> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

24 listopada

  • Aleksander Ford. Fot. PAP

    W Kijowie urodził się Aleksander Ford, reżyser, autor filmów „Krzyżacy”, „Ulica Graniczna”, „Pierwszy dzień wolności”, „Młodość Chopina” i „Ósmy dzień tygodnia”.

  • Czytelnia Biblioteki Polskiej w Paryżu. 1929 r. Fot. NAC

    W Paryżu powstała Biblioteka Polska.

  • W Krakowie zmarł Jerzy Goliński, aktor, reżyser teatralny, pedagog; w latach 1990-1992 dyrektor naczelny i artystyczny Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.

  • Jerzy Ofierski. Fot. PAP/T. Wojtasik

    W Warszawie zmarł Jerzy Ofierski, aktor, pisarz i dziennikarz.

  • W Moskwie premier Tadeusz Mazowiecki spotkał się z sekretarzem generalnym KC KPZR Michaiłem Gorbaczowem.

  • Karol Bunsch. Fot. PAP/T.Prażmowski

    W Krakowie zmarł Karol Bunsch, pisarz, autor książek historycznych, publicysta, tłumacz.

  • Premiera filmu "Kronika wypadków miłosnych" w reżyserii Andrzeja Wajdy.

  • Utworzono Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ), jego przewodniczącym został Alfred Miodowicz.

  • Premiera serialu „Rycerze i rabusie” w reżyserii Tadeusza Junaka.

  • Proces przewodniczącego zarządu Regionu Dolny Śląsk NSZZ Solidarność Władysława Frasyniuka. Wrocław, 11.1982. Fot. PAP/CAF/A. Hawałej

    Stan wojenny: Sąd Wojewódzki we Wrocławiu skazał Władysława Frasyniuka, działacza podziemnej Solidarności, na sześć lat więzienia.

  • W Etiopii archeolodzy odkryli pochodzący sprzed około trzech i pół miliona lat szkielet australopiteka płci żeńskiej, który nazwano „Lucy”.

  • W Warszawie urodził się Kuba Sienkiewicz, muzyk, lider zespołu "Elektryczne gitary".

  • Ferdynand Goetel. Fot. NAC

    W Londynie zmarł Ferdynand Goetel, pisarz i publicysta. W 1943 r. w porozumieniu z Delegaturą Rządu RP na Kraj był członkiem delegacji zaproszonej przez władze niemieckie do Katynia.

  • W Sarajewie urodził się Emir Kusturica, reżyser, autor filmów „Ojciec w podróży służbowej” – Złota Palma w Cannes (1985); „Czas Cyganów”, „Arizona Dream” i „Underground” – Złota Palma w Cannes (1995).

  • W pierwszym rzędzie oskarżony Artur Liebehenschel (L), komendant KL Auschwitz od XI 1943 do V 1944 r. Fot. PAP/CAF

    W Krakowie przed Najwyższym Trybunałem Narodowym rozpoczął się pierwszy proces oświęcimski; oskarżono w nim 40 członków załogi obozowej, w tym byłego komendanta KL Auschwitz Arthura Liebehenschela, szefa obozowego Gestapo Maksa Grabnera, jednego z zastępców komendanta Hansa Aumeiera, szefową obozu kobiecego w Birkenau Marię Mandl i kierownika krematoriów Ericha Muhsfeldta; zapadły 23 wyroki śmierci, dwa zostały zmienione na dożywocie, sześciu oskarżonych zostało skazanych na dożywotnie więzienie, jedna osoba została uniewinniona, pozostali otrzymali kary od 3 do 15 lat więzienia.

  • Stanisław Mikołajczyk. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Stanisław Mikołajczyk ustąpił z funkcji premiera rządu RP na uchodźstwie; jego następcą został Tomasz Arciszewski.

  • Pierwszy wielki nalot nocny amerykańskich bombowców na Tokio.

  • W Barwałdzie Średnim koło Wadowic doszło do katastrofy kolejowej, w wyniku której zginęło około 130 osób, a ponad 100 zostało rannych.

  • Do Paktu Trzech, podpisanego 27 września 1940 r. przez Niemcy, Włochy i Japonię, przystąpiła Słowacja.

  • Andrzej Kurylewicz. Fot. PAP/G.Michałowski

    We Lwowie urodził się Andrzej Kurylewicz, kompozytor, pianista, trębacz, puzonista, dyrygent.

  • W Paryżu zmarł Georges Clemenceau, premier Francji w latach 1906-1909 i 1917-1920; uczestnik konferencji paryskiej, współautor Traktatu Wersalskiego.

  • Lech Ordon. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Poznaniu urodził się Lech Ordon, aktor.

  • W Charkowie urodził się Jerzy Toeplitz, krytyk filmowy, współtwórca szkolnictwa filmowego w Polsce i Australii, w latach 1956-68 rektor Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi; teoretyk kina, autor sześciotomowej "Historii sztuki filmowej".

  • W Poznaniu zmarł Florian Stablewski, arcybiskup poznański i gnieźnieński, prymas Polski w latach 1891-1906.

  • W Warszawie przy ul. Rakowieckiej władze carskie uruchomiły więzienie karne; w okresie okupacji niemieckiej oraz w latach stalinizmu więziono, torturowano oraz mordowano w nim przywódców Polskiego Państwa Podziemnego i działaczy niepodległościowych.

  • W Chojnacie koło Skierniewic urodził się Jan Adam Maklakiewicz, kompozytor, pedagog; dyrektor filharmonii w Krakowie (1945-1947) i w Warszawie (1947-1948).

  • Maria Pawlikowska-Jasnorzewska. Fot. NAC

    W Krakowie urodziła się Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, poetka, dramatopisarka; córka znanego malarza Wojciecha Kossaka i siostra satyryczki Magdaleny Samozwaniec; autorka zbiorów poezji "Niebieskie migdały", "Różowa magia", "Pocałunki".

  • W Berlinie urodził się Erich von Manstein, feldmarszałek niemiecki, w kampanii polskiej 1939 r. szef sztabu Grupy Armii "Południe"; walczył we Francji i Związku Sowieckim; w 1949 r. skazany za zbrodnie wojenne Wehrmachtu, w 1953 r. zwolniony.

  • Xawery Dunikowski. Fot. PAP/CAF

    W Krakowie urodził się Xawery Dunikowski, rzeźbiarz, malarz.

  • W Albi we Francji urodził się Henri de Toulouse-Lautrec, malarz, grafik.

  • W Kamieńcu Podolskim urodził się Józef Kallenbach, historyk literatury.

  • W Wielkiej Brytanii wydano dzieło Karola Darwina „O powstawaniu gatunków”.

  • Wincenty Krasiński. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie zmarł Wincenty Krasiński, generał, uczestnik wojen napoleońskich, dowódca pułku szwoleżerów gwardii cesarskiej; w Królestwie Polskim senator-wojewoda, dowódca dywizji gwardii; przeciwnik Powstania Listopadowego; generał armii rosyjskiej, senator, członek Rady Państwa; w latach 1855-1856 p.o. namiestnika Królestwa Polskiego; ojciec Zygmunta Krasińskiego, poety, dramatopisarza, prozaika i filozofa.

  • W Warszawie założono wydawnictwo Gebethner i Wolff.

  • W Moskwie urodził się Aleksandr Suworow, feldmarszałek; uczestnik wojny siedmioletniej (1756-1763) i wojen z Turcją; walczył przeciwko konfederatom barskim; dowódca wojsk tłumiących powstanie kościuszkowskie, odpowiedzialny za rzeź warszawskiej Pragi; w 1799 r. na czele korpusu ekspedycyjnego, który pokonał wojska francuskie pod Cassano, nad Trebbią i pod Novi; uważany za jednego z najwybitniejszych rosyjskich dowódców.

  • W Clonmel w Irlandii urodził Laurence Sterne, pisarz, duchowny anglikański.

  • W Warszawie uroczyście odsłonięto kolumnę króla Zygmunta III Wazy.

  • W Amsterdamie urodził się Baruch Spinoza, filozof.

  • Podczas zjazdu w Gąsawie zamordowany został książę krakowski Leszek Biały.