skokach narciarskich; zwyciężył w nich Stanisław Bobak.

  • W Warszawie zmarł Witold Doroszewski, językoznawca.

  • W Warszawie zmarł gen. Wacław Komar, działacz komunistyczny, uczestnik wojny domowej w Hiszpanii;szef II Oddziału Sztabu Generalnego LWP (1945-1947), wiceminister obrony narodowej i główny kwatermistrz LWP (1951-1953); w 1953 r. aresztowany, zwolniony bez procesu w 1956 r.; od sierpnia 1956 r. dowódca Wojsk Wewnętrznych, usunięty ze stanowiska w 1960 r.

  • W Łodzi zmarł Stanisław Łapiński, aktor teatralny i filmowy.

  • W Warszawie, w klinice chirurgicznej Akademii Warszawskiej, prof. Jan Nielubowicz dokonał pierwszego w Polsce udanego przeszczepu nerki.

  • Dariusz Kordek. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie urodził się Dariusz Kordek, aktor.

  • Kadr z filmu „Pokolenie” - aktorzy Tadeusz Łomnicki i Ryszard Kotys. Fot. PAP/CAF

    Premiera filmu "Pokolenie", reżyserskiego debiutu Andrzeja Wajdy.

  • W Piątku urodził się Mieczysław Nowicki, kolarz, mistrz świata i srebrny medalista olimpijski (1976) w jeździe drużynowej na czas.

  • Antoni Janusz Pastwa. Fot. PAP/P. Polak

    W Brzózie niedaleko Kozienic urodził się Antoni Janusz Pastwa, rzeźbiarz, pedagog; współtwórca frontonu Teatru Wielkiego w Warszawie.

  • Konsekracja biskupa pomocniczego włocławskiego Michała Kozala (w środku). 08.1939. Fot. NAC

    W niemieckim obozie koncentracyjnym Dachau zamordowany został Michał Kozal - biskup pomocniczy diecezji włocławskiej; beatyfikowany w 1987 r.

  • Most nad ul. Chłodną łączący dwie części getta warszawskiego. 1942 r. Fot. NAC

    W warszawskim getcie oddano do użytku drewniany most dla pieszych nad ulicą Chłodną przy skrzyżowaniu z ulicą Żelazną. Most łączył tzw. duże i małe getto.

  • We Włodzimierzu Wołyńskim urodził się Jan Stanisław Stanisławski, satyryk, aktor, autor tekstów piosenek.

  • Józef Lipski - ambasador Polski w Niemczech. 1934 r. Fot. NAC

    W Berlinie podpisano polsko-niemiecką deklarację o niestosowaniu przemocy; obydwa państwa wszelkie kwestie sporne miały rozwiązywać na drodze dyplomatycznej; deklaracja została wypowiedziana jednostronnie przez III Rzeszę Niemiecką w kwietniu 1939 r.

  • Stanisław Królak. Fot. PAP/CAF/Wdowiński

    W Warszawie urodził się Stanisław Królak, kolarz szosowy, pierwszy polski zwycięzca "Wyścigu Pokoju" w 1956 r.

  • W Pabianicach urodził się Waldemar Podgórski, scenarzysta i reżyser.

  • W Warszawie zmarł Aleksander Hertz, reżyser i producent filmowy.

  • W Krakowie zmarła Antonina Domańska, pisarka, autorka „Paziów króla Zygmunta” i „Historii żółtej ciżemki”, pierwowzór postaci Radczyni w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego.

  • W Krakowie urodził się Marian Łańko, piłkarz, trener.

  • Katarzyna Kobro. Źródło: Wikimedia Commons

    W Moskwie urodziła się Katarzyna Kobro, rzeźbiarka.

  • W Warszawie urodziła się Maria Ossowska, socjolożka moralności, etyczka.

  • Jan Krzeptowski Sabała. Źródło: CBN Polona

    W Kościelisku urodził się Jan Krzeptowski Sabała, gawędziarz, skrzypek, pieśniarz, przewodnik tatrzański, nazwany przez twórcę stylu zakopiańskiego Stanisława Witkiewicza Homerem Tatr.

  • Mapa rozbiorów Polski. Źródło: CBN Polona

    W Petersburgu Rosja, Austria i Prusy podpisały ostateczną konwencję rozbiorową Rzeczypospolitej, dodając do niej tajny artykuł, w którym zapisano, że "samo imię Polski będzie na zawsze wymazane z prawa narodów".

  • Abdykacja Stanisława Leszczyńskiego, dotychczasowego króla Polski.

  • W Karłowicach zawarty został polsko-turecki traktat pokojowy; zgodnie z jego ustaleniami do Polski wracał Kamieniec Podolski oraz inne obszary Ukrainy.

  • W bitwie nad Ułą wojska litewskie dowodzone przez hetmana wielkiego litewskiego Mikołaja Rudego Radziwiłła pokonały armię rosyjską.

  • W Gdańsku wybuchł bunt przeciwko rządom burmistrza Eberharda Terbera. Mieszkańcy miasta obalili dotychczasowe władze, wprowadzili demokratyczny ustrój, skasowane zostały działające na terenie miast klasztory katolickie. Tzw. tumult gdański stłumiła dopiero interwencja zbrojna Polski.