23 WRZEśNIA

• 1976 / 50 lat

  Powstał Komitet Obrony Robotników (KOR), będący reakcją na represje, które w 1976 r. spotkały protestujących robotników z Radomia, Ursusa i Płocka. Głównym celem Komitetu było niesienie pomocy prawnej i finansowej represjonowanym przez peerelowskie władze robotnikom i ich rodzinom.

• 2022 / 4 lata

  W Warszawie zmarł Franciszek Pieczka, jeden z najbardziej znanych i cenionych polskich aktorów, odtwórca ról w filmach „Żywot Mateusza” i „Austeria”, niezapomniany Gustlik z serialu „Czterej pancerni i pies” i Stach Japycz w serialu „Ranczo”. W 2017 r. został odznaczony Orderem Orła Białego.

• 2021 / 5 lat

  W Warszawie zmarł Zbigniew Galperyn „Antek” – żołnierz Szarych Szeregów i Armii Krajowej, powstaniec warszawski ze Zgrupowania „Chrobry I”, prezes Związku Powstańców Warszawskich i odznaczony Krzyżem Walecznych (1944), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2006), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2014).

• 2017 / 9 lat

  W Warszawie przy al. Wojska Polskiego odsłonięto wzniesiony z inicjatywy ambasady Holandii Pomnik generała Stanisława Sosabowskiego.

• 2013 / 13 lat

  We Wrocławiu zmarł Stanisław Szozda, kolarz szosowy, medalista mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich, zwycięzca „Wyścigu Pokoju”.

• 2001 / 25 lat

  W Kowarach zmarł Henryk Tomaszewski, aktor, mim, tancerz, choreograf, założyciel i dyrektor Wrocławskiego Teatru Pantomimy

• 2001 / 25 lat

  Odbyły się wybory parlamentarne, w wyniku których do władzy po czterech latach wróciła koalicja SLD-PSL, a premierem został Leszek Miller. 5-procentowego progu wyborczego nie przekroczyła rządząca w poprzedniej kadencji AWS (Akcja Wyborcza Solidarność), a miejsca w Sejmie po raz pierwszy zdobyły PiS (Prawo i Sprawiedliwość) oraz PO (Platforma Obywatelska).

• 1994 / 32 lata

  W Morągu zmarł Zbigniew Nienacki, pisarz, dziennikarz, autor cyklu powieści przygodowych o Panu Samochodziku, a także książki „Raz w roku w Skiroławkach”.

• 1992 / 34 lata

  Premiera filmu „Gorzkie gody” w reżyserii Romana Polańskiego.

• 1980 / 46 lat

  Z powodu wywiadu udzielonego dziennikowi „Der Spiegel” aresztowany został lider KPN  Leszek Moczulski (uwolniony zaledwie trzy tygodnie wcześniej razem z innymi opozycjonistami w wyniku porozumień sierpniowych). Moczulski w wywiadzie wprost powiedział, że jego celem jest „niepodległa suwerenna Polska, wolna od dominacji sowieckiej i totalitarnej dyktatury PZPR”.

• 1980 / 46 lat

  Premiera filmu „Urodziny młodego warszawiaka” w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich.

• 1970 / 56 lat

  Premiera filmu „Tora! Tora! Tora!” w reżyserii Richarda Fleischera.

• 1970 / 56 lat

  W Paryżu zmarł Bourvil, francuski aktor, komik; znany z ról w filmach „Gamoń”, „Wielka włóczęga” oraz „W kręgu zła”.

• 1965 / 61 lat

  W Adelajdzie urodził się Mark Woodforde, australijski tenisista, zwycięzca 11 turniejów wielkoszlemowych w grze podwójnej, w tym sześciokrotnie Wimbledonu.

• 1953 / 73 lata

  W Józefowie pod Warszawą urodził się Grzegorz Markowski, muzyk rockowy, wokalista zespołu Perfect.

• 1950 / 76 lat

  Senat USA uchwalił ustawę Josepha McCarthy`ego o zwalczaniu działalności antyamerykańskiej. W zapoczątkowanej w ten sposób atmosferze podejrzeń o sprzyjanie komunizmowi ofiarami ataków zostali m.in. Charlie Chaplin i wielu innych artystów, naukowców oraz polityków. Nazywany później polowaniem na czarownice okres skończył się w 1954 r. kompromitacją McCarthy`ego, gdy okazało się że większość oskarżeń była bezpodstawna.

• 1949 / 77 lat

  W Long Branch w stanie New Jersey urodził się Bruce Springsteen, wokalista, gitarzysta, jeden z najpopularniejszych amerykańskich muzyków rockowych.

• 1946 / 80 lat

  Krajowa Rada Narodowa powołała Komisję Specjalną do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym; z jej powodu do obozów pracy trafiło ponad 84 tys. osób, a ponad 200 tys. otrzymało karę grzywny.

• 1944 / 82 lata

  Początek wizyty w Moskwie delegacji PKWN z Bolesławem Bierutem na czele.

• 1943 / 83 lata

  Niemcy zakończyli ostatni etap likwidacji getta w Wilnie, Żydzi deportowani zostali do obozów zagłady w Sobiborze i na Majdanku oraz do obozów pracy na terenie Łotwy i Estonii.

• 1942 / 84 lata

  Niemcy przeprowadzili likwidację getta w Szydłowcu, w którym zamkniętych było około 16 tys. Żydów. Większość z nich wywieziona została do obozu zagłady w Treblince.

• 1941 / 85 lat

  W Drohobyczu urodził się Wojciech Alaborski, aktor.

• 1939 / 87 lat

  W Londynie zmarł Sigmund Freud, austriacki neurolog, psychiatra, twórca psychoanalizy.

• 1939 / 87 lat

  Po uszkodzeniu niemieckimi pociskami elektrowni rozgłośnia Polskiego Radia w Warszawie przerwała nadawanie stałego programu.

• 1939 / 87 lat

  Urodził się Janusz Gajos, aktor teatralny (m.in. w „Kolacji na cztery ręce” Kutza i „Herbatce u Stalina” Morgensterna), kabaretowy (Pod Egidą i u Olgi Lipińskiej) i filmowy. Grał w takich filmach jak „Kler”, „Kamerdyner”, „Przesłuchanie”, „Ucieczka z kina Wolność”, „Psy”, „Trzy kolory. Biały”, „Śmierć jak kromka chleba”, „Akwarium”, „Żółty szalik”, „Zemsta”, „Przedwiośnie”, „Jasminum”, „Układ zamknięty”, „Body/Ciało”, „Różyczka 2”, a po raz pierwszy popularność zdobył dzięki serialowi „Czterej pancerni i pies”.

• 1934 / 92 lata

  Franciszek Hynek i Władysław Pomaski wygrali zawody balonowe o Puchar Gordona Benetta rozgrywane w Warszawie.

• 1930 / 96 lat

  W Albany w stanie Georgia urodził się Ray Charles, kompozytor, wokalista i multiinstrumentalista, legenda rythm and bluesa.

• 1926 / 100 lat

  W Stanach Zjednoczonych urodził się John Coltrane – jeden z najwybitniejszych saksofonistów jazzowych; współpracował m.in. z Milesem Davisem przy powstawaniu słynnej płyty „Kind of Blue”.

• 1922 / 104 lata

  Sejm Ustawodawczy przyjął ustawę o budowie portu w Gdyni.

• 1898 / 128 lat

  W Warszawie urodziła się Jadwiga Smosarska, aktorka, gwiazda polskiego kina okresu międzywojennego, znana z ról w filmach „Trędowata”, „Księżna Łowicka”, „Barbara Radziwiłłówna”.

• 1890 / 136 lat

  W Breitenau urodził się Friedrich Paulus, niemiecki feldmarszałek, dowódca 6. Armii, która skapitulowała w 1943 r. pod Stalingradem; do 1953 r. przebywał w sowieckiej niewoli; zmarł w Dreźnie w 1957 r.

• 1862 / 164 lata

  Otto von Bismarck mianowany został premierem Prus; urząd ten pełnił do 1890 r.

• 1816 / 210 lat

  W Marymoncie (obecnie Warszawa) powołano Instytut Agronomiczny – pierwszą wyższą szkołę rolniczą na ziemiach polskich, z którego w późniejszym czasie powstała Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego.

• 1492 / 534 lata

  W katedrze wawelskiej odbyła się koronacja Jana I Olbrachta.

• 1215 / 811 lat

  Urodził się Kubilaj, wielki chan mongolski, który zakończył podbój Chin, zostając ich cesarzem, pierwszym z dynastii Yuan.