> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

16 lutego

  • Stanisław Sieradzki. Fot. PAP/P. Wierzchowski

    W Warszawie zmarł Stanisław Sieradzki, pseudonim „Świst”, żołnierz kompanii „Rudy” batalionu „Zośka” AK, harcerz, więzień stalinowski, skazany w 1953 roku na karę śmierci, zwolniony w 1956 roku.

  • Czesław Niemen. Fot. PAP/S. Kraszewski

    W Starych Wasiliszkach koło Nowogródka urodził się Czesław Niemen, właściwie Czesław Wydrzycki, jeden z najważniejszych wokalistów i muzyków polskich XX wieku; do jego największych przebojów należą „Sen o Warszawie”, „Pod papugami”, „Dziwny jest ten świat”.

  • Kazimierz Kutz. 1960 r. Fot. PAP/W. Rozmysłowicz

    W Szopienicach, obecnie w granicach Katowic, urodził się Kazimierz Kutz, reżyser filmowy i teatralny, scenarzysta; twórca filmów „Krzyż Walecznych”, „Nikt nie woła”, „Ludzie z pociągu”, „Sól ziemi czarnej”, „Perła w koronie”, „Paciorki jednego różańca”, „Śmierć jak kromka chleba”, „Zawrócony”, „Pułkownik Kwiatkowski”; senator i poseł RP.

  • W Łodzi zmarł prof. Leon Dyczewski, socjolog, wieloletni wykładowca Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, organizator studiów dziennikarskich na tej uczelni, był franciszkaninem konwentualnym.

  • W Salzgitter w Dolnej Saksonii zmarł Edward Czerny, dyrygent, kompozytor i aranżer związany z Polskim Radiem.

  • W Poznaniu zmarł Wiktor Dega, lekarz, profesor Uniwersytetu Poznańskiego, pierwszy Kawaler Orderu Uśmiechu, żołnierz kampanii polskiej 1939 r.

  • W Paryżu podpisano porozumienie między Klubem Paryskim a Polską, na mocy którego spłata 10 miliardów dolarów zadłużenia z okresu PRL została rozłożona na okres 14 lat.

  • Niemiecka legitymacja strażnika Demjaniuka. Fot. PAP/EPA

    W Jerozolimie rozpoczął się proces Iwana Demjaniuka, oskarżonego o to, że był sadystycznym strażnikiem SS o przydomku "Iwan Groźny" w niemieckim obozie zagłady w Treblince; skazany na karę śmierci, w 1993 r. został uniewinniony przez Sąd Najwyższy Izraela; w 2008 r. niemiecki Główny Urząd Ścigania Zbrodni Narodowo-Socjalistycznych wystąpił o ekstradycję Demjaniuka z USA; w maju 2011 r. sąd w Monachium skazał Demjaniuka na karę pięciu lat więzienia za udział w zamordowaniu 28 tys. Żydów w niemieckim obozie zagłady w Sobiborze w 1943 r. 

  • Kazimiera Iłłakowiczówna. Fot. PAP

    W Poznaniu zmarła Kazimiera Iłłakowiczówna, poetka, tłumaczka, w latach 1926-1935 sekretarka marszałka Józefa Piłsudskiego w Ministerstwie Spraw Wojskowych.

  • Premiera serialu telewizyjnego "Znak Orła" w reżyserii Huberta Drapelli.

  • W Gorzowie Wielkopolskim urodził się Tomasz Kucharski, wioślarz, mistrz olimpijski z Sydney (2000) i Aten (2004); dwukrotny mistrz świata.

  • Premiera filmu "Żywot Mateusza" w reżyserii Witolda Leszczyńskiego.

  • Grażyna Błęcka-Kolska. Fot. PAP/B.Ostrowska

    W Łodzi urodziła się Grażyna Błęcka-Kolska, aktorka, znana m.in. z komedii „Kogel-Mogel” i „Galimatias” oraz filmów Jana Jakuba Kolskiego „Pogrzeb kartofla”, „Jańcio Wodnik”, „Jasminum”.

  • W Scranton (USA) zmarł biskup Franciszek Hodur, twórca i przywódca Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego w Stanach Zjednoczonych. 

  • W Warszawie wznowił działalność polski Pen-Club, jego prezesem został Jan Parandowski.

  • Getto warszawskie. Fot. Bundesarchiv. Źródło: Wikimedia Commons

    Do niemieckiego obozu w Trawnikach wysłano pierwszy transport Żydów z warszawskiego getta.

  • Witold Zacharewicz. Fot. NAC

    W niemieckim obozie Auschwitz-Birkenau zamordowany został Witold Zacharewicz, aktor, odtwórca ról Majewskiego w "Wielkim lesie" Józefa Lejtesa, Zygmunta Augusta w "Barbarze Radziwiłłównej" tegoż reżysera, Leszka Czyńskiego w "Znachorze" Michała Waszyńskiego. 

  • W wydawanym w Londynie przez Mieczysława Grydzewskiego i Zygmunta Nowakowskiego piśmie „Wiadomości Polskie Polityczne i Literackie„ ukazał się pierwszy fragment poematu Juliana Tuwima „Kwiaty polskie”.

  • Maria Bentkowska. Fot. NAC

    Zmarła Maria Bentkowska, uczestniczka Powstania Styczniowego i obrony Lwowa 1918-19, podporucznik Wojska Polskiego.

  • Ignacy Paderewski. Fot. PAP/CAF

    W Morges w Szwajcarii w willi Ignacego Paderewskiego powołano tzw. Front Morges, którego celem było odsunięcie od władzy w Polsce sanacji; w spotkaniu i zawarciu porozumienia uczestniczyli obok Paderewskiego gen. Józef Haller, gen. Władysław Sikorski i Wincenty Witos.

  • Prof. Ryszard Bender. Fot. PAP/R. Pietruszka

    W Łomży urodził się Ryszard Bender, działacz polityczny, historyk, prof. KUL, przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (1994).

  • W Warszawie urodziła się Stefania Iwińska, aktorka, znana m.in. z ról w serialu „Dom” i filmu „Krótki film o miłości”.

  • W Wilnie urodził się Kazimierz Brusikiewicz, aktor filmowy, teatralny i kabaretowy, znany m.in. z filmów „Irena, do domu!”, „Klub kawalerów”, „Skradziona kolekcja”. 

  • W Zakopanem urodziła się Natalia Rolleczek, pisarka, autorka m.in. „Drewnianego różańca”.

  • Michał Znicz w filmie "Dwie Joasie". 1935 r. Fot. NAC

    W warszawskim teatrze „Sfinks” zadebiutował Michał Znicz; aktor teatralny i filmowy, reżyser; zagrał m.in. w „Pieśniarzu Warszawy”.

  • Antanas Smetona, pierwszy prezydent Litwy. Fot. NAC

    W Wilnie Rada Litewska ogłosiła niepodległość Litwy

  • W Monachium zmarł Alfred Wierusz-Kowalski, malarz; tematem jego prac były sceny rodzajowe, często z motywami koni i wilków; autor m.in. obrazów "W pościgu za Tatarem", "W polu", "Na tropie" i "Nocna jazda".

  • Jan Cybis. 1947 r. Fot. PAP/CAF/J. Baranowski

    We Wróblinie na Opolszczyźnie urodził się Jan Cybis - malarz, krytyk sztuki; nazywany "papieżem" kolorystów polskich, współtwórca Komitetu Paryskiego, czyli tzw. kapistów, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie i Wyższej Szkoły Sztuk Pięknych w Sopocie, wychowawca kilku pokoleń malarzy.

  • Julian Grobelny. Źródło: Wikimedia Commons

    W Brzezinach k. Łodzi urodził się Julian Grobelny, działacz PPS; w latach 1943-1944 przewodniczący Rady Pomocy Żydom "Żegota", Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

  • Michaił Tuchaczewski. Źródło: Wikimedia Commons

    W majątku Aleksandrowskoje w guberni smoleńskiej urodził się Michaił Tuchaczewski, marszałek ZSRS; dowódca wojsk sowieckich w Bitwie Warszawskiej i w Bitwie nad Niemnem w 1920 r.; główny inicjator przebudowy Armii Czerwonej i stworzenia z niej nowoczesnych i ofensywnych sił zbrojnych.

  • W Petersburgu urodził się Wacław Kłoczkowski, uczestnik bitwy morskiej pod Cuszimą, kontradmirał floty rosyjskiej, później Marynarki Wojennej II RP.

  • W Paryżu odbył się ostatni publiczny koncert Fryderyka Chopina.

  • W Bodzentynie urodził się Józef Szermentowski, malarz, rysownik.

  • W Kielcach z inicjatywy Stanisława Staszica założona została Szkoła Akademiczno-Górnicza.

  • Julian Ursyn Niemcewicz. Źródło: CBN Polona

    W Skokach na Polesiu urodził się Julian Ursyn Niemcewicz, dramaturg, powieściopisarz, poeta, pamiętnikarz, działacz polityczny, autor m.in. komedii „Powrót posła”, dramatu „Kazimierz Wielki” i powieści „Dwaj panowie Sieciechowie”.

  • W Rzymie urodził się Marcello Bacciarelli, włoski malarz, od 1766 r. przebywał na dworze króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w Warszawie. 

  • Stefan Czarniecki. Źródło: CBN Polona

    W Sokołówce koło Lwowa zmarł Stefan Czarniecki, hetman polny koronny, wojewoda ruski, kijowski; w okresie potopu szwedzkiego wsławił się działaniami przeciw wojskom króla Szwecji Karola X Gustawa; brał również udział w wojnie polsko-rosyjskiej w latach 50. i 60. XVII w.

  • W Feldkirch w Austrii urodził się Retyk, właściwie Georg Joachim von Lauchen, matematyk, astronom, lekarz, autor tablic trygonometrycznych; od 1554 r. przebywał w Krakowie; przyjaciel Mikołaja Kopernika, jeden z inicjatorów wydania jego dzieł.

  • W Sieradzu przywódca rycerskiej konfederacji wielkopolskiej Maciej Borkowic złożył przysięgę wierności królowi Kazimierzowi Wielkiemu. W tekście dokumentu po raz pierwszy pojawiło się słowo „Rzeczpospolita” na określenie Korony Królestwa Polskiego.