Daty

Kalendarz dat

1870

  • 3.1

    Herman Lieberman. Fot. NAC

    W Drohobyczu urodził się Herman Lieberman, członek Rady Naczelnej PPS w latach 1920-1939, poseł na Sejm (1919-1933), działacz Centrolewu, skazany w procesie brzeskim; od 1939 r. wiceprezes Rady Narodowej RP na uchodźstwie.

  • 3.1

    W Łopienniku urodziła się Marcjanna Fornalska (z domu Starzyńska), działaczka ruchu robotniczego, członkini SDKPiL, KPP, PPR i PZPR, matka Małgorzaty Fornalskiej.

  • 8.1

    W Jerez de la Frontera urodził się Miguel Primo de Rivera, generał; w latach 1923-1930 sprawował w Hiszpanii władzę dyktatorską.

  • 13.1

    Jędrzej Moraczewski. Fot. NAC

    W Trzemesznie urodził się Jędrzej Moraczewski, inżynier, działacz socjalistyczny; poseł do austriackiej Rady Państwa (1907-1918); pierwszy premier niepodległej Polski (1918-1919), powołany przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego; poseł na Sejm (1919-1930); minister robót publicznych (1925-1929).

  • 21.1

    W Paryżu zmarł Aleksander Hercen, rosyjski pisarz, myśliciel, działacz polityczny i społeczny, wydawca słynnego pisma rewolucyjnego "Kołokoł" ("Dzwon"), współorganizator tajnej organizacji rewolucyjnej Ziemla i Wola; orędownik sprawy polskiej w okresie powstania styczniowego.

  • 25.1

    We Lwowie urodził się Zygmunt Rozwadowski, malarz, scenograf, współautor Panoramy Racławickiej, autor Panoramy Siedmiogrodzkiej, żołnierz Legionów Polskich, autor projektu rogatywki 1 Pułku Ułanów.

  • 27.2

    W Pilicy urodził się Aleksander Osiński, generał-major armii Cesarstwa Rosyjskiego i generał dywizji odrodzonego Wojska Polskiego, senator II RP, prezes Polskiego Czerwonego Krzyża.

  • 10.3

    W Porozowie koło Wołkowyska (obecnie na Białorusi) urodziła się Ester Rachel Kamińska, aktorka teatralna, przyrównywana przez współczesnych do Eleonory Duse i Sary Bernhardt, nazywana "matką żydowskiego teatru". Grała w języku jidysz. 

  • 17.4

    W Szczecinie urodził się Max Berg, niemiecki architekt, urbanista, projektant Hali Stulecia we Wrocławiu.

  • 22.4

    Włodzimierz Lenin. Fot. PAP/CAF

    W Symbirsku nad Wołgą, obecnie Uljanowsk, urodził się Włodzimierz Lenin, (właściwie Władimir Iljicz Uljanow) założyciel partii bolszewickiej, organizator i pierwszy przywódca totalitarnego państwa sowieckiego.

  • 30.4

    W Komarnie urodził się Franz Lehar, węgierski kompozytor, twórca m.in. operetek „Wesoła wdówka”, „Cygańska miłość”, „Carewicz” i „Kraina uśmiechu”.

  • 17.5

    W Krakowie urodził się Lucjan Rydel, poeta, dramatopisarz, tłumacz, czołowy przedstawiciel literackiego nurtu Młodej Polski; po poślubieniu w 1900 r. Jadwigi Mikołajczykówny, córki chłopa z Bronowic, Rydel stał się pierwowzorem Pana Młodego z "Wesela" Stanisława Wyspiańskiego.

  • 9.6

    Karol Dickens. Źródło: Wikimedia Commons

    W Gad’s Hill w hrabstwie Kent zmarł Karol Dickens, jeden z najwybitniejszych i najbardziej poczytnych angielskich pisarzy, autor powieści „Klub Pickwicka”, „Olivier Twist”, „Dawid Copperfield”, „Wielkie nadzieje”, a także „Opowieści wigilijnej”.

  • 26.6

    W Monachium odbyła się prapremiera opery „Walkiria” Ryszarda Wagnera.

  • 13.7

    Król pruski Wilhem I wysłał do premiera Otto von Bismarcka tzw. depeszę emską, której publikacja stała się bezpośrednia przyczyną wojny francusko-pruskiej.

  • 18.7

    W Kibartach na Litwie urodził się Emil Młynarski, dyrygent, skrzypek, kompozytor. W latach 1919-1929 dyrektor Opery Warszawskiej.

  • 19.7

    Francja wypowiedziała wojnę Królestwu Prus.

  • 2.8

    W Londynie otwarto pierwszy na świecie odcinek kolei podziemnej, przebiegający pod dnem Tamizy.

  • 24.8

    Leon Wasilewski. Fot. NAC

    W Petersburgu urodził się Leon Wasilewski, działacz i teoretyk PPS, dyplomata, historyk i publicysta.

  • 27.8

    W Warszawie zmarł generał Tomasz Łubieński, uczestnik wojen napoleońskich, szef szwadronu pułku szwoleżerów gwardii (1807), dowódca 8. pułku szwoleżerów-lansjerów; w powstaniu listopadowym dowódca dywizji jazdy, następnie szef sztabu głównego.

  • 31.8

    W Chiaravalle koło Ankony urodziła się Maria Montessori, lekarka, pedagog, reformatorka systemu wychowania dzieci.

  • 2.9

    Wojna francusko-pruska: Kapitulacja wojsk francuski pod Sedanem; do niewoli dostali się cesarz Napoleon III i marszałek Patrice Maurice de Mac-Mahon.

  • 4.9

    W Paryżu proklamowano powstanie III Republiki (1870-1940).

  • 19.9

    Wojska niemieckie rozpoczęły oblężenie Paryża

  • 20.9

    Wojska króla Wiktora Emanuela II wkroczyły do Rzymu, który stał się stolicą Królestwa Włoskiego; papież Pius IX nie uznał dokonanej aneksji i ogłosił się „więźniem Watykanu”.

  • 12.10

    W Lexington w stanie Wirginia zmarł Robert Lee, amerykański generał, dowódca armii Konfederacji Południa w czasie wojny secesyjnej (1861-1865).

  • 22.10

    W Woroneżu urodził się Iwan Bunin, rosyjski poeta, nowelista, tłumacz; laureat literackiej Nagrody Nobla w 1933 r.

  • 25.10

    Pokój Tadeusza Kościuszki w Muzeum Polskim w Rapperswilu. Około 1895 r. Źródło: CBN Polona

    W Rapperswilu otwarto Muzeum Narodowe Polskie.

  • 5.12

    W Puys koło Dieppe zmarł Aleksander Dumas (ojciec), francuski pisarz, autor powieści historycznych "Trzej muszkieterowie", "Hrabia Monte Christo", "Królowa Margot", "Czarny Tulipan".

  • 10.12

    W Bohdanowie urodził się Ferdynand Ruszczyc, malarz, grafik, rysownik.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL