21 CZERWCA

• 1976 / 50 lat

  W Londynie zmarł Juliusz Mieroszewski, dziennikarz, publicysta, pisarz, korespondent i współpracownik paryskiej „Kultury”.

• 1971 / 55 lat

  W Radomiu urodził się Tomasz Karolak, aktor, znany m.in. z seriali „Mamuśki”, „39 i pół”, „Rodzinka.pl”, „Piąty stadion”, „Baron24”, a także z filmów „Ciało”, „Rezerwat”, „Tylko mnie kochaj”, „Testosteron”, „Milion dolarów”, „Ciacho” i „Wyjazd integracyjny”; od 2010 r. dyrektor artystyczny teatru IMKA w Warszawie.

• 1786 / 240 lat

  Urodził się Alojzy Estreicher, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, zasłużony dla rozwoju należącego do tej uczelni Ogrodu Botanicznego (przy obecnej ul. Kopernika). Był też senatorem Rzeczpospolitej Krakowskiej i prezesem Towarzystwa Naukowego Krakowskiego. Jego syn, Karol Estreicher, był wieloletnim dyrektorem Biblioteki Uniwersytetu Jagiellońskiego.

• 2025 / 1 rok

  Zmarł Jarosław Klejnocki, poeta i krytyk literacki, w latach 2010-2024 dyrektor Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza.

• 2025 / 1 rok

  W wieku 93 lat zmarła Danuta Kobylińska-Walas, pierwsza w Polsce kobieta z uprawnieniami kapitana żeglugi wielkiej, dowodziła m.in. w latach 60. masowcami „Bieszczady” i „Kopalnia Wujek”.

• 2024 / 2 lata

  Zmarł Józef Buszman, w 1989 r. jeden z założycieli i liderów Związku Górnośląskiego, katowicki samorządowiec, pierwszy - po reaktywowaniu samorządu terytorialnego w Polsce - przewodniczący Sejmiku Województwa Katowickiego.

• 2012 / 14 lat

  W Warszawie zmarł Henryk Bereza, krytyk literacki, odkrywca Marka Hłaski i Edwarda Stachury, redaktor miesięcznika „Twórczość”.

• 2001 / 25 lat

  W Kalifornii w USA zmarł John Lee Hooker, gwiazda muzyki bluesowej, twórca takich przebojów jak „Boom boom”, „Chill out”.

• 1999 / 27 lat

  W warszawskim kinie Capitol po raz pierwszy przyznano Orły – Polskie Nagrody Filmowe.

• 1997 / 29 lat

  W Warszawie zmarł Leon Jeannot, reżyser, scenarzysta, autor filmów „Człowiek z M-3”, „Bumerang” i „Zawiłości uczuć”.

• 1990 / 36 lat

  Parlamenty RFN i NRD uznały nienaruszalność zachodniej granicy Polski.

• 1990 / 36 lat

  W wyniku trzęsienia ziemi o sile 7,7 w skali Richtera na północy Iranu, w prowincji Gilan, zginęło około 40 tys. ludzi.

• 1970 / 56 lat

  W Dżakarcie zmarł Sukarno, współzałożyciel i jeden z liderów Indonezyjskiej Partii Narodowej (1927); pierwszy prezydent niepodległej Indonezji 1945–1967.

• 1965 / 61 lat

  W Chicago urodziła się Lana Wachowski, reżyserka, scenarzystka i producentka, realizująca filmy wspólnie z bratem Andym Wachowskim, m.in. „Matrix”, „Atlas chmur” – razem z Tomem Tykwerem, „Jupiter: Intronizacja”.

• 1963 / 63 lata

  Podczas konklawe zwołanego po śmierci Jana XXIII włoski kardynał Giovanni Battista Montini został obrany papieżem i przyjął imię Paweł VI. 

• 1951 / 75 lat

  W Krakowie zlikwidowana została Polska Akademia Umiejętności.

• 1949 / 77 lat

  W Warszawie na Konferencji Architektów Partyjnych ogłoszono, że realizm socjalistyczny będzie obowiązującą doktryną w architekturze; zgodnie z proklamacją rozpoczęto prace nad budową m.in. MDM i pl. Konstytucji w Warszawie oraz Nowej Huty.

• 1948 / 78 lat

  W Łodzi urodził się Andrzej Sapkowski, pisarz, autor powieści i opowiadań fantasy.

• 1946 / 80 lat

  W Poznaniu rozpoczął się proces Arthura Greisera, niemieckiego nazistowskiego zbrodniarza, w czasie II wojny światowej gauleitera tzw. Kraju Warty (Warthegau).

• 1945 / 81 lat

  II wojna światowa: Wojska amerykańskie zdobyły Okinawę.

• 1945 / 81 lat

  Kolegium Wojskowe Sądu Najwyższego ZSRR w Moskwie ogłosiło wyrok w sprawie aresztowanych przez NKWD przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, których oskarżono o działania przeciwko Armii Czerwonej i ZSRR oraz współpracę z Niemcami.

• 1945 / 81 lat

  Prezydent Czechosłowacji Edvard Beneš wydał dekret o konfiskacie i parcelacji ziemi należącej do Niemców, Węgrów i kolaborantów.

• 1945 / 81 lat

  We Lwowie urodził się Adam Zagajewski, poeta, prozaik, eseista, krytyk, tłumacz; współzałożyciel „Zeszytów Literackich”, autor takich prac jak „Płótna”, „Ziemia Ognista”, „Ciepło, zimno”, „Cienka kreska”, „Solidarność i samotność”.

• 1942 / 84 lata

  Wojska niemieckie zajęły Tobruk. 

• 1940 / 86 lat

  Walcząca we Francji w okrążeniu 1 Dywizja Grenadierów została na rozkaz dowódcy gen. Bronisława Ducha rozwiązana.

• 1935 / 91 lat

  W Cajarc urodziła się Francoise Sagan, francuska pisarka, autorka powieści „Witaj smutku”.

• 1928 / 98 lat

  W Baranowicach Śląskich urodził się biskup Alojzy Orszulik; od 1980 r. sekretarz Komisji Wspólnej przedstawicieli Rządu PRL i Episkopatu Polski; uczestnik rozmów przygotowujących Okrągły Stół; od 1989 do 1994 r. zastępca sekretarza Episkopatu Polski; w latach 1992–2004 pierwszy biskup diecezji łowickiej.

• 1918 / 108 lat

  Na Zamku Królewskim w Warszawie odbyło się inauguracyjne posiedzenie Rady Stanu.

• 1918 / 108 lat

  W Warszawie zmarł Edward Abramowski, socjolog, psycholog, działacz społeczny, teoretyk spółdzielczości; członek II Proletariatu, współzałożyciel PPS.

• 1914 / 112 lat

  W Wiedniu zmarła Bertha von Suttner, pisarka, dziennikarka, działaczka pacyfistyczna, pierwsza kobieta uhonorowana Pokojową Nagrodą Nobla.

• 1911 / 115 lat

  W Jordanowicach urodziła się Hanna Malewska, pisarka, autorka powieści historycznych, w latach 1957–1973 redaktorka pisma katolickiego „Znak”.

• 1905 / 121 lat

  W Paryżu urodził się Jean-Paul Sartre, filozof, jeden z czołowych przedstawicieli egzystencjalizmu, pisarz, krytyk literacki, zwolennik marksizmu; autor prac „Byt i nicość”, „Egzystencjalizm jest humanizmem”, a także powieści „Mdłości” i „Drogi do wolności”; w 1964 r. przyznano mu literacką Nagrodę Nobla, której nie przyjął.

• 1898 / 128 lat

  W Warszawie urodził się Stanisław Strumph-Wojtkiewicz, pisarz, publicysta; w czasie II wojny światowej żołnierz PSZ na Zachodzie.

• 1895 / 131 lat

  Cesarz Wilhelm II dokonał uroczystego otwarcia Kanału Kilońskiego.

• 1885 / 141 lat

  We wsi Spiczyńce urodził się Janusz Jędrzejewicz, żołnierz Legionów Polskich i POW, pułkownik WP, działacz BBWR, poseł na Sejm (1928–1935), senator (1935–1938); minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego (1931–1934); premier RP w latach 1933–1934.

• 1882 / 144 lata

  W Pniowie koło Stanisławowa urodził się Ludwik Kolankowski, historyk, badacz epoki Jagiellonów, profesor Uniwersytetu Wileńskiego i Uniwersytetu Lwowskiego; po II wojnie światowej organizator i pierwszy rektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

• 1877 / 149 lat

  W Krakowie urodził się Ludwik Puget, rzeźbiarz, malarz, historyk sztuki. 

• 1866 / 160 lat

  W Siemianicach w Wielkopolsce zmarł gen. Piotr Szembek, jeden z dowódców polskich w Powstaniu Listopadowym.

• 1862 / 164 lata

  W Warszawie urodził się Stefan Barszczewski, pisarz, autor powieści podróżniczo-przygodowych i fantastycznych dla młodzieży, publicysta.

• 1812 / 214 lat

  Francja wypowiedziała wojnę Rosji.

• 1807 / 219 lat

  Car Aleksander I Romanow podpisał w Taurogach zawieszenie broni, które poprzedziło traktat pokojowy z Napoleonem Bonaparte z Tylży. W rezultacie tego porozumienia powstało Księstwo Warszawskie.

• 1791 / 235 lat

  Powołano Komisję Policji Obojga Narodów, której zadaniem było nadzorowanie miast królewskich w imieniu Sejmu i Straży Praw.

• 1768 / 258 lat

  W czasie kozacko-chłopskiego powstania na Ukrainie, zwanego koliszczyzną, doszło do rzezi w Humaniu, w wyniku której powstańcy zamordowali co najmniej kilka tysięcy szlachty, Żydów i księży unickich.

• 1527 / 499 lat

  We Florencji zmarł Niccolo Machiavelli – myśliciel polityczny, historyk, dyplomata, autor traktatów „Książę” oraz „Rozważania nad pierwszym dziesięcioksięgiem historii Rzymu Liwiusza”; wprowadził realizm do badań nad polityką, pisząc, że władca powinien być wprawdzie wcieleniem cnót i honoru, ale sukces odnosi ten, który podejmuje skuteczne działania nie licząc się z konwencjonalną moralnością.

• 1305 / 721 lat

  W Pradze zmarł Wacław II z dynastii Przemyślidów, król czeski i polski.