> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

16 kwietnia

  • Gen. August Emil Fieldorf "Nil". Źródło: IPN

    Sąd Wojewódzki w Warszawie skazał na karę śmierci gen. Augusta Emila Fieldorfa „Nila”,  organizatora i szefa Kedywu Komendy Głównej AK, jednego z najbardziej zasłużonych żołnierzy Armii Krajowej i polskiego podziemia niepodległościowego; egzekucję wykonano 24 lutego 1953 r.

  • Marian Gołębiewski. Źródło: IPN

    W Płońsku urodził się Marian Gołębiewski, oficer WP, cichociemny, od 1943 r. komendant Obwodu Hrubieszów AK; szef Inspektoratu Zamojskiego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość od września 1945 r.; w latach 1946–1956 więziony przez władze komunistyczne; działacz opozycji antykomunistycznej, współzałożyciel organizacji Ruch (1965); aresztowany w 1970 r. i skazany na 4,5 roku więzienia za „prowadzenie przygotowań do obalenia przemocą ustroju”; członek założonego w 1977 r. Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela.

  • W Toruniu zmarł Marian Biskup, historyk, badacz dziejów Pomorza, zakonu krzyżackiego i Torunia.

  • Polska strefa powietrzna została niemal całkowicie zamknięta z powodu chmury pyłów wulkanicznych powstałej po erupcji islandzkiego wulkanu Eyjafjallajökull. Wydarzenie to uniemożliwiło przybycie niemal wszystkich delegacji zagranicznych na pogrzeb pary prezydenckiej w Krakowie.

  • Podpisanie Traktatu Akcesyjnego przez premiera Leszka Millera (L) i ministra spraw zagranicznych Włodzimierza Cimoszewicza w Atenach. 16.04.2003. Fot. PAP/R. Pietruszka

    W Atenach podpisano traktat dotyczący wejścia do Unii Europejskiej dziesięciu nowych państw, w tym Polski.

  • Roland Topor. Fot. PAP/CAF/S. Kraszewski

    W Paryżu zmarł Roland Topor, urodzony w rodzinie polskich Żydów, francuski malarz, rysownik, scenarzysta, powieściopisarz, dramaturg i aktor.

  • Pierwsza sesja giełdowa w siedzibie Giełdy Papierów Wartościowych. Warszawa, 16.04.1991. Fot. PAP/C. Słomiński

    Inauguracja działalności Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie.

  • Tadeusz Bartosik. Fot. PAP/M. Langda

    W Warszawie zmarł Tadeusz Bartosik, aktor, w latach 1976–1982 dyrektor i kierownik artystyczny Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie; wystąpił m.in. w filmach „Zezowate szczęście”, „Historia współczesna”, a także w serialach „Stawka większa niż życie” i „Doktor Murek”.

  • Premiera filmu „Zmory” w reżyserii Wojciecha Marczewskiego, nagrodzonego Nagrodą Główną Jury na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

  • W Warszawie zmarł Alfred Lenica, malarz.

  • Samolot Ił 62 „Mikołaj Kopernik” odbył pierwszy w historii Polskich Linii Lotniczych LOT rejs transoceaniczny do Nowego Jorku.

  • Odsłonięcie pomnika ku czci ofiar nazistowskiego ludobójstwa na terenie KL Auschwitz-Birkenau. Fot. PAP/CAF/Z. Matuszewski

    Na terenie byłego niemieckiego obozu zagłady Auschwitz-Birkenau odsłonięto pomnik ku czci ofiar nazistowskiego ludobójstwa; podczas uroczystości odbyło się prawykonanie „Dies irae” Krzysztofa Pendereckiego.

  • W Gnieźnie i Poznaniu odbyły się centralne uroczystości państwowe związane z obchodami Tysiąclecia Państwa Polskiego.

  • W Mielcu urodził się Piotr Gąsowski, aktor, artysta kabaretowy.

  • Rozporządzeniem Rady Ministrów utworzony został Wielkopolski Park Narodowy.

  • Obchody Święta Pracy: w pochodzie pierwszomajowym na placu Defilad studenci z Polski, krajów Afryki i Azji, w koszulach z logo ZSP. Warszawa, 01.05.1969. Fot. PAP/J. Morek

    Początek kongresu studentów polskich, na którym powołano Zrzeszenie Studentów Polskich (ZSP).

  • Rudolf Hoess podczas procesu przed Najwyższym Trybunałem Narodowym. Warszawa, 11.03.1947. Fot. PAP/CAF/S. Dąbrowiecki

    Wykonano wyrok śmierci na byłym komendancie KL Auschwitz-Birkenau Rudolfie Hoessie. Został powieszony na terenie obozu, obok budynku komendantury, w której urzędował.

  • W Warszawie urodził się Maciej Wojtyszko, reżyser, dramatopisarz i scenarzysta.

  • Gen. Stanisław Popławski. Fot. PAP/CAF

    Armia Czerwona rozpoczęła ofensywę na Berlin; w rejonie Siekierek żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego pod dowództwem gen. Stanisława Popławskiego sforsowali Odrę, biorąc udział w operacji berlińskiej.

  • Na Bałtyku sowiecki okręt podwodny L-3 zatopił niemiecki statek transportowy „Goya”, przewożący oprócz żołnierzy, wielu uchodźców z Gdańska i Prus Wschodnich. Zginęło co najmniej 6 tys. osób, liczba uratowanych wg różnych źródeł waha się od 98 do 334.

  • Ukraińscy kolaboranci służący w 4 Pułk Policji SS dokonali masakry od 250 do 862 Polaków w Chodaczkowie Wielkim w województwie tarnopolskim. 

  • Do Katynia przybyła Komisja Techniczna Polskiego Czerwonego Krzyża, która pracowała przy ekshumacjach do 9 czerwca 1943 r.

  • W Pruszkowie urodził się Stanisław Stefan Paszczyk, prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki oraz Polskiego Komitetu Olimpijskiego (1997–2005); poseł na Sejm w latach 1993–2001.

  • Krzysztof Kumor. Fot. PAP/T. Gzell

    W Garbatce na Mazowszu urodził się Krzysztof Kumor, aktor, prezes ZASP w latach 2006–2010.

  • „Krwawy czwartek” we Lwowie – w czasie pogrzebu uczestnika demonstracji bezrobotnych, zastrzelonego dwa dni wcześniej przez policję, doszło do gwałtownych starć z siłami porządkowymi. Od policyjnych kul zginęło 31 uczestników konduktu, kolejnych 18 zmarło na skutek ran.

  • Papież Benedykt XVI. Fot. PAP/M. Chojnowski

    W Marktl am Inn w Bawarii urodził Joseph Ratzinger, teolog, arcybiskup Monachium i Freisingu, od 1977 r. kardynał; w latach 1981–2005 prefekt watykańskiej Kongregacji Nauki i Wiary; w 2005 r. wybrany na papieża, przybrał imię Benedykta XVI; w 2013 r. ustąpił ze sprawowanej funkcji, jego następcą został papież Franciszek; do poprzedniej rezygnacji papieża, Grzegorza XII, doszło w 1415 r.

  • Hejnalista mariacki. 1937 r. Fot. NAC

    Polskie Radio po raz pierwszy transmitowało odegranie hejnału z wieży Mariackiej w Krakowie.

  • Andrzej Romocki. Źródło: Wikimedia Commons

    W Warszawie urodził się Andrzej Romocki „Morro”, harcmistrz, członek Szarych Szeregów, kapitan Armii Krajowej; dowódca 2. kompanii „Rudy” batalionu „Zośka”; poległ w czasie Powstania Warszawskiego.

  • Alina Janowska. Fot. PAP/CAF/S. Czarnogórski

    W Warszawie urodziła się Alina Janowska, jedna z najpopularniejszych polskich aktorek, uczestniczka Powstania Warszawskiego; przez wiele lat związana z warszawskimi teatrami Syrena i Komedia; wystąpiła w filmach „Zakazane piosenki”, „Skarb”, „Samson”, „Dzięcioł”, „Podróż za jeden uśmiech”, „Dulscy”, „Rozmowy kontrolowane”, a także w serialach „Wojna domowa” i „Lalka”.

  • Podpisanie układu w Rapallo. kanclerz Rzeszy Joseph Wirth, Walther Rathenau oraz delegacja sowiecka: Leonid Krasin, Gieorgij Cziczerin oraz Adolf Joffe. Źródło: Wikimedia Commons/Bundesarchiv

    W Rapallo podpisany został sowiecko-niemiecki układ dotyczący nawiązania stosunków dyplomatycznych, rezygnacji z wszelkich roszczeń finansowych z okresu wojny i czasów powojennych oraz równouprawnienia w stosunkach gospodarczych.

  • Józef Piłsudski zrzekł się funkcji komendanta głównego sił wojskowych podlegających Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych.

  • W Buku Pomorskim urodził się Witold Kiedrowski, duchowny katolicki, uczestnik kampanii polskiej 1939 r., żołnierz AK, więzień niemieckich obozów koncentracyjnych. Po wojnie osiadł we Francji, poświęcając się pracy duszpasterskiej i działalności społecznej. Przez 35 lat prowadził w Sekcji Polskiej RFI audycje docierające za „żelazną kurtynę”. W 2009 r. awansowany na stopień generała brygady WP.

  • Wojciech Kołaczkowski. Fot. NAC. Źródło: Wikimedia Commons

    W Moszenkach na Lubelszczyźnie urodził się Wojciech Kołaczkowski, pułkownik Wojska Polskiego, pilot, w czasie II wojny światowej dowódca słynnego Dywizjonu 303.

  • W Kaiserslautern urodził się Ludwig Fischer, niemiecki prawnik, działacz NSDAP; w latach 1939–1945 nazistowski gubernator dystryktu warszawskiego; w 1947 r. skazany za zbrodnie wojenne na karę śmierci; wyrok wykonano w więzieniu mokotowskim w Warszawie.

  • Bp Czesław Kaczmarek. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Lisewie Małym w pobliżu Sierpca urodził się Czesław Kaczmarek, katolicki duchowny, w latach 20. duszpasterz polski we Francji; biskup kielecki od 1938 do 1963 r.; w latach 1951–1956 więziony przez władze komunistyczne.

  • W Krakowie zmarł Zygmunt Wróblewski, fizyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego; w 1883 r., wraz z prof. Karolem Olszewskim, dokonał pierwszego w dziejach skroplenia tlenu i azotu.

  • Ignacy Wyssogota Zakrzewski. Źródło: CBN Polona

    Ignacy Wyssogota Zakrzewski został wybrany na pierwszego konstytucyjnego prezydenta Warszawy.