> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

8 LISTOPADA

  • 1986 / 40 lat
    Wiaczesław Mołotow. Fot. PAP/CAF

    W wieku 96 lat zmarł Wiaczesław Mołotow, jeden z najbliższych współpracowników Stalina. W historii Polski zapisał się ze względu na tzw. pakt Ribbentrop-Mołotow oraz podpis jaki złożył razem z innymi członkami kierownictwa ZSRR pod decyzją o wymordowaniu w 1940 r. polskich jeńców osadzonych w obozach w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie.

  • 2016 / 10 lat
    Pomnik-ławka Henryka Sławika i Józsefa Antalla odsłonięty w Dolinie Szwajcarskiej w Warszawie. 08.11.2016. Fot. PAP/J. Turczyk

    W warszawskiej Dolinie Szwajcarskiej odsłonięto pomnik Henryka Sławika i Józsefa Antalla seniora – Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata.

  • 2008 / 18 lat
    Mieczysław F. Rakowski. Fot. PAP/Tomasz Gzell

    W Warszawie zmarł Mieczysław F. Rakowski, dziennikarz, w latach 1958–1982 redaktor naczelny tygodnika „Polityka”; od 1975 do 1990 r. członek KC PZPR; poseł na Sejm (1972–1989); premier (1988–1989) i ostatni I sekretarz KC PZPR.

  • 2006 / 20 lat
    Pierwszy zakupiony przez Polskę samolot F-16 na lotnisku z Poznaniu-Krzesinach. Fot. PAP/Bogdan Borowiak

    Do Polski przyleciały pierwsze dwa zakupione w USA samoloty wielozadaniowe F-16.

  • 2006 / 20 lat

    Indeks WIG20 po raz pierwszy w historii Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie przekroczył granicę 50 tysięcy punktów.

  • 2000 / 26 lat
    Józef Pińkowski. Fot. PAP/Marek Langda

    W wieku 71 lat zmarł Józef Pińkowski, ekonomista i polityk; w latach 1971–1981 członek KC PZPR; od września 1980 do lutego 1981 r. premier.

  • 2000 / 26 lat
    Krzysztof Litwin. Fot. PAP/J. Bednarczyk

    W Krakowie zmarł Krzysztof Litwin, aktor, grafik, malarz; odtwórca postaci sierżanta Walczaka w serialu „Przygody psa Cywila”; był pierwszym kompozytorem „Piwnicy Pod Baranami” i autorem muzyki do pierwszego piwnicznego hymnu; występował w Teatrze Telewizji oraz na scenach Starego Teatru i Operetki Krakowskiej.

  • 1992 / 34 lata
    Hanna Skarżanka jako Hrabina Respektowa i Jerzy Kamas jako Hrabia Fantazy Dafnicki) w sztuce "Fantazy" w Teatrze Ateneum. 1973 r. Fot. NAC

    W Warszawie zmarła Hanna Skarżanka, aktorka; żołnierz Kedywu Wileńskiego Okręgu AK; w okresie stanu wojennego zaangażowana w działalność podziemnej Solidarności; przez wiele lat związana z warszawskim Teatrem Ateneum; wystąpiła m.in. w filmach „Prawo i pięść”, „Rok spokojnego słońca” i „Dolina Issy”.

  • 1988 / 38 lat

    George Bush wygrał wybory prezydenckie w USA.

  • 1976 / 50 lat
    Karol Modzelewski. 1981 r. Fot. PAP/W. Kryński

    List otwarty Karola Modzelewskiego do I sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka.

  • 1971 / 55 lat

    W wieku 86 lat zmarł ks. Andrzej Buzek, duchowny Kościoła ewangelicko-augsburskiego w Cieszynie, w II RP kapelan Wojska Polskiego, a czasie II wojny światowej więziony przez Niemców w obozach koncentracyjnych w Dachau i Mauthausen.

  • 1960 / 66 lat
    John F. Kennedy. Fot. PAP/EPA

    John F. Kennedy zwyciężył w wyborach prezydenckich w USA.

  • 1956 / 70 lat
    Kard. Stefan Wyszyński. Fot. PAP/CAF/Z. Wdowiński

    Początek prac Komisji Wspólnej Episkopatu i Rządu.

  • 1953 / 73 lata

    W Paryżu zmarł Iwan Bunin, rosyjski poeta, nowelista, tłumacz; laureat literackiej Nagrody Nobla w 1933 r.

  • 1948 / 78 lat
    Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca Mazowsze im. Tadeusza Sygetyńskiego. Fot. PAP/K. Kamiński

    Dekretem Ministerstwa Kultury i Sztuki powołany został Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Mazowsze” pod kierownictwem prof. Tadeusza Sygietyńskiego.

  • 1942 / 84 lata
    Wytrórnia Filmowa "Sfinks" w Warszawie. Aktorzy i zespół realizatorski w atelier filmowym. Widoczny m.in. Edward Puchalski (na pierwszym planie, w środku, w fartuchu). Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Edward Puchalski, reżyser filmowy, scenarzysta, aktor.

  • 1942 / 84 lata

    II wojna światowa: siły brytyjsko-amerykańskie w ramach operacji „Torch” wylądowały w kontrolowanych przez siły Państwa Francuskiego Maroku i Algierii. 

  • 1937 / 89 lat
    Jan Kociniak. Fot. PAP/CAF/Z. Stanyszyn

    W Stryju urodził się Jan Kociniak, aktor filmowy i teatralny, związany z warszawskim Teatrem Ateneum; wystąpił m.in. w filmach „Rękopis znaleziony w Saragossie” Wojciecha Jerzego Hassa i „Miś” Stanisława Barei; jego głosem mówił Gucio w „Pszczółce Mai” oraz Kubuś Puchatek w serii filmów animowanych.

  • 1935 / 91 lat

    W Sceaux urodził się Alain Delon, francuski aktor, producent filmowy; znany m.in. z filmów „Rocco i jego bracia”, „Zaćmienie”, „Lampart”, „Czarny tulipan” i „Borsalino”.

  • 1934 / 92 lata

    Urodził się Jerzy Sito, poeta, pisarz, autor sztuk scenicznych.

  • 1933 / 93 lata
    Posiedzenie inauguracyjne Polskiej Akademii Literatury w sali Prezydium Rady Ministrów w Warszawie. Fot. NAC

    Rozpoczęła działalność Polska Akademia Literatury. Prezesem PAL został Wacław Sieroszewski, jego zastępcą Leopold Staff, zaś sekretarzem Juliusz Kaden-Bandrowski.

  • 1929 / 97 lat

    W Warszawie urodził się Jan Młodożeniec, plastyk, jeden z największych twórców plakatu, projektant graficzny, malarz.

  • 1928 / 98 lat
    Uroczystości święta 3 Maja przed pomnikiem księcia Józefa Poniatowskiego na placu Piłsudskiego w Warszawie; w tle Pałac Saski. 1930 r. Fot. NAC

    Władze Warszawy podjęły uchwałę o przemianowaniu placu Saskiego na pl. marszałka Józefa Piłsudskiego. Plac w 1939 r. nazwany został przez Niemców Adolf Hitler Platz, a w 1945 r. przez komunistów – pl. Zwycięstwa. W 1990 r. powrócił do nazwy z 1928 r.

  • 1926 / 100 lat

    Urodził się Bogdan Baer, aktor teatralny i filmowy, związany z teatrami stołecznymi: Narodowym, Dramatycznym, Ateneum i Polskim.

  • 1923 / 103 lata
    Józef Hen. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie urodził się Józef Hen, pisarz, publicysta, scenarzysta; autor powieści „Nikt nie woła”, beletryzowanych biografii „Ja, Michał z Montaigne”, „Błazen – wielki mąż” – o Tadeuszu Boyu-Żeleńskim i „Mój przyjaciel król” – o Stanisławie Auguście, a także książek „Nie boję się bezsennych nocy” i „Nowolipie”.

  • 1923 / 103 lata
    Adolf Hitler. Fot. NAC

    Początek puczu monachijskiego (nazywanego też piwiarnianym) - nieudana próba zamachu stanu dokonana przez Adolfa Hitlera i gen. Ericha Ludendorffa.

  • 1918 / 108 lat
    Józef Piłsudski, Kazimierz Sosnkowski i oficer armii niemieckiej Schlossmann w czasie spaceru na terenie twierdzy w Magdeburgu. Źródło: NAC

    Józef Piłsudski i Kazimierz Sosnkowski zostali zwolnieni z niemieckiego więzienia w Twierdzy w Magdeburgu.

  • 1917 / 109 lat
    Tadeusz Nowakowski. Fot. PAP/CAF/A. Urbanek

    W Olsztynie urodził się Tadeusz Nowakowski, pisarz, publicysta, współpracownik BBC i sekcji polskiej Radia Wolna Europa.

  • 1917 / 109 lat

    W wyniku dokonanego w Piotrogrodzie zamachu stanu władzę w Rosji przejęła Rada Komisarzy Ludowych z Włodzimierzem Leninem na czele.

  • 1912 / 114 lat

    Urodził się Eugeniusz Markowski, malarz, grafik, scenograf. W latach 1940–1955 przebywał za granicą, był członkiem grupy artystów „Libera Associazione Arti Figurative” we Włoszech.

  • 1906 / 120 lat
    Józef Montwiłł-Mirecki. Fot. NAC

    Pod Rogowem w pobliżu Łodzi działacze Organizacji Bojowej PPS pod dowództwem Józefa Montwiłł-Mireckiego przeprowadzili akcję na rosyjski pociąg pocztowy, zdobywając pieniądze na działalność niepodległościową; była to jedna z największych akcji bojowych Polskiej Partii Socjalistycznej.

  • 1900 / 126 lat

    W Atlancie urodziła się Margaret Mitchell, pisarka, autorka powieści „Przeminęło z wiatrem”.

  • 1898 / 128 lat
    Wacław Ścibor-Rylski. Fot. NAC

    Urodził się Wacław Ścibor-Rylski, aktor, reżyser, dyrektor teatru.

  • 1888 / 138 lat

    Urodziła się Leokadia Pancewicz-Leszczyńska, aktorka teatralna i gwiazda kina międzywojennego.

  • 1887 / 139 lat

    Emil Berliner opatentował w Stanach Zjednoczonych gramofon.

  • 1877 / 149 lat
    Karol Beyer. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie zmarł Karol Beyer, pierwszy zawodowy fotograf warszawski; twórca polskiej fotografii profesjonalnej; numizmatyk.

  • 1864 / 162 lata
    Car Aleksander II. Źródło: Wikimedia Commons

    W Carskim Siole car Aleksander II podpisał ukaz o kasacie klasztorów w Królestwie Polskim; na jego podstawie w nocy z 27 na 28 listopada 1864 r. władze rosyjskie przeprowadziły kasację 109 klasztorów.

  • 1858 / 168 lat

    Urodził Tadeusz Wróblewski, prawnik i teoretyk prawa, bibliofil, zesłaniec syberyjski, po 1886 roku obrońca w procesach działaczy politycznych, założyciel biblioteki naukowej w Wilnie.

  • 1841 / 185 lat
    Stanisław Kramsztyk. Źródło: CBN Polona

    Urodził się Stanisław Kramsztyk, fizyk, pedagog, popularyzator nauki, czynny działacz ruchu oświatowego w Warszawie w końcu 19. wieku. Był jednym ze współzałożycieli Kasy imienia Milanowskiego – wspomagającej finansowo młodych naukowców.

  • 1781 / 245 lat

    W Makoszowach, obecnie dzielnicy Zabrza, urodził się Karol Godula, współtwórca górnośląskiego przemysłu, właściciel kilkudziesięciu kopalń i innych zakładów, jeden z najbogatszych przedsiębiorców w pierwszej połowie XIX wieku.

  • 1774 / 252 lata
    Gazeta Warszawska, fot. Wikipedia

    W Warszawie zaczęła się ukazywać Gazeta Warszawska. Jej wydawca, były jezuita, ks. Stefan Łuskina, otrzymał w 1773 roku przywilej królewski dający mu wyłączne prawo do wydania prasy na terenie Korony we wszystkich językach oprócz francuskiego.
     

  • 1674 / 352 lata

    Zmarł John Milton, angielski poeta, myśliciel, działacz obozu republikańskiego; autor „Raju utraconego”.

  • 1632 / 394 lata

    W wolnej elekcji królem Polski wybrany został Władysław IV Waza, najstarszy syn zmarłego Zygmunta III.

  • 1620 / 406 lat

    Pod Białą Górą wojska cesarsko-bawarskie dowodzone przez marszałka Johanna von Tilly'egopokonały armię czeskich protestantów i zajęły Pragę.

  • 1519 / 507 lat

    Hiszpański dowódca Hernan Cortes wkroczył do Tenochtitlan – stolicy państwa Azteków.

  • 1412 / 614 lat

    W Zagrzebiu podpisano dokument, na mocy którego król Węgier i Niemiec Zygmunt Luksemburczyk otrzymał od króla polskiego Władysława II Jagiełły pożyczkę w wysokości 37 tys. kop groszy praskich w zamian za zastaw trzynastu miast spiskich; miasta te pozostały przy Polsce do drugiej połowy XVIII w.

  • 1292 / 734 lata

    Król Wacław II wydał akt lokacyjny dla Nowego Sącza.

  • 1253 / 773 lata

    Papież Innocenty IV kanonizował biskupa Stanisława ze Szczepanowa.

Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle - Muzeum Historii Polski w Warszawie

 

 

Newsletter

Rocznica

  • 1976-09-23

    Komitet Obrony Robotników: odpowiedź polskiej inteligencji na represje wobec robotników

    23 września 1976 r. podpisany przez 14 osób Apel do społeczeństwa i władz PRL zapoczątkował działalność Komitetu Obrony Robotników. Była to odpowiedź polskiej inteligencji na represje wobec robotników Radomia, Ursusa i Płocka.

    Zobacz rocznicę
MKiDN
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Wojskowe Biuro Historyczne
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • Ośrodek Karta
  • Biblioteka narodowa
  • Żydowski Instytut Historyczny
  • Ośrodek pamięć i Przyszłość
  • Polski Instytut Sztuki Filmowej
  • Filmoteka Szkolna
  • Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą  POLONIKA
  • Archiwum Akt Nowych

  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Magazyn Historyczny Mówią wieki