3 SIERPNIA

• 1944 / 82 lata

  Trzeci dzień Powstania Warszawskiego: powstańcy zdobywają Pałac Blanka (ratusz) przy Senatorskiej, Arsenał, Dworzec Pocztowy i Pałac Mostowskich. W rejonie Gęsiówki poległ 21-letni ppor. Andrzej Długoszowski (gen. Bolesław Wieniawa-Długoszowski był jego stryjem). 

• 2022 / 4 lata

  W Poznaniu zmarł Czesław Cybulski, polski trener lekkiej atletyki, specjalizujący się w rzucie młotem. Jego najwybitniejszymi zawodnikami byli medaliści olimpijscy i mistrzostw świata: Szymon Ziółkowski, Anita Włodarczyk, Paweł Fajdek i Joanna Fiodorow.

• 2018 / 8 lat

  W Warszawie zmarł gen. Zbigniew Ścibor-Rylski ps. Motyl, żołnierz Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” gen. Franciszka Kleeberga, żołnierz Armii Krajowej, powstaniec warszawski, prezes Związku Powstańców Warszawskich, członek grupy inicjatywnej Muzeum Powstania Warszawskiego, kawaler Krzyża Wojennego Virtuti Militari i Krzyża Komandorskiego z Gwiazdą „Polonia Restituta”.

• 2001 / 25 lat

  W Olsztynie zmarł Stefan Rachoń, skrzypek, założyciel i w latach 1945–80 dyrygent Orkiestry Polskiego Radia i Telewizji.

• 1990 / 36 lat

  Instrukcja MEN dotycząca powrotu nauczania religii do szkoły w roku szkolnym 1990/1991.

• 1980 / 46 lat

  W Moskwie zakończyły się XXII Letnie Igrzyska Olimpijskie; polscy reprezentanci zdobyli na nich 32 medale, wśród nich trzy złote.

• 1980 / 46 lat

  W Toronto zmarł płk Zdzisław Krasnodębski, pilot wojskowy, dowódca dywizjonu myśliwskiego w kampanii wrześniowej, a po przedostaniu się na Zachód pierwszy dowódca Dywizjonu 303. Po wojnie nie wrócił do Polski.

• 1979 / 47 lat

  W Kruku koło Gostynina zmarł Adam Szczypiorski, historyk, działacz PPS; w czasie II wojny światowej członek PPS-WRN, więzień niemieckiego obozu Sachsenhausen; po wojnie na emigracji, współtwórca Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie; w 1955 r. powrócił do kraju; jeden z założycieli Komitetu Obrony Robotników.

• 1968 / 58 lat

  W Moskwie zmarł Konstanty Rokossowski, jeden z najważniejszych dowódców Armii Czerwonej podczas II wojny światowej (a wcześniej ofiara stalinowskich represji). Po 1949 r. skierowany przez Stalina do Polski - był marszałkiem, ministrem obrony narodowej i członkiem najwyższych władz PZPR. W 1956 r. wrócił do ZSRR.

• 1952 / 74 lata

  W Zielonej Górze urodził się Zbigniew Godlewski, pracownik Stoczni Gdyńskiej im. Komuny Paryskiej, zastrzelony 17 grudnia 1970 r. w Gdyni w czasie pacyfikacji robotniczych protestów. Pochód niosący na drzwiach ciało 18-letniego Godlewskiego i pokrwawioną biało-czerwoną flagę, utrwalony na fotografii, stał się tragicznym symbolem Grudnia ’70.

• 1946 / 80 lat

  Niespełna 18-letnia Danuta Siedzikówna, ps. Inka, łączniczka i sanitariuszka 5. Wileńskiej Brygady AK została skazana na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Gdańsku; wyrok wykonano 28 sierpnia 1946 r.

• 1946 / 80 lat

  W Nowym Jorku zmarł Ignacy Matuszewski, jeden z czołowych reprezentantów obozu sanacyjnego, minister skarbu, redaktor naczelny „Gazety Polskiej”.

• 1944 / 82 lata

  W Moskwie premier Stanisław Mikołajczyk spotkał się z Józefem Stalinem.

• 1944 / 82 lata

  Powstańcy warszawscy zdobyli gmach Dworca Pocztowego w Alejach Jerozolimskich, Pałace Blanka i Mostowskich oraz Arsenał.

• 1942 / 84 lata

  W warszawskim getcie w piwnicy domu przy ul. Nowolipki 68 ukryta została część Podziemnego Archiwum Getta.

• 1941 / 85 lat

  W KL Auschwitz zamordowany został harcmistrz Stanisław Sedlaczek, założyciel i naczelnik konspiracyjnego Harcerstwa Polskiego (Hufców Polskich).

• 1941 / 85 lat

  W Warszawie zmarł prof. Ludwik Kulczycki, historyk, socjolog, działacz II Proletariatu, więzień carski, zesłaniec, członek PPS.

• 1940 / 86 lat

  Litwa została anektowana przez ZSRR.

• 1939 / 87 lat

  W Poznaniu urodził się Andrzej Dłużniewski, malarz, rysownik, twórca instalacji artystycznych, pisarz, długoletni profesor warszawskiej ASP.

• 1936 / 90 lat

  W Warszawie otwarto Park im. gen. Józefa Sowińskiego; budowa tego pierwszego na Woli parku była inicjatywą prezydenta Stefana Starzyńskiego.

• 1933 / 93 lata

  W Łodzi urodził się Jerzy Urban, dziennikarz, publicysta, redaktor „Po prostu” i „Polityki”; rzecznik prasowy rządu PRL w latach 1981–1989; założyciel i redaktor naczelny tygodnika „Nie”.

• 1929 / 97 lat

  W Wielichowie w Wielkopolsce urodził się Zdzisław Krzyszkowiak, lekkoatleta, dwukrotny mistrz Europy na 5 i 10 km ze Sztokholmu (1958), mistrz olimpijski w biegu na 3 km z przeszkodami z Rzymu (1960) oraz rekordzista świata na tym dystansie.

• 1924 / 102 lata

  W Oswalds pod Canterbury w Anglii zmarł Joseph Conrad (Józef Teodor Konrad Korzeniowski), pisarz, autor „Jądra ciemności”, „Lorda Jima”, „Tajfunu”, „Nostromo” i „Smugi cienia”.

• 1915 / 111 lat

  Pod Jastkowem koło Lublina zakończyły się trwające trzy dni walki Legionów Polskich z wojskami rosyjskimi.

• 1914 / 112 lat

  W krakowskich Oleandrach zorganizowana została I Kompania Kadrowa. Na dowódcę kompanii Józef Piłsudski wyznaczył por. Tadeusza Kasprzyckiego – oficera Związku Strzeleckiego.

• 1901 / 125 lat

  W miejscowości Zuzela nad Bugiem urodził się Stefan Wyszyński, kardynał, arcybiskup gnieźnieński i warszawski, prymas Polski w latach 1948–1981; przywódca duchowy, mąż stanu, nazywany Prymasem Tysiąclecia.

• 1816 / 210 lat

  W Warszawie odbyło się prawykonanie „Pieśni narodowej za pomyślność króla” z muzyką Jana Nepomucena Piotra Kaszewskiego i tekstem Alojzego Felińskiego, będącej oficjalnym hymnem Królestwa Polskiego. Obecnie pieśń, ze zmienionym tekstem, znana jest pod tytułem „Boże, coś Polskę”.

• 1773 / 253 lata

  W Warszawie zmarł Stanisław Konarski, pedagog, reformator szkolnictwa, poeta, dramaturg, pisarz polityczny, pijar; założyciel Collegium Nobilium w Warszawie.

• 1721 / 305 lat

  W Skierniewicach zmarł Stanisław Szembek, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski od 1706 r.

• 1569 / 457 lat

  Inflanty jako wspólna własność przyłączone zostały do Korony i Litwy.