> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

23 listopada

  • Krzysztof Penderecki. Fot. PAP/T. Żmijewski

    W Dębicy urodził się Krzysztof Penderecki, kompozytor, dyrygent i pedagog muzyczny; autor dzieł: "Tren ofiarom Hiroszimy", "Pasja wg św. Łukasza", "Dies Irae", "Jutrznia", "Polskie Requiem", "Te Deum", "Siedem Bram Jerozolimy", a także oper "Diabły z Loudun", "Raj utracony", "Czarna maska" i "Ubu Król". 

  • Zamek w Grodnie, w którym obradował ostatni sejm Rzeczypospolitej szlacheckiej. Źródło: CBN Polona

    Zakończył obrady sejm grodzieński - ostatni sejm Rzeczypospolitej szlacheckiej, zwołany i działający pod terrorem władz carskich; zatwierdził II rozbiór Rzeczypospolitej.

  • W Londynie po zatruciu polonem 210 zmarł Aleksander Litwinienko, b. agent rosyjskich tajnych służb; w 2016 r. brytyjscy śledczy ogłosili, że prezydent Rosji Władimir Putin, którego Litwinienko krytykował, prawdopodobnie zaaprobował operację FSB w celu zabicia agenta.

  • Karolina Gruszka. Fot. PAP/A. Hawałej

    Premiera serialu telewizyjnego "Boża podszewka" w reżyserii Izabelli Cywińskiej.

  • W Beverly Hills zmarł Louis Male, francuski reżyser, autor filmów „Windą na szafot” i „Do zobaczenia, chłopcy”.

  • Zbiórka Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej (ORMO). Ciechanów, 1947 r. Fot. PAP/CAF

    Sejm podjął decyzję o likwidacji Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej (ORMO) i Urzędu do spraw Wyznań.

  • Początek oficjalnej wizyty premiera Tadeusza Mazowieckiego w ZSRS.

  • Premiera filmu "Dreszcze" w reżyserii Wojciecha Marczewskiego.

  • W Nowym Jorku zmarł Cornelius Ryan, dziennikarz, autor reportaży historycznych „Najdłuższy dzień” - o lądowaniu wojsk alianckich w Normandii i „O jeden most za daleko” - o operacji Market Garden.

  • W Warszawie zmarł Aleksander Sewruk, aktor, dyrektor teatrów, m.in. Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie.

  • Chińska Republika Ludowa jako stały członek weszła do Rady Bezpieczeństwa ONZ.

  • Waldemar Krzystek. Fot. PAP/G. Hawałej

    W Swobnicy na Pomorzu Zachodnim urodził się Waldemar Krzystek, reżyser i scenarzysta, autor filmów "W zawieszeniu", "Ostatni prom", "Mała Moskwa", "80 milionów", „Fotograf” oraz serialu "Anna German".

  • Ukazała się powieść Stanisława Lema "Astronauci".

  • Mariusz Benoit. Fot. PAP/A. Rybczyński

    We Wrocławiu urodził się Mariusz Benoit, aktor związany m.in. z teatrami warszawskimi: Powszechnym, Narodowym, Rozmaitości, pedagog; wystąpił w filmach "Ostatnie okrążenie", "Olimpiada '40", "Przeznaczenie", "Widziadło", "Piłkarski poker", "Śmierć jak kromka chleba", "80 milionów", a także w serialach "Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy" oraz "Mistrz i Małgorzata".

  • Władysław Gomułka wybrany został sekretarzem Komitetu Centralnego PPR.

  • W Krakowie zmarł Stanisław Zaremba, matematyk, współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Matematycznego, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego; redaktor pisma dla matematyków „Annales”.

  • II wojna światowa: w wyniku trwającej od 19 listopada 1942 r. operacji „Uran” wojska sowieckie zamknęły w kotle pod Stalingradem niemiecką 6. Armię pod dowództwem gen. Friedricha Paulusa, część 4. Armii Pancernej oraz jednostki rumuńskie (łącznie około 260-270 tysięcy żołnierzy). Wyniszczone wojska niemieckie skapitulowały 2 lutego 1943 r.

  • Do Paktu Trzech, podpisanego 27 września 1940 r. przez Niemcy, Włochy i Japonię, przystąpiła Rumunia.

  • Prof. Karol Modzelewski. Fot. PAP/A. Rybczynki

    W Moskwie urodził się Karol Modzelewski, historyk; członek PZPR (1957-1964), usunięty z partii po ogłoszeniu z Jackiem Kuroniem "Listu otwartego do członków PZPR"; więziony przez władze komunistyczne; rzecznik prasowy Krajowej Komisji Porozumiewawczej (1980-1981), członek Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność; w stanie wojennym internowany, a następnie więziony; senator (1989-1991), współzałożyciel Solidarności Pracy (1991), honorowy przewodniczący Unii Pracy (1992-1995).

  • W Polsce odbyły się wybory do Senatu.

  • Stanisław Przybyszewski. Fot. NAC

    W Jarontach pod Inowrocławiem zmarł Stanisław Przybyszewski, pisarz, poeta, dramaturg, publicysta; napisał m.in. powieści "Homo ludens", "Dzieci szatana", "Synowie ziemi", "Krzyk" oraz dramaty "Złote runo", "Goście", "Matka", "Gody życia", "Mściciel". W swojej twórczości przedstawiał życie jako nieustanny tragiczny konflikt "duszy" i "mózgu", uwikłania w problemy seksu oraz skrajnego indywidualizmu.

  • W Isola d`Asti w Piemoncie urodził się Angelo Sodano, kardynał, watykański dyplomata; w latach 1991-2006 sekretarz stanu Watykanu.

  • Marszałek Józef Piłsudski i Kasztanka. Fot. NAC

    W Mińsku Mazowieckim w koszarach 7 Pułku Ułanów Lubelskich padła "Kasztanka" - ulubiona klacz marszałka Józefa Piłsudskiego.

  • We Lwowie urodził się Aleksander Małachowski, publicysta, działacz polityczny; żołnierz AK, więzień w sowieckim obozie pracy (1944-1945); przewodniczący Klubu Krzywego Koła (1959-1962); od 1980 r. w NSZZ "Solidarność; internowany w stanie wojennym; w 1983 r. aresztowany za działalności w podziemnej Solidarności; poseł na Sejm (1989-1997; 2001-2004), wicemarszałek Sejmu (1993-1997); współzałożyciel Unii Pracy (1991); w latach 1998-2004 przewodniczący Zarządu Głównego PCK.

  • W Radomiu urodził się Kazimierz Winkler, poeta, autor tekstów popularnych piosenek, m.in. "Gdy mi ciebie zabraknie" i "Pierwszy siwy włos".

  • Na Przełęczy Chyszówki w Beskidzie Wyspowym mjr Edward Śmigły-Rydz przeprowadził udany atak na pozycje rosyjskie, zdobywając ponad 80 jeńców i konie.

  • W Warszawie urodziła się Loda Niemirzanka, tancerka, popularna polska aktorka lat 30., zagrała m.in. w filmach "Ada! To nie wypada!", "Moi rodzice rozwodzą się"; w czasie II wojny światowej w AK.

  • W Saint Louis zakończyły się III Letnie Igrzyska Olimpijskie.

  • W Archangielsku urodził się Władysław Pobóg-Malinowski, historyk, publicysta, działacz sanacyjny.

  • Kpt. Władysław Liniarski. 1937 r. Źródło: IPN

    W Małachowie-Gustawowie pod Włoszczową urodził się Władysław Liniarski, pułkownik WP, komendant białostockiego Okręgu ZWZ-AK (1940-1945), a następnie na terenie tego okręgu dowódca Armii Krajowej Obywatelskiej; aresztowany w 1945 r. przez UB, skazany na karę śmierci, wyrok zamieniony na 10 lat więzienia.

  • Arnold Szyfman. Fot. NAC

    W Ulanowie urodził się Arnold Szyfman, reżyser, założyciel i dyrektor Teatru Polskiego w Warszawie.

  • Gen. Józef Dwernicki. Źródło: CBN Polona

    W Łopatynie na terenie Galicji zmarł gen. Józef Dwernicki, uczestnik kampanii napoleońskich i dowódca kawalerii w Powstaniu Listopadowym.

  • Klementyna Hoffmanowa. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie urodziła się Klementyna Hoffmanowa, pisarka, pedagog, autorka m.in. utworów dla dzieci i młodzieży.

  • Kardynał Giovanni Francesco Albani wybrany został papieżem, przyjął imię Klemensa XI (1700-1721).

  • Jan Sobieski. Źródło: CBN Polona

    Pod Szczebrzeszynem wojska wierne hetmanowi Janowi Sobieskiemu zawiązały konfederację przeciwko stronnikom króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego, skupionym w konfederacji gołąbskiej.

  • Książę pomorski Bogusław IV i książę świecki Mściwój II oraz książę wielkopolski Przemysł II podczas zjazdu w Słupsku zawarli przymierze skierowane przeciwko Brandenburgii.

  • Urodził się Otton I Wielki, od 962 r. cesarz rzymsko-niemiecki.