8 WRZEśNIA

• 1946 / 80 lat

  W Katowicach urodził się Krzysztof Krawczyk, piosenkarz, wokalista zespołu Trubadurzy (1963–1973); wykonawca przebojów „Pamiętam Ciebie z tamtych lat”, „Jak minął dzień”, „Byle było tak”, „Parostatek”, „Mój przyjacielu”.

• 2006 / 20 lat

  Premiera filmu „Plac Zbawiciela” w reżyserii Joanny Kos-Krauze i Krzysztofa Krauze.

• 2000 / 26 lat

  Premiera filmu „Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową” w reżyserii Krzysztofa Zanussiego.

• 1997 / 29 lat

  Premiera filmu „Historie miłosne” w reżyserii Jerzego Stuhra.

• 1984 / 42 lata

  Premiera filmu „Umarłem, aby żyć” w reżyserii Stanisława Jędryki.

• 1982 / 44 lata

  Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego wydał wyrok w procesie ośmiu osób, które były zamieszane w lutym 1982 r. w zabójstwo milicjanta Zdzisława Karosa. Główny oskarżony został skazany na 25 lat więzienia (wyszedł po siedmiu), a ksiądz Sylwester Zych, w mieszkaniu którego przechowywany był pistolet z jakiego zastrzelono milicjanta - na 6 lat (ale wyszedł na wolność w 1986 r.).

• 1981 / 45 lat

  W Gdańsku na I Zjeździe Delegatów NSZZ „Solidarność” uchwalono „Posłanie do ludzi pracy Europy Wschodniej”.

• 1977 / 49 lat

  W Telewizji Polskiej wyemitowano pierwszy odcinek programu popularnonaukowego „Sonda”.

• 1972 / 54 lata

  Sąd Wojewódzki w Opolu uznał braci Kowalczyków za winnych wybuchu w auli Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu, do którego doszło w przeddzień zapowiadanych uroczystości z okazji Dnia Milicjanta. Jerzy Kowalczyk skazany został na karę śmierci, a Ryszard Kowalczyk na 25 lat pozbawienia wolności. W styczniu 1973 r. Rada Państwa złagodziła wyrok na Jerzego Kowalczyka, skazując go – podobnie jak jego brata – na 25 lat więzienia.

• 1972 / 54 lata

  W Myślenicach urodził się Bartosz Konopka, reżyser; w 2010 r. nominowany do Oscara za film „Królik po berlińsku” w kategorii najlepszy dokument krótkometrażowy.

• 1970 / 56 lat

  Premiera filmu „Krajobraz po bitwie” w reżyserii Andrzeja Wajdy.

• 1968 / 58 lat

  Ryszard Siwiec dokonał samospalenia na znak protestu przeciw inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację; podpalił się na oczach tłumów podczas centralnych dożynek na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie.

• 1958 / 68 lat

  W katastrofie balonu w Szatarpach koło Kościerzyny zginął dwukrotny zdobywca Pucharu Gordona Bennetta mjr Franciszek Hynek.

• 1957 / 69 lat

  W Kargowej w województwie lubuskim urodził się Maciej Kozłowski, aktor, znany m.in. z ról w filmach „Ogniem i mieczem”, „Wiedźmin” i „Psy”.

• 1950 / 76 lat

  W Warszawie urodził się Jerzy Radziwiłowicz, aktor, przez wiele lat związany ze Starym Teatrem w Krakowie, od 1998 r. w Teatrze Narodowym w Warszawie; znany m.in. z ról w filmach Andrzeja Wajdy „Człowiek z marmuru” i „Człowiek z żelaza”, a także filmów „W zawieszeniu” i „Pokłosie” oraz serialu „Glina”.

• 1950 / 76 lat

  W Bejrucie zmarła Hanka Ordonówna, piosenkarka, tancerka, aktorka; jej szlagiery „Na pierwszy znak” czy „Miłość ci wszystko wybaczy” należą do klasyki polskiej muzyki.

• 1946 / 80 lat

  Rząd wydał dekret o ustroju rolnym i osadnictwie na Ziemiach Odzyskanych.

• 1945 / 81 lat

  Płk Jan Mazurkiewicz „Radosław”, w czasie II wojny światowej zastępca, a następnie szef Kedywu KG AK, podczas Powstania Warszawskiego dowódca Zgrupowania „Radosław”, wezwał byłych żołnierzy Armii Krajowej do ujawnienia się.

• 1944 / 82 lata

  W Bodzechowie niedaleko Ostrowca Świętokrzyskiego urodziła się Mira Kubasińska, piosenkarka, legenda polskiego rocka i bluesa; wykonawczyni przebojów „Gdybyś kochał, hej” i „Na drugim brzegu tęczy”; największą sławę zdobyła w latach 60. i 70. występując z zespołem Breakout.

• 1944 / 82 lata

  Bitwa 9. Pułku Strzelców Konnych Armii Krajowej z oddziałami niemieckimi w rejonie rezerwatu Czerwone Bagno na Podlasiu.

• 1944 / 82 lata

  W Wilnie urodziła się Ada Rusowicz, piosenkarka, wokalistka zespołu Niebiesko-Czarni.

• 1942 / 84 lata

  W niemieckim obozie koncentracyjnym Dachau zamordowany został ksiądz Adam Bargielski, wikariusz parafii Myszyniec; beatyfikowany przez papieża Jana Pawła II w 1999 r.

• 1941 / 85 lat

  Wojska niemieckie rozpoczęły trwające 900 dni oblężenie Leningradu – do 27 stycznia 1944 r.; liczbę mieszkańców miasta, którzy zmarli w tym czasie z głodu, szacuje się na ponad 750 tys.

• 1939 / 87 lat

  Kampania wrześniowa - wojna obronna 1939 r. Utworzenie Armii „Warszawa” pod dowództwem gen. Juliusza Rómmla. Prezydent stolicy Stefan Starzyński zostaje mianowany komisarzem cywilnym przy Dowództwie Obrony Warszawy.

• 1939 / 87 lat

  Kampania wrześniowa - wojna obronna 1939 r. Pod Ciepielowem (w okolicy Radomia) Niemcy zamordowali 250-300 polskich jeńców, żołnierzy 74. Pułku Piechoty.

• 1939 / 87 lat

  Kampania wrześniowa - wojna obronna 1939 r. Wojska niemieckie wkroczyły m.in. do Łodzi, Radomia, Mielca i Krosna i podchodzą na przedpola Warszawy. Naczelny Wódz marszałek Edward Rydz-Śmigły opuszcza stolicę i przenosi kwaterę do Brześcia nad Bugiem. W rejonie miasta Iłża rozpoczyna się dwudniowa bitwa, w której oddziały południowego zgrupowania Armii Prusy powstrzymały Niemców, ale ostatecznie zostały rozbite.

• 1938 / 88 lat

  Premiera filmu „Druga młodość” w reż. Michała Waszyńskiego.

• 1935 / 91 lat

  Wybory do Sejmu IV kadencji.

• 1911 / 115 lat

  W Krakowie zmarł biskup krakowski, kardynał Jan Puzyna.

• 1910 / 116 lat

  W Bregencji w Austrii urodził się Irmfried Eberl, nazistowski zbrodniarz, doktor medycyny, uczestnik realizowanej przez III Rzeszę akcji „T4” – likwidacji osób psychicznie chorych i niepełnosprawnych; pierwszy komendant niemieckiego obozu zagłady w Treblince (1942); aresztowany przez władze alianckie w 1947 r.; przed rozpoczęciem procesu popełnił samobójstwo.

• 1910 / 116 lat

  W Warszawie urodził się Wojciech Wasiutyński, pisarz, publicysta, działacz narodowy; współtwórca deklaracji ideowej Obozu Narodowo-Radykalnego; jeden z liderów ONR-Falanga; po wybuchu wojny na emigracji we Francji, a następnie w Wielkiej Brytanii; w latach 1947–1958 redaktor „Myśli Polskiej” – organu Stronnictwa Narodowego wydawanego w Londynie; od 1958 do 1973 r. zastępca kierownika sekcji polskiej Radia Wolna Europa w Nowym Jorku; założyciel Instytutu Romana Dmowskiego.

• 1905 / 121 lat

  Na stokach warszawskiej Cytadeli władze carskie dokonały egzekucji Marcina Kasprzaka, działacza socjalistycznego, członka PPS zaboru pruskiego i SDKPiL.

• 1899 / 127 lat

  Wmurowano kamień węgielny pod budowę gmachu głównego Politechniki Warszawskiej.

• 1899 / 127 lat

  W Nieborowie urodził się Jerzy Dąbrowski, inżynier mechanik, konstruktor lotniczy, autor m.in. projektu dwusilnikowego bombowca PZL-37 „Łoś”; w czasie II wojny światowej oficer techniczny Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii.

• 1888 / 138 lat

  Zainaugurowała rozgrywki angielsko-walijska The Football League, pierwsza liga piłkarska na świecie.

• 1831 / 195 lat

  Powstanie Listopadowe: kapitulacja Warszawy.

• 1717 / 309 lat

  Na Jasnej Górze odbyła się Koronacja obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej koronami Kapituły Watykańskiej papieża Klemensa XI. Na uroczystość przybyło ok. 200 tysięcy pielgrzymów.

• 1655 / 371 lat

  Wojna polsko-szwedzka: wojska szwedzkie zajęły Warszawę.

• 1523 / 503 lata

  W Krakowie zmarł Maciej z Miechowa, lekarz, historyk, geograf, astrolog, profesor i rektor Akademii Krakowskiej.

• 1514 / 512 lat

  W bitwie pod Orszą wojska polsko-litewskie dowodzone przez hetmana wielkiego litewskiego Konstantego Ostrogskiego pokonały wojska moskiewskie.

• 1253 / 773 lata

  W Asyżu papież Innocenty IV dokonał kanonizacji biskupa krakowskiego Stanisława.