17 STYCZNIA

• 1976 / 50 lat

  W Warszawie zginął śmiercią samobójczą Adam Pawlikowski, aktor, dziennikarz, muzykolog; wystąpił m.in. w filmach Andrzeja Wajdy „Popiół i diament” oraz „Lotna” i „Rękopisie znalezionym w Saragossie” Wojciecha Jerzego Hasa.

• 2025 / 1 rok

  Zmarła prof. Barbara Szacka, wybitna socjolożka, autorka pionierskich w skali światowej prac nad pamięcią zbiorową, a także opracowań dotyczących Stanisława Staszica.

• 2020 / 6 lat

  We Wrocławiu zmarł Lech Raczak, twórca teatru studenckiego i alternatywnego, współzałożyciel Teatru Ósmego Dnia, działacz opozycji antykomunistycznej, od 1993 do 2012 r. dyrektor artystyczny poznańskiego Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego "Malta".

• 2013 / 13 lat

  W Warszawie zmarła Jadwiga Kaczyńska, żołnierz Szarych Szeregów, historyk literatury, matka prezydenta Lecha Kaczyńskiego i premiera Jarosława Kaczyńskiego.

• 2004 / 22 lata

  W Warszawie zmarł Czesław Niemen, jeden z najważniejszych wokalistów i muzyków polskich XX wieku; do jego największych przebojów należą „Sen o Warszawie”, „Pod papugami” i „Dziwny jest ten świat”.

• 1996 / 30 lat

  W Łodzi zmarł Aleksander Fogiel, aktor, reżyser, scenograf, dyrektor teatrów; zagrał m.in. w filmach „Baza ludzi umarłych”, „Krzyż walecznych”, „Krzyżacy”, „Sami swoi”, „Nie ma mocnych”, „Kochaj albo rzuć”.

• 1986 / 40 lat

  W Warszawie rozpoczął obrady Światowy Kongres Intelektualistów „W obronie przyszłości pokoju”.

• 1985 / 41 lat

  W Warszawie zmarł prof. Ludwik Bazylow, badacz dziejów Europy Wschodniej, autor wielu książek poświęconych historii Rosji.

• 1985 / 41 lat

  W Warszawie na Wybrzeżu Helskim odsłonięto pomnik „Kościuszkowców”.

• 1982 / 44 lata

  W Warszawie odbyło się pierwsze po ogłoszeniu stanu wojennego posiedzenie Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu.

• 1982 / 44 lata

  Stan wojenny: Polskie Radio wznowiło nadawanie II Programu.

• 1980 / 46 lat

  Powstała Komisja Helsińska KSS KOR. W jej skład weszli: Ludwik Cohn, Edward Lipiński, Zbigniew Romaszewski i Aniela Steinsbergowa.

• 1976 / 50 lat

  W Warszawie rozpoczął działalność Teatr na Woli.

• 1976 / 50 lat

  W Warszawie zmarł Feliks Żukowski, aktor teatralny i filmowy, reżyser, więzień obozu koncentracyjnego Sachsenhausen-Oranienburg.

• 1976 / 50 lat

  Sejm uchwalił nową ordynację wyborczą, zgodnie z którą jedynie Front Jedności Narodowej uprawniony był do ustalania list kandydatów na posłów i radnych rad narodowych.

• 1975 / 51 lat

  We Wrocławiu urodził się Michał Witkowski, pisarz, felietonista; autor książek „Lubiewo”, „Barbara Radziwiłłówna z Jaworzna-Szczakowej”, „Margot”, „Drwal” oraz „Zbrodniarz i dziewczyna”.

• 1975 / 51 lat

  W Warszawie zmarł Juliusz Poniatowski, ekonomista oraz polityk, początkowy związany z PSL „Wyzwolenie”, a potem z Piłsudskim. Był ministrem w pierwszym rządzie Witosa (1920-1921) i zajmował to stanowisko również za sanacji aż do wybuchu wojny. W 1957 r. po kilkunastu latach na emigracji wrócił do kraju, pracował m.in. w PAN i Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.

• 1974 / 52 lata

  Z inicjatywy prof. Stanisława Lorentza powstało Towarzystwo Opieki nad Zabytkami.

• 1974 / 52 lata

  W Warszawie zmarł Aleksander Sewruk, aktor teatralny i filmowy, żołnierz kampanii obronnej 1939 r., wystąpił m.in. w filmach „Popiół i diament”, „Orzeł”, „Pociąg”.

• 1971 / 55 lat

  Na antenie Telewizji Polskiej wyemitowano pierwsze wydanie programu przyrodniczego „Z kamerą wśród zwierząt”, prowadzone prowadzony przez małżeństwo Antoniego i Hannę Gucwińskich.

• 1970 / 56 lat

  Premiera filmu „Jarzębina czerwona” w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich.

• 1969 / 57 lat

  W Warszawie zmarła Grażyna Bacewicz, kompozytorka, skrzypaczka.

• 1969 / 57 lat

  Premiera filmu „Kierunek Berlin” w reżyserii Jerzego Passendorfera.

• 1967 / 59 lat

  W Ankarze zmarł Michał Sokolnicki, historyk, działacz PPS, bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego; w czasie I wojny światowej w Legionach Polskich, Naczelnym Komitecie Narodowym i Organizacji A; w okresie międzywojennym pracował w dyplomacji; w latach 1936–1946 ambasador RP w Turcji.

• 1966 / 60 lat

  Premiera filmu „Potem nastąpi cisza” w reżyserii Janusza Morgensterna.

• 1957 / 69 lat

  Premiera filmu „Człowiek na torze” w reżyserii Andrzeja Munka.

• 1955 / 71 lat

  W Siemianowicach Śląskich urodził się Henryk Średnicki, bokser, złoty medalista mistrzostw świata (1978) i Europy (1977, 1979).

• 1952 / 74 lata

  W Warszawie urodził się Sławomir Kulpowicz, pianista jazzowy, kompozytor, twórca zespołów The Quartet i InFormation.

• 1950 / 76 lat

  Utworzono Fabrykę Samochodów Osobowych FSO w Warszawie.

• 1947 / 79 lat

  Zakończyła działalność Krajowa Rada Narodowa, utworzona przez PPR w nocy z 31 grudnia 1943 na 1 stycznia 1944 r. w Warszawie.

• 1947 / 79 lat

  W Borzęcinie urodził się Józef Baran, poeta, publicysta.

• 1946 / 80 lat

  W Warszawie pod dyrekcją Arnolda Szyfmana rozpoczął działalność Teatr Polski.

• 1946 / 80 lat

  W Londynie pod przewodnictwem Jana Kwapińskiego utworzona została Rada Polskich Stronnictw Politycznych. W jej skład weszły: PPS, SP, SD, SN i SL „Wolność”.

• 1945 / 81 lat

  W Budapeszcie NKWD aresztowało Raoula Wallenberga, szwedzkiego przedsiębiorcę i dyplomatę; podczas II wojny światowej uratował tysiące węgierskich Żydów; jego dalsze losy pozostają wciąż niewyjaśnione.

• 1945 / 81 lat

  Do zniszczonej niemal doszczętnie Warszawy wkroczyli żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego. Walki o opanowanie miasta trwały zaledwie kilka godzin, gdyż dowództwo niemieckie, obawiając się okrążenia, wycofało większość swoich sił ze stolicy.

• 1945 / 81 lat

  W nocy z 17 na 18 stycznia, na kilkadziesiąt godzin przed wkroczeniem Armii Czerwonej do Łodzi, Niemcy rozpoczęli mordowanie ludzi przetrzymywanych w więzieniu na Radogoszczu; wobec oporu podpalili więzienie; w płomieniach zginęło 1500 osób, z masakry uratowało się tylko 25–30 więźniów.

• 1945 / 81 lat

  Rozwiązanie Szarych Szeregów, konspiracyjnej organizacji harcerskiej z okresu okupacji niemieckiej.

• 1945 / 81 lat

  Początek Marszów Śmierci – uciekający przed Armią Czerwoną Niemcy ewakuowali pierwszą grupę więźniów KL Auschwitz do obozów położonych w głębi Rzeszy; podczas całej akcji zginęło co najmniej 9 tys. więźniów, a najprawdopodobniej około 15 tys.

• 1942 / 84 lata

  W Louisville w USA urodził się Muhammad Ali – jeden z najsłynniejszych bokserów w historii; mistrz świata wagi ciężkiej; karierę zaczął na olimpijskim ringu w Rzymie w 1960 r., pokonując w finale wagi półciężkiej Zbigniewa Pietrzykowskiego. Do 1981 roku stoczył 61 profesjonalnych walk, wygrał 56, z czego 37 przez nokaut. Poniósł tylko pięć porażek.

• 1941 / 85 lat

  W Warszawie zmarła Stanisława Wysocka, aktorka, reżyserka teatralna, pedagog; wystąpiła m.in. w filmach „Jaśnie pan szofer”, „Trędowata”, „Dziewczęta z Nowolipek”, „Granica”, „Ludzie Wisły” i „Wrzos”.

• 1936 / 90 lat

  W Hollywood zmarł Ryszard Bolesławski (właśc. Srzednicki), reżyser filmowy, akor i reżyser moskiewskiego teatru MChAT, żołnierz Legionu Puławskiego, po pierwszej wojnie wyemigrował do USA, gdzie wszedł do czołówki reżyserów Hollywood. Jego nazwisko widnieje na gwieździe w Hollywood Walk of Fame.

• 1934 / 92 lata

  W Tchórzowie koło Węgrowa urodził się Jerzy Turek, aktor, przez wiele lat związany z warszawskim Teatrem Kwadrat; odtwórca wielu ról filmowych, m.in. trenera Wacława Jarząbka w komedii „Miś” Stanisława Barei; wystąpił również w serialu „Alternatywy 4”.

• 1934 / 92 lata

  W Baranowiczach koło Nowogródka urodziła się Lidia Korsakówna, aktorka, znana z filmów „Przygoda na Mariensztacie”, „Klub kawalerów”, „Dziewczęta z Nowolipek”, przez lata związana z warszawskim Teatrem Syrena.

• 1924 / 102 lata

  W Gnieźnie urodził się Włodzimierz Haupe, reżyser filmowy, autor m.in. filmów „Szczęściarz Antoni”, „Głos ma prokurator” i „Doktor Judym”.

• 1921 / 105 lat

  We Lwowie urodził się Jan Gerhard, dziennikarz, pisarz, polityk, żołnierz francuskiego ruchu oporu i Ludowego Wojska Polskiego, uczestnik akcji „Wisła”, autor powieści „Łuny w Bieszczadach” (pierwowzoru scenariusza filmu „Ogniomistrz Kaleń”), redaktor tygodnika „Forum”. Zamordowany w sierpniu 1971 roku.

• 1920 / 106 lat

  Wojsko Polskie rozpoczęło przejmowanie od Niemiec Pomorza Gdańskiego.

• 1918 / 108 lat

  W Zakopanem urodziła się Helena Marusarzówna, narciarka, wielokrotna mistrzyni Polski; w czasie II wojny światowej działała w konspiracji niepodległościowej, pełniąc funkcję kuriera tatrzańskiego; rozstrzelana przez Niemców w 1941 r. w Tarnowie.

• 1912 / 114 lat

  W Korninie koło Kijowa urodził się Aleksander Sewruk, aktor.

• 1895 / 131 lat

  W Poznaniu ukazał się pierwszy numer „Przewodnika Katolickiego”. Tygodnik ukazuje się do dziś (z przerwą w latach 1939–1956).

• 1890 / 136 lat

  W Warszawie zmarł Władysław Taczanowski, ornitolog, autor prac opisujących ptaki Królestwa Polskiego, Syberii i Peru.

• 1879 / 147 lat

  We Lwowie urodził się Kazimierz Sichulski, malarz, grafik, przedstawiciel nurtu Młodej Polski.

• 1863 / 163 lata

  W Manchesterze urodził się David Lloyd George, premier Wielkiej Brytanii w latach 1916–1922; w 1919 r. w czasie konferencji pokojowej w Paryżu przeciwny polskim postulatom dotyczącym Górnego Śląska, Gdańska i Warmii.

• 1854 / 172 lata

  W Bystrzejowicach na Lubelszczyźnie urodził się Jan Ludwik Popławski, publicysta, współzałożyciel Ligi Narodowej i Stronnictwa Demokratyczno-Narodowego.

• 1842 / 184 lata

  Urodził się Józef Sebastian Pelczar, biskup ordynariusz diecezji przemyskiej, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, inicjator budowy Collegium Novum, założyciel Zgromadzenia Sióstr Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego. Kanonizowany w 2003 r.

• 1840 / 186 lat

  W Terechowej na Ukrainie urodził się Stefan Bobrowski, członek tajnego Komitetu Centralnego Narodowego; od stycznia 1863 r. właściwy kierownik Powstania Styczniowego, organizator i członek Tymczasowego Rządu Narodowego; zginął w kwietniu 1863 r. w pojedynku sprowokowanym przez jego przeciwników politycznych.

• 1835 / 191 lat

  W Oniksztach na Litwie urodził się Antanas Baranauskas (Antoni Baranowski), biskup sejneński (1897–1902); poeta, badacz języka litewskiego, tłumacz Pisma Świętego na język litewski, autor „Borka Oniksztyńskiego”.

• 1831 / 195 lat

  Powstanie Listopadowe: gen. Józef Chłopicki złożył rezygnację ze stanowiska dyktatora powstania.

• 1814 / 212 lat

  Urodził się Ludwik Mierosławski, uczestnik Powstania Listopadowego; działacz emigracyjny; wódz naczelny oddziałów powstańczych w Wielkopolsce w 1848 r.; dowódca rewolucyjnych wojsk na Sycylii (1849); dyktator Powstania Styczniowego; historyk wojskowości, pisarz.

• 1773 / 253 lata

  Urodził się Józef Sułkowski, oficer polski i francuski; jakobin, uczestnik wojny polsko-rosyjskiej 1792 r. i Powstania Kościuszkowskiego; adiutant Napoleona Bonapartego.

• 1751 / 275 lat

  W Wenecji zmarł Thomasso Albinioni, jeden z najwybitniejszych kompozytorów włoskiego baroku.

• 1734 / 292 lata

  Na Wawelu odbyła się koronacja królewska Augusta III Wettina.

• 1732 / 294 lata

  Urodził się Stanisław August Poniatowski, ostatni król Polski (w latach 1764-1795). Obarczany odpowiedzialnością za rozbiory, ale też ceniony jako protektor kultury u sztuki

• 1650 / 376 lat

  W Krakowie zmarł Tomasz Dolabella, nadworny malarz Wazów, jeden z głównych twórców malarstwa barokowego w Polsce.

• 1649 / 377 lat

  W katedrze wawelskiej odbyła się koronacja królewska Jana II Kazimierza Wazy.

• 1600 / 426 lat

  W Madrycie urodził się Pedro Calderon de la Barca, dramaturg, autor utworów „Życie jest snem”, „Książę niezłomny” oraz „Alkad z Zalamei”.