> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

24 lipca

  • Płk Jan Rzepecki. Fot. PAP/CAF/J. Baranowski

    Odezwa płk. Jana Rzepeckiego do byłych żołnierzy AK, wzywająca ich do legalnej pracy i walki politycznej.

  • Premier Rządu Obrony Narodowej Wincenty Witos (z prawej) i wicepremier, Ignacy Daszyński. Źródło: Wikimedia Commons

    Wojna polsko-bolszewicka: powstał Rząd Obrony Narodowej pod przewodnictwem Wincentego Witosa.

  • W Poraju w pow. myszkowskim zmarł Janusz Gniatkowski, piosenkarz.

  • Sejm RP uchwalił ustawę o podziale terytorialnym państwa, wprowadzającą podział na 16 województw i przywracającą instytucję powiatu.

  • Jacek Kalabiński. Fot. PAP/C. Langda

    Zmarł Jacek Kalabiński, dziennikarz, korespondent prasowy w USA, dziennikarz Radia Wolna Europa i BBC, tłumacz przemówienia Lecha Wałęsy w amerykańskim Kongresie.

  • W Warszawie zmarł Jerzy Toeplitz, krytyk filmowy, historyk kina, pedagog.

  • Po raz ostatni ukazała się gazeta „Świat Młodych”; było to wydawane od 1949 roku, jedno z najpopularniejszych pism dla młodzieży w czasach PRL. 

  • W Miami zmarł Isaac Bashevis Singer, pisarz żydowski tworzący w języku jidysz; autor m.in. powieści „Rodzina Muszkatów”, „Sztukmistrz z Lublina”, „Szosza”, „Meszuge”; jego liczne opowiadania opisujące nieistniejący już świat polskich Żydów odznaczają się kunsztem narratorskim, i wnikliwym portretowaniem postaci; laureat literackiej Nagrody Nobla w 1978 r.

  • Sejm PRL znowelizował ustawę związkową, zgodnie z którą poddano ściślejszej kontroli związki zawodowe.

  • Edward Stachura. Fot. PAP/M.Kłoś

    W Warszawie zmarł Edward Stachura, poeta, prozaik, tłumacz; autor powieści „Cała jaskrawość”, „Siekierezada”, szkicu literackiego „Fabula rasa” i poematu „Kropka nad Ypsylonem”.

  • Jerzy Stuhr (P) w filmie „Wodzirej”. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    Premiera filmu „Wodzirej” w reżyserii Feliksa Falka.

  • W Penley w Wielkiej Brytanii zmarł Adam Pragier, działacz PPS, ekonomista, prawnik.

  • Samochody Żuk w fabryce w Lublinie. Fot. PAP/CAF/J. Trembecki

    W Fabryce Samochodów Ciężarowych w Lublinie rozpoczęła się seryjna produkcja samochodu dostawczego Żuk.

  • W Lidzbarku Warmińskim urodził się Zbigniew Mikołejko, filozof religii, eseista.

  • W Wałbrzychu zmarł Konstanty Skirmunt, członek Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu, minister spraw zagranicznych (1921–1922), poseł na Sejm; w latach 1929–1934 ambasador RP w Londynie.

  • Książki. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie powstał Instytut Badań Literackich (IBL), placówka naukowa zajmująca się badaniem historii i teorii literatury, historii kultury, dokumentacją literacką i leksykografią. Od 1952 r. IBL działa w strukturach Polskiej Akademii Nauk.

  • Na ławie oskarżonych: dr Zofia Franio ps. Doktor, K-1, Pani Doktor, Zofia (L), Bolesław Gałaj ps. Stanisław, Ryszard (2L), Danuta Bańkowska ps. Duda, Stanisława Sieńko ps. Alinka, Iwonka, Słodka, Janina Warzycka ps. F-43, Maria Wędrychowska ps. F4, F-42, Jola, Kinga, Rysia, Janina Sawicka. Fot. PAP/CAF

    Początek procesu członków PPS – Bolesława Gałaja i sześciu kobiet – oskarżonych o przynależność do Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.

  • Wojska 1. Frontu Białoruskiego zajęły Lublin.

  • W Lesie Grabińskim k. Iwonicza-Zdroju funkcjonariusze gestapo i ukraińskiej formacji SS rozstrzelali 72 Polaków, przetrzymywanych wcześniej w więzieniu w Jaśle.

  • Załoga niszczyciela ORP Orkan uratowała 37 rozbitków z zatopionej niemieckiej łodzi podwodnej U-459 i brytyjskiego lotnika z samolotu rozbitego podczas ataku na u-boota. 

  • Premier Węgier Pal Teleki. Fot. NAC

    Premier Węgier Pal Teleki w depeszy do Adolfa Hitlera odmówił poparcia dla planowanej niemieckiej inwazji na Polskę, tłumacząc, że „nie może przedsięwziąć żadnej akcji militarnej przeciw Polsce ze względów moralnych".

  • Jerzy Harasymowicz. 1985 r. Fot. PAP/D. Kwiatkowski

    W Puławach urodził się Jerzy Harasymowicz, poeta, związany ze środowiskiem pisma „Współczesność”, piewca kultury łemkowskiej; autor tomu „Zielnik”, „Wesele rusałek”, „Zimownik”.

  • Podpisanie paktu Brianda-Kelloga w Paryżu. 27.08.1928. Fot. NAC

    Wszedł w życie tzw. pakt Brianda-Kelloga (nazywany też paktem paryskim), postulujący wyrzeczenie się wojny jako instrumentu polityki narodowej.

  • Zmarł Edward Słoński, poeta, więzień Cytadeli, żołnierz Legionów Polskich, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej.

  • Andrzej Konic. Fot. PAP/R. Pietruszka

    W Warszawie urodził się Andrzej Konic, reżyser, aktor filmowy i teatralny; reżyser seriali „Stawka większa niż życie”, „Czarne chmury”, „Pogranicze w ogniu” oraz wielu spektakli Teatru Telewizji.

  • W Kielcach urodziła się Krystyna Skuszanka, reżyserka teatralna, w latach 1983–1990 wraz z mężem Jerzym Krasowskim prowadziła Teatr Narodowy w Warszawie.

  • Bernard Ładysz. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Wilnie urodził się Bernard Ładysz, śpiewak operowy, aktor filmowy; bas-baryton Opery Warszawskiej i Teatru Narodowego, niezapomniany Skołuba w „Strasznym dworze” Stanisława Moniuszki.

  • Obchody Święta Policji Państwowej w Warszawie. Przygotowanie oddziałów policji do defilady. Widoczny m.in.: komendant główny Policji Państwowej Janusz Jagrym-Maleszewski (3. z lewej). 10.11.1927. Źródło: NAC

    Sejm RP uchwalił ustawę o Policji Państwowej.

  • Płk Bolesław Mościcki - fotografia portretu. Fot. NAC

    Pod Krechowcami, niedaleko Stanisławowa, wchodzący w skład Dywizji Strzelców Polskich 1. pułk ułanów płk. Bolesława Mościckiego stoczył z wojskami niemieckimi całodzienny bój, skutecznie osłaniając odwrót wojsk rosyjskich.

  • W Warszawie urodził się Stanisław Wohl, operator, scenarzysta i reżyser; współzałożyciel i wieloletni wykładowca PWSF w Łodzi; autor scenariusza filmu „Strachy” i serialu „Czterej pancerni i pies”.

  • Jerzy Różycki. Fot. PAP/Reprodukcja

    W Olszanie k. Kijowa urodził się Jerzy Różycki, matematyk, kryptolog; w 1933 r. wraz z Marianem Rejewskim i Henrykiem Zygalskim złamał kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma.

  • Aleksander Żabczyński. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Warszawie urodził się Aleksander Żabczyński, aktor, uczestnik kampanii 1939 r., oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, ranny w bitwie pod Monte Cassino; gwiazda kina międzywojennego.

  • W Sankt Petersburgu zmarła Maria Szymanowska, pianistka, kompozytorska.

  • W Węglewie w Wielkopolsce urodził się Jakub Jasiński, poeta, satyryk, bajkopisarz, autor utworów politycznych o charakterze rewolucyjnym; w czasie powstania kościuszkowskiego przywódca insurekcji w Wilnie, a następnie dowódca korpusu na froncie; zginął w 1794 r. dowodząc jednym z odcinków obrony warszawskiej Pragi.

  • Parlament szwedzki pozbawił Zygmunta III Wazę praw do tronu szwedzkiego, kończąc w ten sposób polsko-szwedzką unię personalną.

  • Zygmunt I Stary - cykl Jana Matejki „Poczet królów i książąt polskich”. Fot. PAP/Reprodukcja

    Król Polski Zygmunt I Stary wydał w Toruniu edykt zakazujący przywożenia do kraju pism luterańskich i zakaz publicznego głoszenia zasad nowego wyznania.

  • Collegium Maius. XIX w. Źródło: CBN Polona

    W salach krakowskiego Collegium Maius odbyły się pierwsze wykłady uniwersyteckie.

  • W Starym Sączu zmarła Kinga, zwana również Kunegundą, księżniczka węgierska, księżna krakowska i sandomierska, kanonizowana w 1999 r.

  • Podczas zjazdu w Merseburgu doszło do ataku na orszak Bolesława Chrobrego. Domniemanym zleceniodawcą zamachu był cesarz Henryk II.