22 SIERPNIA

• 1944 / 82 lata

  22. dzień Powstania Warszawskiego. W nieudanym ataku na Dworzec Gdański ginie ppor. Stanisław Koza-Kozicki, dowódca jednego z plutonów w batalionie „Zośka”. Powstańcy ze Zgrupowania AK „Chrobry II” odpierają niemiecki atak na zabudowania fabryki Bormann, Szwede i Spółka przy ul. Towarowej 12-14. Przy ul. Brackiej 16 zdobywają obsadzony przez Niemców budynek, w którym mieści się restauracja Cristal.

• 2020 / 6 lat

  W Krakowie zmarła Józefa Hennelowa, wieloletnia publicystka, felietonistka i do 2008 roku zastępczyni redaktora naczelnego „Tygodnika Powszechnego”, posłanka na Sejm (1989–1993), w PRL-u działaczka opozycji demokratycznej.

• 2007 / 19 lat

  W Suchawie niedaleko Włodawy zmarł Jacek Chmielnik, aktor, reżyser teatralny; znany m.in. z filmów Juliusza Machulskiego „Vabank” i „Kingsajz”.

• 1988 / 38 lat

  Początek strajków w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, Hucie Stalowa Wola i Zakładach im. Cegielskiego w Poznaniu. W wystąpieniu telewizyjnym minister spraw wewnętrznych gen. Czesław Kiszczak zagroził, iż w przypadku kontynuacji strajków wprowadzona zostanie godzina milicyjna oraz inne nadzwyczajne środki.

• 1982 / 44 lata

  W Arlington koło Waszyngtonu zmarł Jan Henryk Rosen, malarz.

• 1980 / 46 lat

  Rozmowy szczecińskiego Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego z Komisją Rządową.

• 1980 / 46 lat

  W Gdańsku doszło do spotkania delegacji Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego z wicepremierem Mieczysławem Jagielskim.

• 1977 / 49 lat

  Szach Iranu Mohammad Reza Pahlawi rozpoczął kilkudniową wizytę w Polsce. 

• 1974 / 52 lata

  Zmarł Eugeniusz Kwiatkowski, w latach 1926-1939 czołowa postać polskiej polityki: minister przemysłu i handlu, wicepremier oraz minister skarbu - przyczynił się m.in. do budowy portu w Gdyni oraz Centralnego Okręgu Przemysłowego. Po II wojnie światowej wrócił do Polski i pomimo krytyki ze strony środowisk emigracyjnych przyjął stanowisko delegata rządu do spraw Wybrzeża, zaś do 1952 r. zasiadał w Sejmie. 

• 1961 / 65 lat

  W Brzegu Dolnym urodził się Cezary Żak, aktor, znany m.in. z seriali „Ranczo”, „Miodowe lata”, „Ludzie Chudego” i „Tajemnica twierdzy szyfrów”.

• 1953 / 73 lata

  W Warszawie urodził się Konstanty Gebert, ps. Dawid Warszawski, pisarz, tłumacz, publicysta „Gazety Wyborczej”, założyciel i redaktor naczelny miesięcznika o tematyce żydowskiej „Midrasz” (1997–2000); współpracownik Komitetu Obrony Robotników, a następnie Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR”; redaktor podziemnego pisma „KOS” (1982–1989).

• 1949 / 77 lat

  W Warszawie urodził się Kazimierz Wóycicki, działacz opozycji demokratycznej, redaktor „Więzi” i niezależnego „Głosu”; członek Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie; od 1980 r. doradca NSZZ „Solidarność”; internowany w stanie wojennym; sekretarz Komitetu Obywatelskiego przy przewodniczącym NSZZ „S” (1988–1990); redaktor naczelny „Życia Warszawy” (1990–1993), redaktor naczelny działu krajowego Wiadomości TVP1; dyrektor Instytutu Polskiego w Duesseldorfie (1996–1999) i Instytutu Polskiego w Lipsku (2000–2004); w latach 2004–2008 dyrektor szczecińskiego oddziału IPN; autor wielu publikacji dotyczących relacji polsko-niemieckich.

• 1948 / 78 lat

  W więzieniu przy ul. Montelupich w Krakowie wykonano wyrok śmierci na Josefie Buehlerze, niemieckim nazistowskim zbrodniarzu, sekretarzu stanu rządu Generalnego Gubernatorstwa, zastępcy Hansa Franka.

• 1945 / 81 lat

  Powstało Polskie Stronnictwo Ludowe (tzw. mikołajczykowskie) - największa organizacja opozycyjna wobec narzuconych przez ZSRR władz komunistycznych. W szczytowym momencie (w 1946 r.) liczyła 800 tys. członków. Choć działała legalnie, była przez aparat państwowy zwalczana - ok. 80 tys. jej działaczy zostało aresztowanych, zaś 800 zamordowanych. Po sfałszowanych przez władze wyborach w 1947 r. partia została stopniowo rozbita, jej resztki wchłonięte przez Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (posłuszne wobec PZPR), zaś Stanisław Mikołajczyk w obawie przed uwięzieniem uciekł z Polski.   

• 1941 / 85 lat

  W Warszawie urodził się Andrzej Zakrzewski, historyk, polityk, minister kultury i dziedzictwa narodowego (1999–2000).

• 1941 / 85 lat

  W Krakowie powstał konspiracyjny Teatr Rapsodyczny.

• 1935 / 91 lat

  W Warszawie urodził się Jerzy Wojciech Borejsza, historyk, publicysta; badacz XIX i XX wieku.

• 1935 / 91 lat

  W Łodzi urodził się Longin Pastusiak, polityk, historyk, politolog, amerykanista; działacz PZPR, SdRP i SLD; poseł na Sejm (1991–2010); w latach 2001–2005 marszałek Senatu.

• 1915 / 111 lat

  W Suwałkach urodził się Edward Szczepanik, ekonomista, więzień sowieckich łagrów, oficer 2. Korpusu Polskiego; ostatni premier RP na uchodźstwie w Londynie (1986–90).

• 1898 / 128 lat

  W Daugadzie koło Wiłkomierza urodził się Henryk Łowmiański, historyk, znawca epoki średniowiecza, badacz początków polskiej państwowości.

• 1864 / 162 lata

  W Genewie podpisano konwencję o „polepszeniu losu rannych w armiach czynnych”; na jej mocy symbol czerwonego krzyża został prawnie uznany za znak ochronny wojskowej służby zdrowia.

• 1649 / 377 lat

  Powstanie Chmielnickiego: armia kozacko-tatarska przerwała oblężenie Zbaraża; w wyniku ugody twierdzę opuściły broniące jej przez 56 dni wojska polskie.

• 1587 / 439 lat

  Obóz prohabsburski, nie uznający wyboru Zygmunta Wazy na króla Polski, dokonanego trzy dni wcześniej w Warszawie, ogłosił królem arcyksięcia Maksymiliana.

• 1584 / 442 lata

  W Lublinie w czasie sesji Sejmu zmarł Jan Kochanowski, poeta, dramaturg, tłumacz, najwybitniejszy twórca polskiego renesansu; autor „Odprawy posłów greckich", „Pieśni", „Trenów" i „Fraszek”.

• 1535 / 491 lat

  W Łowiczu zmarł Maciej Drzewicki, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski.

• 1531 / 495 lat

  Zwycięstwo wojsk polskich nad armią mołdawską w bitwie pod Obertynem.