> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

17 października

  • Gen. Lucjan Żeligowski. Fot. NAC

    W Oszmianie urodził się Lucjan Żeligowski, generał WP; w czasie I wojny światowej dowódca dywizji w I Korpusie Polskim; podczas wojny polsko-bolszewickiej dowódca Frontu Litewsko-Białoruskiego, później Grupy Operacyjnej; w październiku 1920 r. na czele 1. DP Litewsko-Białoruskiej zajął Wilno i Wileńszczyznę, proklamując utworzenie Litwy Środkowej; Inspektor Armii w Warszawie (1921–1925); minister Spraw Wojskowych (1925–1926); poseł na Sejm (1935–1939); w czasie II wojny światowej członek Rady Narodowej RP w Londynie.

  • Fryderyk Chopin. Źródło: CBN Polona

    W Paryżu zmarł Fryderyk Chopin, kompozytor, pianista; następnego dnia po jego śmierci Cyprian Norwid napisał w nekrologu w „Dzienniku Polskim”: „Rodem Warszawianin, sercem Polak, a talentem – świata Obywatel, Fryderyk Chopin, zeszedł z tego świata”; Chopin został pochowany na paryskim cmentarzu Pere-Lachaise, jego siostra, Ludwika Jędrzejewiczowa, zabrała serce kompozytora do Warszawy, gdzie umieszczono je w kościele Świętego Krzyża.

  • W Rząśniku zmarł Ryszard Kowalczyk, działacz opozycji antykomunistycznej, jeden z organizatorów nieudanego zamachu bombowego w budynku Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu w 1971 r. Jego celem mieli być funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa tłumiący protesty w Szczecinie w grudniu 1970.

  • Maria Kwaśniewska-Maleszewska. Fot. PAP/CAF/T. P. Walczak

    W Warszawie zmarła Maria Kwaśniewska-Maleszewska, lekkoatletka, działaczka Polskiego Komitetu Olimpijskiego i Międzynarodowej Federacji Lekkiej Atletyki (IAAF); w 1936 r. podczas igrzysk olimpijskich w Berlinie zdobyła brązowy medal w rzucie oszczepem.

  • Alina Pienkowska. Fot. PAP/D. Kwiatkowski

    W Gdańsku zmarła Alina Pienkowska, pielęgniarka, działaczka opozycyjna; w latach 70. organizowała Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża, w sierpniu 1980 r. była jednym z organizatorów strajku w Stoczni Gdańskiej, a także sygnatariuszem Porozumień Sierpniowych; zasiadała w Senacie II kadencji (1991–93).

  • Konstytucja RP. Fot. PAP/L. Szymański

    Weszła w życie nowa Konstytucja RP.

  • Prezydent Aleksander Kwaśniewski desygnował prof. Jerzego Buzka na stanowisko prezesa Rady Ministrów.

  • Budynek Sejmu. Fot. PAP/J. Kamiński

    Sejm uchwalił tzw. Małą Konstytucję – ustawę o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą a wykonawczą oraz o samorządzie terytorialnym.

  • W czasie IV plenum KC PZPR rezygnację ze stanowiska I sekretarza złożył Stanisław Kania.

  • W Rzymie zmarł Jerzy Braun, pisarz, działacz polityczny, w czasie okupacji niemieckiej przedstawiciel Stronnictwa Pracy w Radzie Jedności Narodowej, ostatni Delegat Rządu RP na Kraj; w latach 1948–1956 więziony przez władze komunistyczne.

  • Mecz Polska-Anglią na stadionie Wembley: radość w polskim zespole, koledzy gratulują Janowi Domarskiemu zdobycia bramki. 17.10.1973. Fot. PAP/Archiwum

    Na stadionie Wembley piłkarska reprezentacja Polski zremisowała z drużyną Anglii 1:1, awansując tym samym po raz pierwszy po II wojnie światowej do finałów mistrzostw świata.

  • W Watykanie papież Paweł VI beatyfikował o. Maksymiliana Kolbego.

  • Prof. Antoni Dudek. Fot. PAP/M. Marek

    W Krakowie urodził się Antoni Dudek, politolog, historyk, profesor Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego; członek Rady Instytutu Pamięci Narodowej (2011–2016); autor książek „Reglamentowana rewolucja. Rozkład dyktatury komunistycznej w Polsce 1988–1990”, „Historia polityczna Polski 1989–2005”, „PRL bez makijażu”, „Instytut. Osobista historia IPN”.

  • W Zakopanem urodził się Maciej Berbeka, himalaista, zdobywca pięciu ośmiotysięczników; zaginął na stokach Broad Peak w Karakorum, po pierwszym zimowym wejściu na jego wierzchołek 5 marca 2013 r.

  • Adam Michnik. Fot. PAP/CAF/T. Walczak

    W Warszawie urodził się Adam Michnik, historyk, eseista, publicysta, działacz opozycji antykomunistycznej; członek Komitetu Obrony Robotników; doradca Zarządu Regionu Mazowsze NSZZ „Solidarność” (1980–1981); internowany w stanie wojennym, a następnie więziony; uczestnik obrad okrągłego stołu; od 1989 r. redaktor naczelny „Gazety Wyborczej”.

  • Zenon Przesmycki. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Zenon Przesmycki, ps. Miriam, Jan Żagiel, poeta, krytyk literacki, tłumacz, wydawca, jeden z twórców programu Młodej Polski.

  • W Jastrzębiu-Zdroju urodził się Jerzy Cnota, aktor.

  • Okręt podwodny ORP "Sęp" tuż po zwodowaniu. 1938 r. Fot. NAC

    W stoczni Rotterdamsche w Rotterdamie zwodowano okręt podwodny ORP Sęp

  • Kardynał Henryk Gulbinowicz. Fot. PAP/M. Kulczyński

    W Wilnie urodził się Henryk Gulbinowicz, kardynał, w latach 1976–2004 arcybiskup metropolita wrocławski.

  • W Drohobyczu urodził się Tadeusz Chciuk-Celt, cichociemny, kurier rządu RP na uchodźstwie; redaktor i zastępca dyrektora Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa, ostatni prezes PSL na uchodźstwie.

  • W Warszawie urodził się Juliusz Wiktor Gomulicki, historyk literatury, varsavianista, znawca twórczości Cypriana Norwida; żołnierz Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego.

  • W Krakowie zmarł Michał Bałucki, komediopisarz, prozaik.

  • Gen. Franciszek Wład. Źródło: CAW

    W Otyni niedaleko Stanisławowa urodził się Franciszek Wład, generał WP; w kampanii 1939 r. dowódca 14. Wielkopolskiej Dywizji Piechoty, zmarł w wyniku ran odniesionych w bitwie nad Bzurą 18 wrzenia 1939 r.

  • Romuald Traugutt. Fot. PAP/Reprodukcja

    Romuald Traugutt objął urząd dyktatora Powstania Styczniowego; w kwietniu 1864 r. został aresztowany przez władze carskie, skazany na karę śmierci i stracony na stokach Cytadeli Warszawskiej.

  • W Ostrołęce urodził się Wiktor Gomulicki, poeta, powieściopisarz, eseista, varsavianista, redaktor wielu warszawskich pism.

  • Władysław Bełza. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie urodził się Władysław Bełza, poeta, autor utworów patriotycznych, m.in. „Katechizmu polskiego dziecka”; współzałożyciel Macierzy Szkolnej i Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza.

  • Po zwycięstwie rewolucji w Belgii i we Francji cesarz Mikołaj I Romanow rozkazał przeprowadzenie mobilizacji w armii Królestwa Polskiego.

  • Urodził się Jakub Hołowacki, ukraiński poeta, badacz galicyjskiego folkloru, profesor Uniwersytetu we Lwowie; wspólnie z Markianem Szaszkewyczem i Iwanem Wahylewyczem założył stowarzyszenie „Ruska Trójca”, dążące do odrodzenia literatury ukraińskiej w Galicji.

  • Początki Starego Teatru w Krakowie: Mateusz Witkowski uzyskał od krakowskiego magistratu zgodę na wystawianie spektakli, które odbywały się w Pałacu Spiskim przy Rynku Głównym.

  • Armia Stanów Zjednoczonych przyjęła kapitulację wojsk brytyjskich rozbitych w bitwie pod Saratogą. Dużą rolę w walkach pod Saratogą odegrał Tadeusz Kościuszko, odpowiedzialny za budowę amerykańskich fortyfikacji.

  • W Dreźnie urodził się przyszły król Polski August III Wettin (1733–1763).

  • W Depenau urodziła się Anna Konstancja Cosel, hrabina, faworyta Augusta II Mocnego, króla Polski i elektora Saksonii; więziona na zamku Stolpen od 1716 r. aż do śmierci w 1765 r.; bohaterka powieści Józefa Ignacego Kraszewskiego „Hrabina Cosel”, sfilmowanej w 1968 r. przez Jerzego Antczaka, tytułową rolę zagrała w filmie Jadwiga Barańska.

  • Rzeczpospolita i Turcja podpisały pokój w Żurawnie.

  • Wojska szwedzkie wkroczyły do Krakowa.