3 PAźDZIERNIKA

• 1996 / 30 lat

  Wisława Szymborska została laureatką literackiej Nagrody Nobla.

• 1226 / 800 lat

  Zmarł Św. Franciszek z Asyżu – duchowny, mistyk, założyciel zakonu franciszkanów, najliczniejszego zgromadzenia zakonnego w Polsce i jednego z trzech największych na świecie. Jedna z postaci, które miały największy wpływ na duchowość chrześcijaństwa.

• 2022 / 4 lata

  W wieku 89 lat zmarł Jerzy Urban, dziennikarz, publicysta, redaktor „Po prostu” i „Polityki”. Za czasów Gomułki za „niepokorność” objęty zakazem pracy w dziennikarstwie, a w latach 1981-1989 rzecznik prasowy rządu - główna twarz propagandy stanu wojennego, W III RP był redaktorem naczelnym założonego przez siebie tygodnika „Nie”.

• 2016 / 10 lat

  Czarny protest - w 149 miejscowościach w Polsce odbyły się protesty przeciwko planom zaostrzenia przepisów antyaborcyjnych. Protest był konsekwencją odrzucenia w Sejmie obywatelskiego projektu ustawy komitetu Ratujmy Kobiety, który przewidywał liberalizację prawa aborcyjnego. Podpisało się pod nim 215 tys. osób. Jednocześnie do dalszych prac został skierowany obywatelski projekt stowarzyszenia Ordo Iuris i komitetu Stop Aborcji, podpisany przez ok. 450 tys. osób, który przewidywał całkowity zakaz aborcji – również gdy ciąża jest wynikiem gwałtu, zagraża zdrowiu i życiu kobiety lub gdy płód jest uszkodzony. Za aborcję groziłaby kara do pięciu lat więzienia.

• 2015 / 11 lat

  W wieku 95 lat zmarł Franciszek Walicki, dziennikarz muzyczny, autor tekstów piosenek dla takich artystów jak Czesław Niemen, Wojciech Korda, Urszula Sipińska oraz zespołów SBB, Czerwone Gitary i Breakout. Nazywany był ojcem polskiego bigbitu i rocka, współorganizował pierwsze dwa festiwale muzyki jazzowej w Sopocie.

• 2007 / 19 lat

  Wojna w Iraku: Trzy osoby zginęły w zamachu na konwój dyplomatyczny w Bagdadzie, wśród nich funkcjonariusz BOR; ranny został ambasador RP Edward Pietrzyk.

• 2000 / 26 lat

  W wieku 75 lat zmarł Wojciech Jerzy Has, reżyser, jeden z najważniejszych twórców polskiej szkoły filmowej, autor takich filmów jak „Rękopis znaleziony w Saragossie”, „Lalka”, „Sanatorium pod Klepsydrą”.

• 1997 / 29 lat

  Telewizja TVN rozpoczęła nadawanie pierwszych programów; tego samego dnia po raz pierwszy wyemitowane program informacyjny „Fakty”.

• 1996 / 30 lat

  Rosja i Czeczenia zawarły porozumienie; wspólne oświadczenie o zasadach pokojowego uregulowania konfliktu podpisali premier Rosji Wiktor Czernomyrdin i prezydent Czeczenii Zelimchan Jandarbijew.

• 1990 / 36 lat

  Zjednoczenie Niemiec: Niemiecka Republika Demokratyczna przystąpiła do Republiki Federalnej Niemiec; w Berlinie przed budynkiem Reichstagu odbyły się oficjalne uroczystości.

• 1982 / 44 lata

  Premiera serialu telewizyjnego „Jan Serce” w reżyserii Radosława Piwowarskiego.

• 1981 / 45 lat

  W Warszawie zmarł prof. Tadeusz Kotarbiński, wybitny polski filozof, logik, etyk, twórca prakseologii, czyli teorii sprawnego działania.

• 1980 / 46 lat

  W Warszawie zmarł Jerzy Żurawlew, pianista, pedagog, inicjator Konkursu Chopinowskiego; w latach 1923–1939 profesor warszawskiej Wyższej Szkoły Muzycznej im. Fryderyka Chopina, a od 1949 r. Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie.

• 1965 / 61 lat

  W Sztokholmie urodził się Jan-Ove Waldner, tenisista stołowy, mistrz olimpijski z Barcelony (1992), dwukrotny mistrz świata (1989, 1997); łącznie z tytułami drużynowymi ma w dorobku sześć złotych medali mistrzostw świata; jedenastokrotny mistrz Europy - w singlu, deblu i drużynie.

• 1958 / 68 lat

  Premiera filmu „Popiół i diament” w reżyserii Andrzeja Wajdy i ze Zbigniewem Cybulskim w roli głównej.

• 1957 / 69 lat

  Początek kilkudniowych manifestacji w Warszawie wywołanych zamknięciem przez władze komunistyczne tygodnika „Po Prostu”.

• 1935 / 91 lat

  Wojska włoskie zaatakowały Etiopię.

• 1924 / 102 lata

  W Kórniku zmarł Władysław Zamoyski, działacz społeczny; inicjator budowy linii kolejowej Chabówka-Zakopane; uratował od całkowitego zniszczenia zdewastowane przez poprzednich właścicieli lasy tatrzańskie; zaangażowany w spór graniczny z Królestwem Węgier o Morskie Oko; wszystkie swoje dobra wielkopolskie oraz zakopiańskie przekazał na cele społeczne i narodowe.

• 1923 / 103 lata

  We Lwowie urodził się Stanisław Skrowaczewski, dyrygent, kompozytor.

• 1921 / 105 lat

  W Warszawie zmarł gen. Józef Leśniewski, dowódca 3 Dywizji Strzelców I Korpusu Polskiego w Rosji (1917–1918). W latach 1919–1920 minister spraw wojskowych i członek Rady Obrony Państwa.

• 1910 / 116 lat

  We Lwowie powołano tajną organizację Armia Polska, która powstała w miejsce Polskiego Związku Wojskowego; Armia Polska utworzona została z inicjatywy Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie”.

• 1905 / 121 lat

  W Tuchowie urodził się Władysław Czapliński, historyk, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego; badacz dziejów XVII-wiecznej Rzeczpospolitej.

• 1896 / 130 lat

  W Biórkowie Wielkim w Małopolsce urodził się Stanisław Tatar, generał WP. W latach 1940–1943 szef Oddziału III Operacyjnego KG ZWZ-AK, od 1943 r. zastępca Komendanta Głównego. W 1951 r. skazany w „procesie generałów” na dożywotnie więzienie. W 1956 r. zwolniony i zrehabilitowany.

• 1895 / 131 lat

  W Konstantinowie urodził się Siergiej Jesienin, rosyjski poeta, autor poematów „Przemienienie”, „Sorokoust”, „Pugaczow”, „Spowiedź chuligana”; wierszy „Moskwa karczemna” i „Czarny człowiek”.

• 1889 / 137 lat

  W Hamburgu urodził się Carl von Ossietzky, niemiecki publicysta, działacz pacyfistyczny, prześladowany przez nazistowski reżim, więziony w obozach koncentracyjnych; laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1935 r.; zmarł w więziennym szpitalu w Berlinie w 1938 r.

• 1883 / 143 lata

  W Berlinie odbyła się premiera operetki „Noc w Wenecji” Johanna Straussa (syna).

• 1882 / 144 lata

  W Warszawie urodził się Julian Krzewiński, aktor, scenarzysta.

• 1882 / 144 lata

  W Tymoszówce urodził się Karol Szymanowski, kompozytor, pianista, krytyk muzyczny, przedstawiciel Młodej Polski; uznawany obok Fryderyka Chopina za najwybitniejszego polskiego kompozytora.

• 1762 / 264 lata

  Katarzyna II Wielka została koronowana na cesarzową Rosji.

• 1458 / 568 lat

  W Krakowie urodził się Kazimierz Jagiellończyk, syn króla Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki; kanonizowany w 1602 r.; patron Korony i Litwy.