6 WRZEśNIA

• 1944 / 82 lata

  Powstanie Warszawskie: Padły ostatnie punkty polskiego oporu na Powiślu. W szpitalu na rogu ulic Tamki i Smulikowskiego oddziały niemieckie zamordowały rannych powstańców oraz ich kapelana o. Michała Czartoryskiego.

• 2021 / 5 lat

  W Bielawie zmarł Tomasz Knapik, lektor filmowy, radiowy i telewizyjny oraz wykładowca Politechniki Warszawskiej. Jego głos był jednym z najlepiej rozpoznawalnych w Polsce.

• 2016 / 10 lat

  W Konstantynowie Łódzkim zmarł Andrzej Szymczak, w latach 1967–1984 bramkarz reprezentacji Polski w piłce ręcznej, brązowy medalista Igrzysk Olimpijskich w Montrealu (1976).

• 2011 / 15 lat

  W Warszawie zmarł Janusz Morgenstern, reżyser, scenarzysta, producent filmowy; zrealizował m.in. filmy „Do widzenia, do jutra”, „Jowita”, „Trzeba zabić tę miłość” oraz seriale „Stawka większa niż życie”, „Kolumbowie” i „Polskie drogi”.

• 2009 / 17 lat

  W Łodzi zmarł Wojciech Bruszewski, reżyser, operator filmowy, fotograf, prekursor sztuki wideo w Polsce.

• 2001 / 25 lat

  W Sarasocie na Florydzie zmarł płk Wojciech Kołaczkowski, as polskiego lotnictwa, w czasie II wojny światowej dowódca legendarnego Dywizjonu 303.

• 1988 / 38 lat

  W Londynie zmarł Stefan Themerson, pisarz, filozof, kompozytor, fotografik, reżyser, twórca filmów awangardowych.

• 1982 / 44 lata

  W Bernie uzbrojona grupa terrorystów, przedstawiających się jako członkowie Patriotycznej Armii Polskiej, zajęła budynek ambasady PRL.

• 1980 / 46 lat

  Edward Gierek został odsunięty od władzy. Członkowie plenum Komitetu Centralnego PZPR odwołali go ze stanowiska I sekretarza. On sam w obradach nie brał udziału, bo poprzedniego dnia z powodu zawału serca trafił do szpitala. Jego następcą na tym stanowisku został Stanisław Kania.

• 1976 / 50 lat

  Premiera filmu „Smuga cienia” w reżyserii Andrzeja Wajdy.

• 1974 / 52 lata

  W Tarnowskich Górach urodził się Eryk Lubos, aktor, wystąpił w filmach „Boisko dla bezdomnych”, „Dom zły”, „Wenecja”, „Zabić bobra”, „Dzień kobiet”, „Stacja Warszawa”, „Drogówka”, „Taniec śmierci. Sceny z powstania warszawskiego”, a także w serialach „Ojciec Mateusz” i „1920. Wojna i miłość”.

• 1973 / 53 lata

  Warszawskie Zakłady Telewizyjne wyprodukowały pierwsze polskie kolorowe telewizory marki Jowisz.

• 1968 / 58 lat

  Premiera filmu „Hrabina Cosel” w reżyserii Jerzego Antczaka.

• 1967 / 59 lat

  Początek sześciodniowej wizyty w Polsce prezydenta Francji Charlesa de Gaulle`a.

• 1959 / 67 lat

  Premiera filmu „Pociąg” w reżyserii Jerzego Kawalerowicza.

• 1954 / 72 lata

  We Wrocławiu urodził się Maciej Zięba, dominikanin, teolog, filozof, publicysta; w okresie PRL działacz opozycji, wiceprezes wrocławskiego Klubu Inteligencji Katolickiej, członek NSZZ „Solidarność”; w latach 1998–2006 prowincjał polskiej prowincji dominikanów; dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku (2007–2010).

• 1951 / 75 lat

  Dekret o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na Ziemiach Odzyskanych – na jego mocy rolnicy stawali się właścicielami prowadzonych gospodarstw.

• 1947 / 79 lat

  W Toruniu urodził się Krzysztof Orzechowski, aktor, reżyser teatralny, w latach 1999–2016 dyrektor Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.

• 1944 / 82 lata

  Dekret PKWN o reformie rolnej.

• 1942 / 84 lata

  Początek ostatniego etapu wielkiej akcji likwidacyjnej w warszawskim getcie: z tzw. kotła na Miłej do obozu zagłady w Treblince Niemcy wywieźli do 12 września 1942 r. ok. 50 tys. ludzi.

• 1941 / 85 lat

  Niemcy utworzyli w Wilnie getto.

• 1939 / 87 lat

  Kampania wrześniowa - wojna obronna 1939 r. Wojsko niemieckie zajmuje m.in. Kraków i Kielce. Przełamuje też polską obronę w okolicy Tomaszowa Mazowieckiego i w rezultacie uzyskują otwartą drogę na Warszawę od południa. Rumunia, pomimo sojuszu z Polską, deklaruje neutralność.  

• 1937 / 89 lat

  W Witkowicach na przedmieściach Krakowa urodził się Jerzy Bińczycki, aktor, przez wiele lat związany ze Starym Teatrem w Krakowie; w pamięci widzów zapisał się jako Bogumił Niechcic w ekranizacji „Nocy i dni” Jerzego Antczaka, znany także z ról w filmach „Znachor” i „Pan Tadeusz”.

• 1936 / 90 lat

  Na zamku Rambouillet pod Paryżem podpisana została polsko-francuska umowa dotycząca pożyczki na dozbrojenie polskiej armii.

• 1930 / 96 lat

  W Otwocku zmarł Kazimierz Dłuski, lekarz ftyzjatra, działacz socjalistyczny, współzałożyciel i pierwszy prezes Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (TOPR).

• 1926 / 100 lat

  Michał Grażyński mianowany został wojewodą śląskim.

• 1914 / 112 lat

  I wojna światowa: początek I bitwy nad Jeziorami Mazurskimi, w której wojska niemieckie pod dowództwem gen. Paula von Hindenburga pokonały armię rosyjska gen. Pawła von Rennenkampfa.

• 1909 / 117 lat

  W Moskwie urodził się Edward Hartwig, fotograf, współzałożyciel i członek honorowy Związku Polskich Artystów Fotografików.

• 1901 / 125 lat

  Anarchista polskiego pochodzenia Leon Czolgosz strzelał do prezydenta USA Williama McKinleya, który zmarł z powodu odniesionych ran.

• 1876 / 150 lat

  W Paryżu zmarł Józef Szermentowski, malarz.

• 1863 / 163 lata

  Powstanie Styczniowe: Klęska powstańców w bitwie pod Batorzem na Lubelszczyźnie; w czasie walk poległ płk Marcin Borelowski-Lelewel.

• 1831 / 195 lat

  Powstanie Listopadowe: Początek szturmu wojsk rosyjskich feldmarszałka Iwana Paskiewicza na Warszawę; w czasie walk z wojskami rosyjskimi na Woli zginął gen. Józef Sowiński.

• 1794 / 232 lata

  Insurekcja Kościuszkowska: zakończyło się nieudane rosyjsko-pruskie pierwsze oblężenie Warszawy.

• 1790 / 236 lat

  Sejm Czteroletni przyjął uchwałę o niepodzielności ziem Rzeczypospolitej.

• 1788 / 238 lat

  W Łazienkach Królewskich w Warszawie uroczyście otwarto Teatr Stanisławowski.

• 1685 / 341 lat

  W Łowiczu zmarł Jan Stefan Wydżga, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (1677–1685).