> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

29 października

  • Gen. Stanisław Maczek. Fot. CAW. Źródło: Wikimedia Commons

    1. Dywizja Pancerna gen. Stanisława Maczka wkroczyła do Bredy.

  • Zbigniew Herbert. Fot. PAP/CAF/C. Langda

    We Lwowie urodził się Zbigniew Herbert, jeden z najważniejszych polskich poetów XX w., twórca cyklu poetyckiego „Pan Cogito”, autor esejów „Barbarzyńca w ogrodzie”, „Martwa natura z wędzidłem” i „Labirynt nad morzem”. 

  • W Warszawie zmarł aktor filmowy i teatralny Władysław Kowalski, związany m.in. z warszawskimi teatrami: Ateneum, Teatrem Powszechnym, Teatrem Dramatycznym. Wystąpił m.in. w filmach "Jarzębina czerwona", "Szpital przemienienia", "Medium", "Ucieczka z kina Wolność", "Pan Tadeusz", "Bogowie", "Paniach Dulskich" i serialu "Kolumbowie".

  • W Krakowie zmarł Ludwik Jerzy Kern, pisarz, poeta, satyryk, tłumacz, autor kilkudziesięciu książek dla dzieci.

  • W Rzymie przywódcy państw UE podpisali Traktat Konstytucyjny.

  • Stanisław Marusarz. Fot. PAP/CAF

    W Zakopanem zmarł Stanisław Marusarz, wszechstronny narciarz, czterokrotny uczestnik igrzysk olimpijskich, wicemistrz świata w skokach narciarskich w 1938 r.; w czasie II wojny światowej kurier tatrzański, aresztowany przez Gestapo w 1940 r., uciekł z więzienia przy ul. Montelupich w Krakowie i przedostał się na Węgry.

  • W Warszawie zainaugurował działalność Teatr Scena Prezentacje.

  • We Władysławowie zmarł Augustyn Necel, pisarz związany z Kaszubami, autor powieści historycznych.

  • Premiera filmu "Nikodem Dyzma" w reżyserii Jana Rybkowskiego.

  • W Gołyminie urodził się Tomasz Nałęcz, historyk, profesor UW; członek PZPR (1970-1990); współzałożyciel Socjaldemokracji RP (1991), a następnie Unii Pracy (1992); poseł na Sejm (1993-1997 i 2001-2005); wicemarszałek Sejmu (2001-2005); przewodniczący sejmowej komisji badającej aferę korupcyjną, nazwaną aferą Rywina (2003-2004); doradca prezydenta RP Bronisława Komorowskiego (2010-2015).

  • We Wrocławiu urodził się Wiesław Saniewski, reżyser, scenarzysta filmowy.

  • W Polanicy Zdroju urodził się Jerzy Fedorowicz, aktor, reżyser teatralny; dyrektor Teatru Ludowego w Nowej Hucie (1989-2012); od 2005 r. poseł na Sejm z list Platformy Obywatelskiej.

  • Do Polski powróciło z Francji 2 tys. polskich żołnierzy walczących w czasie wojny we francuskim ruchu oporu i polskich formacjach 1 Armii Francuskiej.

  • Magdalena Zawadzka. Fot. PAP/L. Szymański

    W Filipowicach koło Krzeszowic urodziła się Magdalena Zawadzka, aktorka, znana m.in. z roli Basi Wołodyjowskiej w filmie „Pan Wołodyjowski” oraz serialu „Przygody Pana Michała”.

  • W Taszkencie urodził się Michaj Burano, piosenkarz, w latach 60. wokalista zespołu Niebiesko-Czarni.

  • Jakub Lejkin, zastępca komendanta Żydowskiej Służby Porządkowej w getcie warszawskim składa meldunek podczas apelu. 05.1941. Fot. Bundesarchiv. Źródło: Wikimedia Commons

    Getto warszawskie: Eliasz Różański, wykonując wyrok Żydowskiej Organizacji Bojowej, zabił w mieszkaniu przy ul. Gęsiej w Warszawie Jakuba Lejkina, zastępcę komendanta Żydowskiej Służby Porządkowej w getcie, szczególnie brutalnego w czasie akcji likwidacyjnych.

  • W Kownie w czasie „Wielkiej Akcji” Niemcy zamordowali ponad 9 tys. Żydów.

  • Dekret Prezydium Rady Najwyższej ZSRS o nadaniu sowieckiego obywatelstwa polskim obywatelom, którzy w dniach 1 i 2 listopada 1939 r. znajdowali się na wschodnich terenach Rzeczypospolitej Polskiej wcielonych do Związku Sowieckiego.

  • Mariusz Dmochowski. Fot. PAP/CAF/Wołoszczuk

    W Piotrkowie Trybunalskim urodził się Mariusz Dmochowski, aktor, reżyser, dyrektor teatrów; znany m.in. z roli Wokulskiego w "Lalce", Augusta II Mocnego w "Hrabinie Cosel" i hetmana Sobieskiego w "Panu Wołodyjowskim".

  • Prezydent RP Ignacy Mościcki. Źródło: NAC

    Rozporządzenie prezydenta RP Ignacego Mościckiego o ustanowieniu Krzyża Niepodległości i Medalu Niepodległości.

  • W Warszawie urodził się Zbigniew Wójcik, historyk, badacz dziejów XVI-XVII w.

  • Paweł Hertz. Fot. NAC

    W Warszawie urodził się Paweł Hertz, poeta, tłumacz, pisarz, eseista, edytor.

  • I wojna światowa: Bitwa Legionów Polskich z wojskami rosyjskimi pod Mołotkowem.

  • Józef Haller. Źródło: CBN Polona

    We Lwowie powołane zostały Polowe Drużyny Sokole, których działalność wzorowana była na ruchu strzeleckim; jednym z ich organizatorów był Józef Haller.

  • Powstało Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe.

  • W Korolówce koło Tarnopola urodził się Mieczysław Jastrun, poeta, eseista, tłumacz.

  • Joseph Goebbels. Fot. NAC

    W Rheydt urodził się Joseph Goebbels, niemiecki zbrodniarz wojenny, od 1924 r. w NSDAP, gauleiter Berlina, minister propagandy III Rzeszy, jeden z najbliższych współpracowników Adolfa Hitlera.

  • Stanisław Ostrowski. Fot. NAC

    We Lwowie urodził się Stanisław Ostrowski, prezydent Lwowa (1936-1939), więziony w Związku Sowieckim (1939-1941); w latach 1972-1979 prezydent RP na uchodźstwie.

  • Obraz F. Zajchowskiego przedstawiający Juliusza Kossaka. Źródło: NAC

    W Nowym Wiśniczu urodził się Juliusz Kossak, malarz, ilustrator; autor wielu obrazów przedstawiających sceny historyczne i batalistyczne.

  • W Górkach koło Klimontowa urodził się Mieczysław Ledóchowski, arcybiskup metropolita gnieźnieński i poznański, kardynał; więziony przez władze pruskie (1874-1876) i pozbawiony archidiecezji.

  • Portret hetmana Stanisława Żółkiewskiego. Źródło: Wikimedia Commons

    W Warszawie odbył się tryumfalny wjazd hetmana Stanisława Żółkiewskiego, zwycięzcy spod Kłuszyna. W orszaku przejeżdżającym przez miasto był m.in. wzięty do niewoli car Wasyl IV Szujski, który na Zamku Królewskim złożył hołd przed królem polskim Zygmuntem III Wazą.