30 MAJA

• 1901 / 125 lat

  W Warszawie urodził się Mieczysław Fogg, jeden z najpopularniejszych polskich piosenkarzy; wykonawca przebojów „Ostatnia niedziela”, „Jesienne róże”, „Czy pamiętasz tę noc w Zakopanem”, „Szkoda twoich łez, dziewczyno” i „Piosenka o mojej Warszawie”; w czasie II wojny światowej pomagał artystom pochodzenia żydowskiego, za co został uhonorowany po wojnie tytułem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.

• 1896 / 130 lat

  Urodził się Robert Oszek, czołowy bohater III Powstania Śląskiego (w 1921 r.). Jako dowódca oddziału złożonego z byłych marynarzy niemieckiej floty wojennej wsławił się w bitwie o Górę Św. Anny. Wcześniej, w trakcie wojny polsko-bolszewickiej, tworzył flotyllę pińską, a w służbie niemieckiej podczas I wojny światowej dostał Krzyż Żelazny i stopień bosmana. Od Polski dostał Virtuti Militari i stopień kapitana.

• 2020 / 6 lat

  We Wrocławiu zmarł Józef Grzesiak, pięściarz, brązowy medalista Letnich Igrzysk Olimpijskich w Tokio w 1964 r. w wadze lekkośredniej, mistrz Polski w latach 1964–1966.

• 2001 / 25 lat

  W Warszawie odbyła się pierwsza gala konkursu Mistrz Mowy Polskiej, którego celem jest popularyzacja języka polskiego. Wśród zwycięzców konkursu byli Bohdan Tomaszewski, Krzysztof Zanussi, Jerzy Trela.

• 1999 / 27 lat

  W Warszawie odsłonięto Pomnik Bitwy o Monte Cassino, wzniesiony pomiędzy ul. gen. Władysława Andersa a bramą Ogrodu Krasińskich.

• 1960 / 66 lat

  W Zielonej Górze doszło do dużego protestu w obronie eksmitowanego przez władze Domu Katolickiego. Z Milicją Obywatelską i oddziałami ZOMO starły się setki mieszkańców miasta.

• 1957 / 69 lat

  W Trenton w stanie New Jersey zmarł Bolesław Cybis, malarz, rzeźbiarz, grafik.

• 1955 / 71 lat

  W pożarze w Kopalni Węgla Kamiennego „Sośnica” w Gliwicach zginęło 42 górników. Była to jedna z największych katastrof w powojennej historii polskiego górnictwa.

• 1950 / 76 lat

  W Lublinie urodził się Krzysztof Cugowski, wokalista Budki Suflera; wykonawca m.in. przebojów „Takie tango” i „Bal wszystkich świętych”.

• 1948 / 78 lat

  We Wrocławiu urodziła się Alicja Majewska, piosenkarka, wykonawczyni m.in. piosenek „Być kobietą”, „Jeszcze się tam żagiel bieli” i „Odkryjemy miłość nieznaną”.

• 1943 / 83 lata

  W Laffrey koło Grenoble zmarł Bolesław Miciński, filozof, eseista, poeta.

• 1943 / 83 lata

  Komendant Główny AK wydał rozkaz określający zasady scalenia Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich.

• 1926 / 100 lat

  Z Warszawy w samochodową wyprawę dookoła świata wyruszyło czterech harcerzy. Ich celem było uczczenie i rozpropagowanie niepodległości Polski. Po 28 miesiącach i przejechaniu 78 tys. km wyprawę ukończył Jerzy Jeliński.  

• 1923 / 103 lata

  Marszałek Józef Piłsudski złożył dymisję ze stanowiska szefa Sztabu Generalnego WP i przewodniczącego Ścisłej Rady Wojennej, następnie wycofał się na trzy lata z życia publicznego, osiedlając się z rodziną w Sulejówku.

• 1920 / 106 lat

  Założono klub sportowy Jagiellonia Białystok.

• 1918 / 108 lat

  Powstał Związek Legionistów Polskich – organizacja kombatancka i niepodległościowa, skupiająca weteranów Legionów Polskich Józefa Piłsudskiego; pierwszym komendantem związku był Edward Rydz-Śmigły.

• 1912 / 114 lat

  Zmarł Wilbur Wright, amerykański konstruktor lotniczy i pilot; wspólnie z bratem Orvillem Wrightem w 1903 r. przeprowadził pierwsze loty samolotem własnej konstrukcji z silnikiem spalinowym.

• 1890 / 136 lat

  W Poznaniu zmarł Julius Dinder, arcybiskup gnieźnieński i poznański w latach 1886–1890.

• 1861 / 165 lat

  W Warszawie zmarł książę Michaił Gorczakow, rosyjski generał, w czasie wojny krymskiej dowódca armii na Krymie (1855); od 1856 r. namiestnik Królestwa Polskiego.

• 1814 / 212 lat

  W Priamuchinie w guberni twerskiej urodził się Michaił Bakunin, teoretyk anarchizmu, działacz rewolucyjny.

• 1814 / 212 lat

  Po abdykacji Napoleona podpisano pierwszy traktat paryski; na jego mocy Francja powróciła do granic z 1792 r.

• 1778 / 248 lat

  W Paryżu zmarł Wolter (Francois-Marie Arouet), francuski filozof, pisarz, historyk, jeden z najważniejszych przedstawicieli europejskiego oświecenia. Był współtwórcą Wielkiej Encyklopedii Francuskiej, autorem m.in. satyry filozoficznej „Kandyd, czyli optymizm”.

• 1649 / 377 lat

  Król Jan II Kazimierz Waza poślubił Ludwikę Marię Gonzagę, wdowę po swym bracie Władysławie IV. 

• 1640 / 386 lat

  W Antwerpii zmarł Peter Paul Rubens, flamandzki malarz, rysownik i grafik, jeden z najwybitniejszych twórców okresu baroku, autor m.in. tryptyku ołtarzowego „Zdjęcie z krzyża”, „Upadku Faetona”, „Zjednoczenia Wody i Ziemi”.

• 1505 / 521 lat

  Sejm radomski przyjął konstytucję „Nihil novi”, określającą podstawy ustrojowe Rzeczypospolitej szlacheckiej.

• 1431 / 595 lat

  We Francji została spalona na stosie Joanna d'Arc, zwana Dziewicą Orleańską; była francuską bohaterką narodową z okresu wojny stuletniej między Anglią i Francją.

• 1220 / 806 lat

  W Perejasławiu Zaleskim urodził się Aleksander Newski, władca Nowogrodu Wielkiego, książę kijowski, włodzimiersko-suzdalski; w 1240 r. pokonał wojska szwedzkie nad Newą, a w 1242 r. kawalerów mieczowych na zamarzniętym jeziorze Pejpus; święty prawosławny.

• 1159 / 867 lat

  W Niemczech zmarł książę Władysław II Wygnaniec, najstarszy syn Bolesława Krzywoustego.